Nội dung bài viết
Tiền bán hàng vào chung ví, chung tài khoản với tiền đi chợ, đóng học cho con: cuối tháng chủ hộ không biết mình lời hay lỗ. Tách tiền cá nhân và kinh doanh không cần thủ tục phức tạp, chỉ cần vài nguyên tắc và kỷ luật. ACCA Consulting Vietnam chia sẻ 6 cách thực tế mà các tiệm nhỏ áp dụng được ngay tuần này.
1. Vì sao phải tách tiền cá nhân và kinh doanh
Khi tiền trộn lẫn, ba vấn đề xuất hiện: không tính được lãi thật, không biết còn bao nhiêu tiền để nhập hàng, và khó giải thích khi cơ quan thuế hỏi về các khoản tiền vào tài khoản. Từ 2026 bỏ hình thức thuế khoán, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai/tự khai (theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và hướng dẫn). Ngưỡng doanh thu, tỷ lệ thuế và thủ tục cụ thể áp dụng cho hộ của bạn cần kiểm tra trên cổng thông tin của cơ quan thuế hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý.
Tách tiền không có nghĩa là gia đình không được dùng tiền kinh doanh. Nó có nghĩa là mỗi lần dùng đều được ghi lại, như một khoản "chủ hộ rút về", để sổ sách vẫn đúng.
2. Sáu cách tách tiền cho chủ hộ
| Cách | Làm thế nào | Độ khó |
|---|---|---|
| 1. Tài khoản ngân hàng riêng cho bán hàng | Mở 1 tài khoản chỉ nhận tiền khách và trả nhà cung cấp; mã QR tại quầy dẫn về tài khoản này | Dễ |
| 2. Két/ví riêng cho tiền mặt bán hàng | Tiền mặt bán hàng để két riêng, cuối ngày đếm và ghi sổ quỹ | Dễ |
| 3. Tự trả lương cho mình | Mỗi tháng chuyển một khoản cố định từ tài khoản bán hàng sang tài khoản cá nhân | Trung bình |
| 4. Quỹ dự phòng thuế | Trích một phần doanh thu sang ngăn riêng để nộp thuế đúng hạn | Trung bình |
| 5. Quỹ nhập hàng, quỹ dự phòng | Giữ sẵn tiền cho đợt nhập hàng lớn, sửa chữa, tháng vắng khách | Trung bình |
| 6. Ghi chép mọi lần rút, góp | Mỗi lần lấy tiền tiệm cho gia đình hoặc bỏ tiền nhà vào tiệm đều ghi 1 dòng | Dễ nhưng cần kỷ luật |
Mẹo cho từng cách
- Tài khoản riêng: đặt tên gợi nhớ trong app ngân hàng, ví dụ "TIỆM – THU BÁN HÀNG".
- Tự trả lương: chọn ngày cố định (ví dụ ngày 5 hằng tháng); không rút lặt vặt giữa tháng.
- Quỹ thuế: tỷ lệ trích tự ước tính theo số liệu của mình và quy định áp dụng, xem bài quỹ dự phòng thuế cho hộ kinh doanh.
- Ghi rút/góp: thêm nhóm "Chủ hộ rút" và "Chủ hộ góp thêm" vào sổ chi phí, nhưng không tính các dòng này là chi phí kinh doanh.
3. Ví dụ minh hoạ: dòng tiền trước và sau khi tách
Tiệm tạp hoá giả định của chị Lan bán khoảng 120 triệu đồng/tháng. Trước đây toàn bộ tiền vào một tài khoản cá nhân, chị rút tiêu nhiều lần trong tháng nên đến đợt nhập hàng Tết thường phải vay nóng.
Ví dụ minh hoạ, số giả định. Sau khi tách, chủ hộ tự trả lương cố định 15 triệu/tháng và ngưng rút lặt vặt.
Xem dạng bảng
| Trước khi tách | Sau khi tách | |
|---|---|---|
| Tháng 1 | 8 triệu đồng | 15 triệu đồng |
| Tháng 2 | 5 triệu đồng | 18 triệu đồng |
| Tháng 3 | 3 triệu đồng | 22 triệu đồng |
| Tháng 4 | 6 triệu đồng | 26 triệu đồng |
Sau khi tách, chị Lan vẫn nhận 15 triệu đồng mỗi tháng cho gia đình, nhưng tiền tiệm tích luỹ đều, đủ chủ động nhập hàng. Quan trọng hơn, chị biết chính xác tiệm lãi bao nhiêu, xem cách tính ở bài tự tính lãi lỗ hộ kinh doanh mỗi tháng. Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, cách dễ duy trì nhất là bắt đầu với tài khoản riêng và ghi rút/góp; các quỹ khác thêm dần sau 1–2 tháng.
4. Bắt đầu tuần này
- 1Mở tài khoản bán hàng
Dùng tài khoản riêng chỉ cho tiệm; đổi mã QR tại quầy.
- 2Ghi số dư đầu kỳ
Đếm tiền mặt trong két, ghi số dư tài khoản bán hàng ngày bắt đầu.
- 3Chọn mức tự trả lương
Dựa trên chi tiêu gia đình thực tế, không dựa vào doanh thu ngày cao nhất.
- 4Lập 2 ngăn quỹ
Quỹ thuế và quỹ nhập hàng, có thể là tài khoản tiết kiệm hoặc ngăn phụ trong app ngân hàng.
- 5Ghi sổ mỗi lần rút, góp
Thêm cột "Chủ hộ rút/góp" trong sổ thu chi.
5. Lỗi thường gặp
- Không dùng tài khoản bán hàng để trả tiền điện thoại, mua sắm cá nhân
- Không cho khách chuyển khoản vào tài khoản người thân
- Mỗi khoản rút về gia đình đều có dòng ghi chép
- Lương tự trả không thay đổi theo ngày bán đắt
- Quỹ thuế không bị "mượn tạm" để nhập hàng
- Số dư sổ quỹ tiền mặt khớp két cuối mỗi ngày
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh có bắt buộc mở tài khoản riêng không?
Bài này nói về cách quản lý tiền. Yêu cầu thông báo tài khoản dùng cho kinh doanh (nếu có) cần kiểm tra theo hướng dẫn hiện hành của cơ quan thuế.
Tự trả lương cho mình có được tính là chi phí không?
Trong bài, "tự trả lương" là cách quản lý tiền để kiểm soát chi tiêu. Việc khoản này có được trừ khi xác định nghĩa vụ thuế hay không phụ thuộc phương pháp tính thuế áp dụng cho hộ, cần kiểm tra quy định.
Lỡ dùng tiền tiệm trả việc nhà thì sửa thế nào?
Ghi một dòng "chủ hộ rút" đúng số tiền và ngày; nếu sau đó bỏ tiền nhà bù lại, ghi "chủ hộ góp". Sổ vẫn đúng.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ hộ kinh doanh tách tiền không?
Có. Chúng tôi giúp lập sổ thu chi có cột rút/góp, đối chiếu sao kê hằng tháng và ước tính quỹ thuế theo số liệu thực của hộ.
Tiền tiệm rõ ràng, tiền nhà yên tâm
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) đồng hành cùng chủ hộ tách tiền, ghi sổ và chuẩn bị kê khai. Nhận tư vấn hoặc Zalo +84 938 847 699.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
