Nội dung bài viết
Cuối kỳ cộng sổ, nhiều chủ hộ băn khoăn: tiền ship khách trả có tính không, tiền cọc có tính không, hàng hoàn thì trừ thế nào? Xác định đúng doanh thu tính thuế hộ kinh doanh là bước quan trọng nhất trước khi kê khai, vì khai thiếu dễ bị truy thu, khai thừa thì thiệt cho mình. ACCA Consulting Vietnam lập bảng các khoản tiền thu vào thường gặp, chia thành "thường tính" và "cần hỏi lại".
1. Nguyên tắc chung: doanh thu khác tiền vào tài khoản
Từ 2026 bỏ hình thức thuế khoán, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai/tự khai (theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và hướng dẫn). Khi tự khai, bạn cần phân biệt doanh thu (tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ) với mọi khoản tiền vào (gồm cả tiền vay, tiền người nhà chuyển, tiền cọc, tiền thu hộ). Không phải khoản tiền nào vào tài khoản cũng là doanh thu, nhưng mọi khoản đều nên có ghi chú để giải thích được.
Theo nguyên tắc chung, doanh thu thường gồm toàn bộ tiền bán hàng, tiền công, tiền dịch vụ, kể cả các khoản phụ thu, phụ trội mà hộ được hưởng. Cách xác định chi tiết, ngưỡng và tỷ lệ áp dụng cho hộ bạn hãy tra văn bản hướng dẫn hiện hành.
2. Doanh thu tính thuế hộ kinh doanh: bảng các khoản tiền thu vào
| Khoản tiền | Xếp loại | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tiền bán hàng, dịch vụ | Thường tính | Ghi theo số tiền thực bán, kể cả tiền mặt và chuyển khoản |
| Phụ thu, phí phục vụ | Thường tính | Ví dụ phụ thu ngày lễ, phí phục vụ tại quán |
| Phí ship hộ tự giao, thu của khách | Thường tính | Là tiền dịch vụ hộ cung cấp |
| Phí ship thu hộ đơn vị vận chuyển | Cần hỏi lại | Tuỳ hợp đồng: hộ thu hộ hay hộ tự bán dịch vụ giao hàng |
| Giảm giá, khuyến mãi trên hoá đơn | Ghi theo giá thực thu | Giữ chương trình khuyến mãi làm căn cứ |
| Hàng tặng, hàng dùng thử | Cần hỏi lại | Cách ghi nhận tuỳ quy định; ghi sổ số lượng, giá trị |
| Tiền cọc của khách | Thường chưa tính khi nhận | Ghi là tiền cọc; khi giao hàng chuyển thành doanh thu |
| Hàng bị hoàn, trả lại | Giảm doanh thu | Giữ chứng từ hoàn, sao kê hoàn tiền |
| Hỗ trợ, thưởng từ sàn, nhãn hàng | Cần hỏi lại | Xem bản chất: chiết khấu, thưởng doanh số hay hoa hồng |
| Tiền vay, tiền người nhà chuyển | Không phải doanh thu | Ghi chú nội dung, giữ giấy tờ chứng minh |
Với những dòng "cần hỏi lại", hãy ghi riêng ra một danh sách kèm số tiền và chứng từ, rồi hỏi cơ quan thuế quản lý hoặc người tư vấn. Đừng tự loại bỏ khỏi doanh thu khi chưa chắc chắn.
3. Ví dụ minh hoạ: một shop quần áo trong một tháng
- Tiền bán hàng120 triệu đồng
- Tiền cọc đơn đặt trước8 triệu đồng
- Tiền vay người nhà20 triệu đồng
- Hoàn tiền từ nhà cung cấp2 triệu đồng
Ví dụ minh hoạ, số liệu giả định: tổng tiền vào 150 triệu nhưng không phải tất cả là doanh thu.
