Nội dung bài viết
Khi hộ kinh doanh đi vay, cán bộ tín dụng thường hỏi một câu rất đơn giản: tiền vay dùng vào việc gì và lấy gì để trả? Một phương án kinh doanh vay vốn gọn trong 1 trang sẽ trả lời câu hỏi đó rõ ràng hơn mọi lời giải thích miệng. Bài này, ACCA Consulting Vietnam đưa ra mẫu 1 trang và một ví dụ minh hoạ tiệm cà phê mở thêm điểm bán để bạn điền theo.
1. Vì sao nên có phương án 1 trang trước khi đi vay
Ngân hàng nào cũng có mẫu hồ sơ riêng, nhưng phần lớn đều cần cùng một nhóm thông tin: bạn đang kinh doanh gì, doanh thu ổn định ra sao, khoản vay để làm gì và dòng tiền hằng tháng có đủ trả gốc lẫn lãi không. Nếu bạn tự chuẩn bị trước bản 1 trang, buổi làm việc với ngân hàng sẽ nhanh hơn và bạn cũng tự kiểm tra được mình có nên vay hay chưa.
Phương án 1 trang không thay thế mẫu của ngân hàng. Nó là bản nháp để bạn hiểu con số của chính mình, sau đó chép sang mẫu chính thức. Các bước chuẩn bị hồ sơ vay chi tiết hơn có trong bài vay vốn ngân hàng cho hộ kinh doanh.
2. Mẫu phương án kinh doanh vay vốn gồm 5 phần
| Phần | Nội dung cần ghi | Gợi ý viết |
|---|---|---|
| 1. Thông tin hộ | Tên hộ, ngành nghề, địa điểm, thời gian hoạt động | 2–3 dòng, ghi đúng như giấy đăng ký hộ kinh doanh |
| 2. Mục đích vay | Vay bao nhiêu, dùng vào việc gì, thời hạn | Liệt kê từng khoản chi: máy móc, sửa mặt bằng, vốn hàng |
| 3. Doanh thu dự kiến | Doanh thu hiện tại và sau khi dùng vốn vay | Dựa trên sổ doanh thu, sao kê thực tế các tháng gần nhất |
| 4. Chi phí dự kiến | Giá vốn, mặt bằng, lương, điện nước, chi khác | Tách chi phí cố định và chi phí thay đổi theo doanh số |
| 5. Dòng tiền trả nợ | Tiền còn lại mỗi tháng so với số phải trả ngân hàng | Thêm phương án dự phòng khi doanh thu giảm |
Mỗi phần chỉ cần vài dòng. Điều quan trọng là các con số phải khớp với sổ sách bạn đang ghi. Nếu chưa có sổ, hãy bắt đầu bằng mẫu sổ doanh thu hộ kinh doanh ít nhất vài tháng trước khi nộp hồ sơ.
3. Ví dụ minh hoạ: tiệm cà phê mở thêm điểm bán
Chị Lan có tiệm cà phê mang đi đã hoạt động 2 năm, muốn mở thêm một xe bán ở khu văn phòng gần đó. Tất cả số liệu dưới đây là ví dụ minh hoạ, không phải điều kiện cho vay của ngân hàng nào.
- Mục đích vay: 120 triệu đồng để mua xe bán hàng, máy pha, dụng cụ và vốn nguyên liệu 1 tháng đầu.
- Thời hạn vay giả định: 24 tháng, trả góp gốc đều mỗi tháng 5 triệu đồng cộng lãi.
- Doanh thu điểm mới dự kiến: trung bình 1,6 triệu đồng/ngày, khoảng 26 ngày bán/tháng.
- Nguồn trả nợ: lợi nhuận của điểm mới, có tiệm cũ làm nguồn dự phòng.
| Khoản | Số tiền |
|---|---|
| Doanh thu (1,6 triệu × 26 ngày) | 41.600.000 |
| Nguyên liệu, ly, ống hút | -16.600.000 |
| Lương 2 bạn bán hàng | -12.000.000 |
| Phí chỗ đặt xe, điện, nước | -3.500.000 |
| Chi khác (khấu hao nhỏ, sửa chữa) | -1.500.000 |
| Tiền còn lại trước trả nợ | 8.000.000 |
| Trả gốc + lãi ngân hàng (giả định) | -6.000.000 |
| Dư sau trả nợ | 2.000.000 |
Số liệu giả định, ví dụ minh hoạ để tập lập phương án; lãi vay thực tế tuỳ ngân hàng và hồ sơ.
