Nội dung bài viết
Quán đông khách, tiền về đều, nhưng hỏi "tháng này lời bao nhiêu" thì nhiều chủ hộ không trả lời được. Tính lãi lỗ hộ kinh doanh mỗi tháng thật ra chỉ cần 30 phút nếu số liệu đã ghi đủ. ACCA Consulting Vietnam hướng dẫn công thức, bảng mẫu và ví dụ minh hoạ một quán cà phê nhỏ.
1. Công thức tính lãi lỗ hộ kinh doanh
Lãi (lỗ) trong tháng = Doanh thu − Giá vốn hàng bán − Chi phí hoạt động. Trong đó:
- Doanh thu: tổng tiền bán hàng, dịch vụ trong tháng (tiền mặt, chuyển khoản, qua sàn/app giao đồ ăn trước khi trừ phí).
- Giá vốn: giá trị nguyên liệu, hàng hoá đã bán ra = Tồn đầu tháng + Nhập trong tháng − Tồn cuối tháng.
- Chi phí hoạt động: mặt bằng, điện nước, lương người phụ, phí sàn/app, bao bì, khấu hao máy móc chia theo tháng, chi khác.
Lưu ý: tiền nhập hàng trong tháng không phải giá vốn. Nhập nhiều để dự trữ cho tháng sau thì phần còn tồn không được trừ vào lãi tháng này. Đây là lý do nhiều quán thấy "lỗ" tháng nhập hàng lớn và "lãi" tháng sau.
2. Quy trình 30 phút cuối tháng
- 1Cộng doanh thu (5 phút)
Lấy tổng từ sổ bán hàng hoặc báo cáo app, đối chiếu sơ bộ với sao kê.
- 2Kiểm kê nhanh (10 phút)
Đếm nguyên liệu chính còn lại, nhân đơn giá nhập gần nhất.
- 3Tính giá vốn (5 phút)
Tồn đầu + Nhập − Tồn cuối.
- 4Cộng chi phí hoạt động (5 phút)
Lấy từ sổ chi phí theo nhóm; thêm phần khấu hao máy chia tháng.
- 5Tính lãi và biên lợi nhuận (5 phút)
Lãi ÷ Doanh thu × 100%, ghi vào bảng theo dõi năm.
3. Ví dụ minh hoạ: quán cà phê nhỏ
| Chỉ tiêu | Số tiền | Ghi chú |
|---|---|---|
| Doanh thu | 96.000 | Tiền mặt 38.000, chuyển khoản 41.000, app giao đồ 17.000 |
| Tồn đầu tháng (cà phê, sữa, trà…) | 6.500 | Theo kiểm kê cuối tháng 8 |
| Nhập trong tháng | 34.000 | Theo sổ chi phí, nhóm nhập hàng |
| Tồn cuối tháng | 7.200 | Kiểm kê ngày 30/9 |
| Giá vốn | 33.300 | 6.500 + 34.000 − 7.200 |
| Mặt bằng | 15.000 | |
| Lương 2 người phụ | 16.000 | |
| Điện, nước, internet | 4.200 | |
| Phí app giao đồ ăn | 4.250 | Phần phí app khấu trừ |
| Ly, ống hút, bao bì | 2.800 | |
| Khấu hao máy pha (chia tháng) | 1.500 | Máy giả định 54 triệu, dùng 36 tháng |
| Tổng chi phí hoạt động | 43.750 | |
| Lãi trong tháng | 18.950 | 96.000 − 33.300 − 43.750 |
| Biên lợi nhuận | 19,7% | 18.950 ÷ 96.000 |
Lãi 18,95 triệu đồng là số trước khi trừ thuế và trước khi chủ hộ tự trả lương cho mình. Nếu chủ quán đứng quầy cả ngày, nên so lãi với mức lương bạn có thể nhận khi đi làm thuê để đánh giá quán có thật sự hiệu quả.
4. Theo dõi biên lợi nhuận theo tháng
Ví dụ minh hoạ, số giả định; tháng 8 giảm do giá sữa tăng và mưa nhiều.
Xem dạng bảng
| Tháng 4 | 14,2% |
| Tháng 5 | 17,8% |
| Tháng 6 | 21,5% |
| Tháng 7 | 22,1% |
| Tháng 8 | 16,4% |
| Tháng 9 | 19,7% |
Biên lợi nhuận quan trọng hơn con số lãi tuyệt đối vì cho biết mỗi 100 nghìn bán ra còn lại bao nhiêu. Khi biên giảm, hãy xem lần lượt: giá nguyên liệu có tăng, hao hụt có tăng, phí app có tăng, hay giá bán chưa điều chỉnh. Cách tính giá vốn từng món ở bài tính giá vốn và định giá bán cho quán ăn.
5. Lỗi hay gặp và lưu ý về thuế
- Không lấy tiền nhập hàng trong tháng thay cho giá vốn
- Không bỏ sót phí app/sàn đã khấu trừ trước khi tiền về
- Không tính tiền chủ hộ rút về nhà là chi phí kinh doanh
- Chia đều chi phí lớn (máy móc, sửa quán) theo số tháng sử dụng
- Kiểm kê tồn cuối tháng cùng một ngày mỗi tháng
- Lưu bảng lãi lỗ từng tháng để so sánh cả năm
Lãi lỗ tự tính là công cụ quản trị. Từ 2026 bỏ hình thức thuế khoán, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai/tự khai (theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và hướng dẫn). Ngưỡng doanh thu, tỷ lệ thuế và thủ tục cụ thể áp dụng cho hộ của bạn cần kiểm tra trên cổng thông tin của cơ quan thuế hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý. Cách xác định số thuế phải nộp có thể khác cách tính lãi quản trị trong bài. Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, chủ hộ thường quên phần khấu hao máy móc và phí app, nên lãi tự tính hay cao hơn thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Không kiểm kê tồn kho có tính lãi lỗ được không?
Có thể ước tính, nhưng sai số lớn vào tháng nhập hàng nhiều. Ít nhất nên kiểm kê nguyên liệu, hàng hoá giá trị cao vào cuối tháng.
Lãi lỗ tự tính có phải là số để nộp thuế?
Không nhất thiết. Số liệu kê khai thuế được xác định theo phương pháp áp dụng cho hộ theo quy định hiện hành; bảng lãi lỗ là để chủ hộ quản lý.
Biên lợi nhuận bao nhiêu là tốt cho quán cà phê?
Không có con số chung; phụ thuộc vị trí, giá bán, mô hình. Hãy so biên của chính quán bạn qua các tháng và tìm nguyên nhân khi biên giảm.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ lập báo cáo lãi lỗ cho hộ kinh doanh không?
Có. Từ sổ thu chi và số liệu kiểm kê của hộ, chúng tôi lập báo cáo lãi lỗ tháng và giải thích biến động để chủ hộ ra quyết định.
Biết mình lời bao nhiêu mỗi tháng
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) giúp hộ kinh doanh có báo cáo lãi lỗ rõ ràng từ sổ sách hằng ngày. Nhận tư vấn hoặc Zalo +84 938 847 699.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
