Nội dung bài viết
Từ khi bỏ thuế khoán, câu hỏi chủ hộ gửi ACCA nhiều nhất là: "Tiệm em có phải xuất hoá đơn không?". Câu trả lời phụ thuộc quy mô, ngành nghề và cách hộ kê khai, nên không có một đáp án chung. Bài này giúp bạn hiểu hóa đơn điện tử hộ kinh doanh gồm những loại nào, khi nào phải dùng, khi nào được dùng, và cách tự tra quy định áp dụng cho chính hộ mình. ACCA Consulting Vietnam viết bằng ngôn ngữ đời thường cho chủ tiệm.
1. Bối cảnh 2026: hóa đơn điện tử hộ kinh doanh quan trọng hơn
Từ 2026 bỏ hình thức thuế khoán, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai/tự khai (theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và hướng dẫn). Ngưỡng doanh thu, tỷ lệ thuế và thủ tục cụ thể áp dụng cho hộ của bạn cần kiểm tra trên cổng thông tin của cơ quan thuế hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý.
Khung pháp lý chung về hoá đơn là Nghị định 123/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP, cùng các thông tư, hướng dẫn liên quan. Các văn bản này quy định loại hoá đơn, đối tượng phải dùng hoá đơn khởi tạo từ máy tính tiền, thời điểm lập hoá đơn… Bài viết không nêu ngưỡng cụ thể; bạn hãy đối chiếu điều kiện của hộ mình với văn bản đang có hiệu lực.
2. Khi nào "phải" dùng, khi nào "được" dùng
| Tình huống | Hướng hiểu chung | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Hộ thuộc diện phải dùng hoá đơn điện tử theo quy mô, ngành nghề quy định | Phải đăng ký và lập hoá đơn khi bán hàng, cung cấp dịch vụ | Đăng ký sử dụng, chọn nhà cung cấp, lập hoá đơn đúng thời điểm |
| Hộ thuộc diện dùng hoá đơn khởi tạo từ máy tính tiền | Hoá đơn được tạo từ máy bán hàng, dữ liệu chuyển đến cơ quan thuế | Xem bài hoá đơn khởi tạo từ máy tính tiền |
| Hộ chưa thuộc diện bắt buộc nhưng khách cần hoá đơn | Có thể được đăng ký sử dụng hoặc đề nghị cấp hoá đơn theo từng lần phát sinh, tuỳ quy định | Hỏi cơ quan thuế quản lý về cách làm áp dụng cho hộ |
| Bán cho công ty cần hoá đơn để tính chi phí | Khách doanh nghiệp thường yêu cầu hoá đơn hợp lệ | Chuẩn bị quy trình lấy thông tin khách, lập hoá đơn đúng |
| Bán lẻ cho người tiêu dùng không lấy hoá đơn | Nghĩa vụ lập hoá đơn phụ thuộc diện áp dụng của hộ | Kiểm tra quy định; vẫn ghi đủ doanh thu vào sổ |
Dù thuộc trường hợp nào, doanh thu vẫn phải ghi đầy đủ trong sổ. Hoá đơn là chứng từ bán hàng; việc có hay không có hoá đơn không làm thay đổi việc doanh thu phát sinh.
3. Bảng loại hoá đơn hộ hay gặp
| Loại | Đặc điểm | Hộ gặp khi nào |
|---|---|---|
| Hoá đơn bán hàng | Không có dòng thuế GTGT tách riêng | Phổ biến với hộ không áp dụng phương pháp khấu trừ |
| Hoá đơn GTGT | Có thuế suất, tiền thuế GTGT tách riêng | Khi hộ áp dụng phương pháp khấu trừ theo quy định (ít gặp) |
| Hoá đơn khởi tạo từ máy tính tiền | Tạo từ máy bán hàng, có kết nối chuyển dữ liệu | Quán ăn, bán lẻ thuộc diện áp dụng |
| Hoá đơn có mã / không có mã của cơ quan thuế | Khác nhau ở bước cấp mã trước khi gửi khách | Tuỳ đăng ký và diện áp dụng |
| Hoá đơn đầu vào (người bán xuất cho hộ) | Chứng từ mua hàng, nguồn gốc hàng hoá | Khi nhập hàng từ nhà phân phối, công ty |
4. Cách tự tra quy định áp dụng cho hộ mình
- 1Xác định thông tin của hộ
Ngành nghề đăng ký, doanh thu năm trước (theo sổ), hình thức bán (tại quầy, online, bán cho công ty).
