Nội dung bài viết
Mở quán cà phê hay tiệm bánh, món đắt nhất thường là máy móc: máy pha, máy xay, tủ mát, lò nướng. Câu hỏi thuê hay mua thiết bị kinh doanh không chỉ là chuyện rẻ hay đắt, mà là chuyện dòng tiền của quán chịu được đến đâu. Bài này, ACCA Consulting Vietnam so sánh ba cách có máy pha cà phê bằng một ví dụ minh hoạ 3 năm để bạn tự áp vào quán mình.
1. Ba cách có thiết bị: mua đứt, trả góp, thuê
- Mua đứt: trả hết tiền một lần, máy thuộc về bạn, tự lo bảo trì, hết dùng có thể bán lại.
- Mua trả góp: trả trước một phần, phần còn lại chia theo tháng kèm lãi hoặc phí; máy thuộc về bạn sau khi trả xong.
- Thuê: trả tiền thuê hằng tháng, thường kèm bảo trì; hết hợp đồng trả máy, không có giá trị còn lại.
Không có cách nào luôn tốt nhất. Quán mới mở, chưa chắc mô hình chạy được, thường ưu tiên giữ tiền mặt. Quán đã ổn định vài năm lại có lợi khi sở hữu máy. Điều quan trọng là bạn so sánh trên cùng một khoảng thời gian và tính đủ các khoản.
2. Ví dụ minh hoạ: máy pha cà phê 60 triệu
Các con số dưới đây là ví dụ minh hoạ để tập so sánh, không phải báo giá của nhà cung cấp nào. Giả định máy giá 60 triệu đồng, dùng trong 3 năm:
| Khoản | Mua đứt | Trả góp | Thuê |
|---|---|---|---|
| Trả ngay ban đầu | 60.000.000 | 18.000.000 | 0 |
| Trả hằng tháng | 0 | 3.833.000 × 12 tháng | 2.200.000 × 36 tháng |
| Lãi, phí trả góp | 0 | 4.000.000 | 0 |
| Bảo trì 3 năm | 6.000.000 | 6.000.000 | Đã gồm trong tiền thuê |
| Tổng tiền chi ra 3 năm | 66.000.000 | 70.000.000 | 79.200.000 |
| Bán lại máy cuối năm 3 (ước tính) | 20.000.000 | 20.000.000 | 0 |
| Chi phí ròng 3 năm | 46.000.000 | 50.000.000 | 79.200.000 |
Xét chi phí ròng, mua đứt rẻ nhất, thuê đắt nhất. Nhưng nếu chỉ nhìn bảng này, bạn sẽ bỏ qua câu hỏi quan trọng hơn: năm đầu tiên quán phải bỏ ra bao nhiêu tiền mặt?
3. Thuê hay mua thiết bị kinh doanh: nhìn từ dòng tiền
Mua đứt và trả góp gồm bảo trì 2 triệu/năm; thuê 2,2 triệu/tháng đã gồm bảo trì. Ví dụ minh hoạ.
Xem dạng bảng
| Năm 1 | Năm 2–3 | |
|---|---|---|
| Mua đứt | 62.000.000đ | 4.000.000đ |
| Trả góp | 66.000.000đ | 4.000.000đ |
| Thuê | 26.400.000đ | 52.800.000đ |
Năm đầu, phương án thuê chỉ tốn khoảng 26 triệu, giữ lại hơn 35 triệu tiền mặt so với mua đứt. Với quán mới, số tiền đó có thể là vốn nguyên liệu, tiền mặt bằng hoặc quỹ dự phòng cho những tháng vắng khách. Ngược lại, trả góp tuy chia nhỏ nhưng vẫn dồn gần hết chi phí vào năm đầu, cộng thêm lãi, phí.
4. Khi nào nên mua, khi nào nên thuê
| Tình huống | Gợi ý |
|---|---|
| Quán mới, chưa chắc khách ổn định | Ưu tiên thuê, giữ tiền mặt |
| Quán đã chạy ổn trên 1 năm, có tiền nhàn rỗi | Cân nhắc mua đứt |
| Cần máy tốt ngay nhưng thiếu vốn | Trả góp, sau khi tính đủ lãi, phí |
| Thiết bị nhanh lỗi thời, cần nâng cấp | Thuê để dễ đổi máy |
| Không có thợ quen, sợ hỏng máy | Thuê kèm bảo trì |
- 1Lấy 3 báo giá
Xin giá mua, điều kiện trả góp và giá thuê cho cùng một dòng máy.
- 2Chọn cùng thời gian
So sánh trên 2 hoặc 3 năm, không so tháng với năm.
- 3Tính đủ khoản
Cộng bảo trì, lãi, phí, tiền cọc thuê và giá bán lại ước tính.
- 4Xem tiền mặt năm đầu
Đối chiếu với quỹ dự phòng và vốn lưu động của quán.
- 5Đọc kỹ hợp đồng
Chú ý phạt trả trước hạn, phạt huỷ thuê, trách nhiệm khi hỏng máy.
5. Ghi sổ thiết bị và giữ chứng từ
Dù chọn cách nào, hãy giữ hợp đồng, hoá đơn và lịch thanh toán. Với máy mua, bạn nên ghi vào một danh sách tài sản (tên máy, ngày mua, giá, nơi bảo hành) và phân bổ dần giá trị vào chi phí các tháng khi tính lãi lỗ nội bộ. Với máy thuê, tiền thuê là chi phí hằng tháng. Khoản trả góp thì tách phần gốc và phần lãi như cách ghi khoản vay trong bài vay tiêu dùng để kinh doanh.
Cách lưu hoá đơn, hợp đồng gọn gàng được hướng dẫn trong bài lưu trữ chứng từ hộ kinh doanh. Việc khoản chi nào được tính khi kê khai thuế cần kiểm tra theo quy định hiện hành áp dụng cho hộ của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Trả góp 0% có thật sự không tốn thêm tiền?
Hãy đọc kỹ hợp đồng: một số chương trình có phí hồ sơ, phí bảo hiểm hoặc giá máy cao hơn giá mua đứt. Cộng tất cả lại mới biết chi phí thật.
Thuê thiết bị có cần đặt cọc không?
Thường là có, tuỳ nhà cung cấp. Tiền cọc không phải chi phí nhưng làm giảm tiền mặt năm đầu, nên cần đưa vào bảng so sánh.
Có nên mua máy cũ để tiết kiệm?
Có thể, nếu bạn có người kiểm tra máy đáng tin và tính thêm chi phí sửa chữa. Máy cũ hỏng giữa giờ cao điểm có thể làm mất doanh thu nhiều hơn số tiền tiết kiệm.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ so sánh phương án đầu tư thiết bị không?
Có. Chúng tôi hỗ trợ lập bảng tổng chi phí và dòng tiền theo số liệu thực tế của quán; quyết định cuối cùng vẫn thuộc về chủ quán.
Đầu tư thiết bị mà vẫn giữ dòng tiền an toàn
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ lập bảng chi phí, dòng tiền; dịch vụ kế toán TP.HCM và làm việc từ xa. Nhận tư vấn.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