Xem dạng bảng
| Doanh thu | 41.600.000đ |
| Tổng chi phí | 33.600.000đ |
| Còn lại trước trả nợ | 8.000.000đ |
| Trả ngân hàng | 6.000.000đ |
| Dư sau trả nợ | 2.000.000đ |
Nhìn bảng trên, bạn thấy biên an toàn khá mỏng: tiền còn lại 8 triệu, trả ngân hàng 6 triệu. Nếu doanh thu giảm 20% trong mùa mưa, điểm bán mới có thể không tự trả nổi nợ. Đây là lúc phần dự phòng phát huy tác dụng.
4. Tự kiểm tra khả năng trả nợ trước khi nộp hồ sơ
Một cách kiểm tra đơn giản là lấy tiền còn lại trước trả nợ chia cho số phải trả mỗi tháng. Trong ví dụ, 8 triệu chia 6 triệu được khoảng 1,3 lần. Con số càng cao, bạn càng có khoảng đệm khi doanh thu biến động. Ngân hàng có cách đánh giá riêng, nhưng tự tính trước giúp bạn chọn số tiền vay và thời hạn hợp lý hơn.
- 1Lấy số thật
Tổng hợp doanh thu, chi phí 6 tháng gần nhất từ sổ và sao kê.
- 2Lập kịch bản cơ sở
Ước tính doanh thu, chi phí sau khi dùng vốn vay theo mức trung bình.
- 3Lập kịch bản xấu
Giảm doanh thu 20–30% để xem còn đủ trả nợ không.
- 4Chỉnh khoản vay
Nếu kịch bản xấu bị âm, giảm số vay hoặc kéo dài thời hạn.
5. Lỗi thường gặp khi viết phương án và cách sửa
- Doanh thu dự kiến có cơ sở từ sổ sách, sao kê, không chỉ ước đoán.
- Đã tính đủ chi phí lương, mặt bằng, hao hụt nguyên liệu.
- Có dòng trả nợ cụ thể theo tháng, khớp với thời hạn vay.
- Có kịch bản doanh thu giảm và nguồn dự phòng.
- Mục đích vay khớp với ngành nghề đã đăng ký của hộ.
- Tiền kinh doanh đi qua một tài khoản riêng để dễ chứng minh dòng tiền.
Lỗi phổ biến nhất là doanh thu ghi rất cao nhưng không có sao kê hay sổ sách nào chứng minh. Lỗi thứ hai là quên chi phí của chính chủ hộ: nếu bạn đứng quầy mà không tính công, lợi nhuận trên giấy sẽ đẹp hơn thực tế. Hãy tách rõ tiền nhà và tiền tiệm như hướng dẫn trong bài tách tiền cá nhân và tiền kinh doanh.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh chưa có sổ sách có vay được không?
Mỗi ngân hàng có điều kiện riêng. Tuy vậy, có sổ doanh thu và sao kê tài khoản vài tháng gần nhất sẽ giúp bạn chứng minh nguồn trả nợ thuyết phục hơn nhiều so với lời kể.
Phương án kinh doanh vay vốn có cần dài nhiều trang không?
Không bắt buộc. Bản 1 trang giúp bạn nắm chắc con số; khi ngân hàng yêu cầu mẫu riêng, bạn chỉ cần chép số liệu và bổ sung phần họ hỏi thêm.
Nên tính doanh thu dự kiến thế nào cho sát?
Hãy lấy trung bình thực tế các tháng gần nhất, điều chỉnh theo mùa vụ và luôn lập thêm một kịch bản doanh thu giảm để kiểm tra khả năng trả nợ.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ lập bảng dòng tiền cho hộ kinh doanh không?
Có. Chúng tôi hỗ trợ sắp xếp sổ doanh thu, chi phí và lập bảng dòng tiền tham khảo; quyết định cho vay vẫn do ngân hàng đánh giá theo hồ sơ của bạn.
Chuẩn bị số liệu gọn gàng trước khi đi vay
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ sắp xếp sổ sách, dòng tiền; dịch vụ kế toán TP.HCM và làm việc từ xa. Nhận tư vấn.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