- 2Tìm văn bản gốc
Đọc Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP trên cổng thông tin chính thống; xem văn bản hướng dẫn mới nhất cho hộ kinh doanh.
- 3Đối chiếu điều kiện
Hộ của bạn thuộc diện phải dùng loại hoá đơn nào, từ thời điểm nào.
- 4Xem thông báo của cơ quan thuế
Kiểm tra tài khoản thuế điện tử, thông báo gửi hộ.
- 5Hỏi lại khi chưa chắc
Gọi cơ quan thuế quản lý hoặc người tư vấn; ghi lại tên văn bản được dẫn chiếu.
Tránh dựa vào bài đăng mạng xã hội không ghi nguồn. Cách đọc văn bản chính sách xem thêm ở bài quy định thuế hộ kinh doanh mới: 8 điểm cần tự kiểm tra.
5. Chuẩn bị trước khi bắt đầu dùng hoá đơn
- Chọn nhà cung cấp, đăng ký30%
- Nhập danh mục hàng, giá35%
- Hướng dẫn người phụ bán20%
- Chạy thử, sửa lỗi15%
Ví dụ minh hoạ, tỷ lệ giả định trên tổng thời gian chuẩn bị của một tiệm nhỏ.
Xem dạng bảng
| Chọn nhà cung cấp, đăng ký | 30% |
| Nhập danh mục hàng, giá | 35% |
| Hướng dẫn người phụ bán | 20% |
| Chạy thử, sửa lỗi | 15% |
- Đã xác định hộ thuộc diện phải hay được dùng loại hoá đơn nào
- Đã đăng ký sử dụng và nhận thông báo chấp nhận (nếu thuộc diện)
- Danh mục hàng, đơn vị tính, giá bán đã nhập đúng
- Biết cách lấy tên, mã số thuế, địa chỉ khi khách là công ty
- Biết cách xử lý khi lập sai, xem bài viết sai hoá đơn
- Có nơi lưu hoá đơn đầu ra và đầu vào theo tháng
Khi cần xử lý tình huống cụ thể, xem xuất hoá đơn cho khách lẻ và khách công ty và viết sai hoá đơn: điều chỉnh hay thay thế. Đội ngũ ACCA Consulting Vietnam thường gặp chủ hộ chỉ ghi doanh thu theo hoá đơn đã xuất, bỏ sót phần khách không lấy hoá đơn; đây là lỗi dễ dẫn đến chênh lệch khi đối chiếu.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh nhỏ bán lẻ có bắt buộc xuất hoá đơn cho mọi khách không?
Phụ thuộc diện áp dụng của hộ theo quy định hiện hành. Hãy tự tra theo 5 bước trong bài hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý; dù thế nào, doanh thu vẫn phải ghi đủ.
Khách công ty xin hoá đơn mà hộ chưa đăng ký hoá đơn điện tử thì sao?
Hỏi cơ quan thuế quản lý về cách được cấp hoặc đăng ký sử dụng hoá đơn áp dụng cho hộ. Không mượn hoá đơn của đơn vị khác vì rủi ro rất cao.
Đã dùng hoá đơn điện tử có cần ghi sổ doanh thu nữa không?
Vẫn nên ghi. Hoá đơn chỉ phản ánh phần đã xuất; sổ doanh thu cho bức tranh đầy đủ, gồm cả khoản khách không lấy hoá đơn.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ hộ kinh doanh đăng ký hoá đơn điện tử không?
Có. Chúng tôi giúp xác định diện áp dụng, hướng dẫn đăng ký, kiểm tra hoá đơn đầu ra hằng tháng và đối chiếu với sổ doanh thu.
Hoá đơn đúng diện, đúng cách
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) đồng hành cùng hộ kinh doanh từ bước xác định nghĩa vụ hoá đơn đến kê khai. Nhận tư vấn hoặc Zalo +84 938 847 699.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
