Hỏi – đáp hộ kinh doanh: 20 câu chủ hộ hay thắc mắc

Chủ hộ thường có rất nhiều câu hỏi nhỏ nhưng không biết hỏi ai: bán ít có cần đăng ký không, tiền vào tài khoản có bị tính thuế hết không, người nhà phụ bán có phải trả lương không. Trang hỏi đáp hộ kinh doanh này gom 20 câu hay gặp nhất, trả lời ngắn gọn và dẫn sang bài chi tiết. Nội dung do ACCA Consulting Vietnam tổng hợp, cập nhật đến 10/2026.

1. Cách dùng trang hỏi đáp hộ kinh doanh này

Câu hỏi được chia thành 5 nhóm: đăng ký, thuế và sổ sách, hoá đơn, ngân hàng, nhân viên. Mỗi câu trả lời chỉ vài dòng để bạn nắm ý chính. Khi cần làm thật, hãy bấm vào bài chi tiết. Với những nội dung liên quan đến quy định, câu trả lời mang tính định hướng; bạn nên kiểm tra quy định hiện hành hoặc hỏi cơ quan quản lý cho trường hợp cụ thể.

2. Nhóm đăng ký và thay đổi

• 1. Bán nhỏ lẻ có cần đăng ký hộ kinh doanh không? Tuỳ ngành nghề và quy mô theo quy định hiện hành. Xem bán nhỏ lẻ có cần đăng ký.
• 2. Đăng ký hộ kinh doanh ở đâu, cần giấy tờ gì? Nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền nơi đặt địa điểm; nhiều nơi nhận hồ sơ trực tuyến. Xem đăng ký hộ kinh doanh từng bước.
• 3. Đổi địa chỉ, thêm ngành nghề thì làm gì? Thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi trước khi hoạt động theo nội dung mới. Xem thay đổi nội dung hộ kinh doanh.
• 4. Khi nào nên chuyển lên công ty? Khi khách hàng doanh nghiệp tăng, cần vốn lớn hoặc muốn tách rủi ro tài sản. Xem khi nào nên lên công ty.

3. Nhóm thuế và sổ sách

• 5. Năm 2026 thuế hộ kinh doanh thay đổi gì? Bỏ hình thức thuế khoán, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai, tự khai (theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và hướng dẫn). Xem bỏ thuế khoán thay đổi gì.
• 6. Doanh thu tính thuế gồm những khoản nào? Về nguyên tắc là tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ từ mọi kênh; chi tiết theo hướng dẫn hiện hành. Xem doanh thu tính thuế.
• 7. Hộ kinh doanh cần những sổ gì? Tối thiểu nên có sổ doanh thu, sổ chi phí, theo dõi hàng tồn và tiền. Xem sổ sách hộ kinh doanh gồm những gì.
• 8. Ghi sổ bằng Excel được không? Được, miễn là ghi đều, đủ cột và lưu chứng từ đi kèm. Xem sổ sách bằng Excel.
• 9. Nhận thông báo thuế mà không hiểu? Đọc kỹ loại thông báo, thời hạn phản hồi, rồi hỏi cơ quan thuế hoặc người có chuyên môn. Xem đọc hiểu thông báo thuế.

4. Nhóm hoá đơn

• 10. Hộ kinh doanh có phải dùng hoá đơn điện tử không? Tuỳ trường hợp theo quy định hiện hành; hãy kiểm tra với cơ quan thuế quản lý. Xem hoá đơn điện tử cho hộ.
• 11. Khách công ty yêu cầu xuất hoá đơn thì sao? Lấy đúng tên, mã số thuế, địa chỉ người mua trước khi xuất. Xem xuất hoá đơn cho khách lẻ, khách công ty.
• 12. Lỡ xuất hoá đơn sai thì làm gì? Không tự huỷ tuỳ tiện; xử lý theo hình thức điều chỉnh hoặc thay thế được hướng dẫn. Xem xử lý hoá đơn sai.
• 13. Mua hàng ở chợ không có hoá đơn? Lập bảng kê ghi rõ người bán, hàng hoá, số tiền. Xem bảng kê mua hàng không hoá đơn.

5. Nhóm ngân hàng và nhân viên

• 14. Có cần tài khoản riêng cho kinh doanh? Rất nên, để tách tiền nhà và tiền tiệm, dễ đối soát. Xem tài khoản ngân hàng hộ kinh doanh.
• 15. Mọi khoản tiền vào tài khoản đều bị tính thuế? Không phải khoản nào cũng là doanh thu, nhưng bạn cần ghi chú và giữ bằng chứng. Xem tiền vào tài khoản có bị tính thuế.
• 16. Làm sao tránh bị chuyển khoản giả? Chỉ giao hàng khi thông báo biến động số dư thật đã về. Xem chống chuyển khoản giả.
• 17. Hộ kinh doanh vay vốn ngân hàng cần gì? Sổ sách, sao kê và phương án trả nợ rõ ràng. Xem mẫu phương án vay vốn.
• 18. Thuê người phụ bán có cần hợp đồng? Nên thoả thuận bằng văn bản về công việc, lương, giờ làm. Xem hợp đồng người làm.
• 19. Người nhà phụ bán có phải trả lương? Tuỳ thoả thuận; nếu trả, nên ghi sổ rõ ràng. Xem người nhà phụ bán.
• 20. Thuê lao động thời vụ dịp Tết cần lưu ý gì? Thoả thuận rõ thời gian, tiền công, ghi chép chi trả. Xem lao động thời vụ dịp Tết.

6. Mới bắt đầu thì nên đọc gì trước

Ví dụ minh hoạ: chị Hoa chuẩn bị mở tiệm nước ép. Tuần đầu chị đọc câu 1, 2, 14 để đăng ký và mở tài khoản riêng; tháng đầu đọc câu 7, 8, 13 để dựng sổ; trước kỳ kê khai mới đọc nhóm thuế. Đọc theo giai đoạn giúp chị không bị ngợp.

Câu hỏi thường gặp