Xem dạng bảng
| Tiền bán hàng | 120 triệu đồng |
| Tiền cọc đơn đặt trước | 8 triệu đồng |
| Tiền vay người nhà | 20 triệu đồng |
| Hoàn tiền từ nhà cung cấp | 2 triệu đồng |
| Khoản | Số tiền | Xử lý |
|---|---|---|
| Tổng tiền vào tài khoản | 150 | Theo sao kê |
| Trừ: tiền vay người nhà | -20 | Không phải doanh thu, có giấy vay |
| Trừ: hoàn tiền từ nhà cung cấp | -2 | Giảm chi phí nhập hàng, không phải doanh thu |
| Trừ: tiền cọc chưa giao hàng | -8 | Chuyển thành doanh thu khi giao |
| Cộng: tiền mặt bán tại shop | 35 | Theo sổ bán hàng |
| Trừ: hàng khách trả lại trong tháng | -4 | Có phiếu trả hàng |
| Doanh thu ghi sổ | 151 | Đối chiếu với sổ bán hàng |
Ví dụ cho thấy tổng tiền vào tài khoản (150 triệu) khác doanh thu ghi sổ (151 triệu). Vì thế, kê khai theo sao kê thô hay theo trí nhớ đều dễ sai. Cách xử lý đơn COD, hàng hoàn chi tiết hơn có ở bài hàng COD và hàng hoàn: shop online ghi doanh thu thế nào.
4. Quy trình xác định doanh thu cuối kỳ
- 1Cộng sổ bán hàng
Tổng tiền mặt và chuyển khoản theo ngày.
- 2Đối chiếu sao kê
Đánh dấu từng khoản: doanh thu, cọc, vay, hoàn, thu hộ.
- 3Xử lý cọc và hàng hoàn
Cọc đã giao hàng chuyển sang doanh thu; trừ hàng trả lại có chứng từ.
- 4Tách theo nhóm ngành
Nếu vừa bán hàng vừa làm dịch vụ, tách doanh thu từng nhóm.
- 5Lập danh sách cần hỏi
Các khoản chưa rõ, kèm số tiền và chứng từ.
Nếu hộ có nhiều nhóm ngành, đọc thêm bài tách doanh thu theo nhóm ngành. Sau khi có con số, xem bước nộp tờ khai ở bài kê khai thuế hộ kinh doanh lần đầu.
- Sổ bán hàng hằng ngày
- Sao kê tài khoản kinh doanh có ghi chú
- Phiếu nhận cọc, phiếu trả hàng
- Báo cáo đơn hàng từ sàn, đơn vị vận chuyển
- Giấy vay, xác nhận tiền người nhà chuyển
Câu hỏi thường gặp
Tiền khách chuyển khoản nhầm có tính doanh thu không?
Không, nhưng hãy giữ tin nhắn, chứng từ hoàn trả để giải thích khi cần. Ghi chú rõ trên sổ đối chiếu sao kê.
Tiền tip của nhân viên có phải doanh thu của hộ?
Tuỳ cách thu và chia. Nếu tip vào tài khoản của hộ, nên ghi chú và hỏi cơ quan thuế về cách xử lý phù hợp.
Bán qua sàn thì doanh thu tính theo giá bán hay tiền thực nhận?
Thường cần xem doanh thu theo giá bán và phí sàn là chi phí riêng; cách xác định cụ thể hãy kiểm tra theo hướng dẫn hiện hành và phần sàn đã khai thay (nếu có).
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ xác định doanh thu kê khai không?
Có. ACCA Consulting VN đối chiếu sổ, sao kê, báo cáo sàn và lập bảng doanh thu theo kỳ cho hộ kinh doanh.
Doanh thu đúng, kê khai yên tâm
ACCA Consulting Vietnam cung cấp dịch vụ kế toán TP.HCM và hỗ trợ từ xa toàn quốc cho hộ kinh doanh: sổ thu chi, chứng từ, lịch kê khai. Nhận tư vấn hoặc Zalo +84 938 847 699.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
