Nội dung bài viết
- IRC và ERC là gì, vì sao phải xin cả hai
- Quy trình thành lập công ty vốn nước ngoài từng bước
- Tài khoản DICA và thời hạn góp vốn 90 ngày
- Việc kế toán, thuế cần làm ngay sau khi có ERC
- Chi phí kế toán hằng tháng cho công ty vốn nước ngoài
- Lỗi thường gặp khi thành lập công ty vốn nước ngoài
- Câu hỏi thường gặp
Thành lập công ty vốn nước ngoài tại TP.HCM thường đi qua hai giấy chứng nhận: IRC rồi ERC. Phần khó không chỉ nằm ở hồ sơ cấp phép mà ở những việc sau đó: tài khoản vốn, góp vốn đúng hạn, kế toán và thuế ngay từ tháng đầu. Bài viết này tóm tắt quy trình theo góc nhìn của đội ngũ ACCA Consulting Vietnam, đơn vị dịch vụ kế toán đồng hành với nhiều nhà đầu tư nước ngoài.
1. IRC và ERC là gì, vì sao phải xin cả hai
Khi nhà đầu tư nước ngoài thành lập tổ chức kinh tế tại Việt Nam, thông thường cần xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) trước. IRC ghi nhận dự án: nhà đầu tư, mục tiêu, quy mô, vốn, địa điểm và tiến độ. Sau khi có IRC, doanh nghiệp mới xin Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) để chính thức có pháp nhân, mã số doanh nghiệp và mã số thuế.
Nói đơn giản: IRC trả lời câu hỏi "dự án đầu tư này có được thực hiện không", còn ERC trả lời câu hỏi "công ty thực hiện dự án là ai". Hai giấy này liên quan chặt chẽ với nhau. Thông tin về vốn, ngành nghề và nhà đầu tư cần khớp nhau, nếu lệch sẽ phải điều chỉnh, tốn thêm thời gian.
| Tiêu chí | IRC | ERC |
|---|---|---|
| Tên đầy đủ | Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư | Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp |
| Thứ tự thông thường | Xin trước | Xin sau khi có IRC |
| Thời hạn giải quyết | 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (trường hợp không phải chấp thuận chủ trương đầu tư) | 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ |
| Nội dung chính | Dự án, nhà đầu tư, vốn đầu tư, tiến độ | Tên công ty, vốn điều lệ, người đại diện, ngành nghề |
| Cơ quan tiếp nhận | Cơ quan đăng ký đầu tư theo quy định hiện hành | Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính |
2. Quy trình thành lập công ty vốn nước ngoài từng bước
- 1Chuẩn bị dự án
Xác định ngành nghề, vốn, địa điểm thuê và hồ sơ pháp lý của nhà đầu tư.
- 2Xin IRC
Nộp hồ sơ đăng ký đầu tư; thời hạn 15 ngày kể từ khi đủ hồ sơ hợp lệ.
- 3Xin ERC
Nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp; thời hạn 3 ngày làm việc.
- 4Mở tài khoản DICA
Mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp tại ngân hàng để nhận vốn góp.
- 5Góp vốn
Chuyển đủ vốn qua tài khoản DICA trong 90 ngày kể từ ngày cấp ERC.
- 6Thiết lập thuế, kế toán
Chữ ký số, hoá đơn điện tử, kê khai thuế, chọn chế độ kế toán.
Thời hạn theo quy định; chưa tính thời gian chuẩn bị, bổ sung hồ sơ và hợp pháp hoá giấy tờ nước ngoài.
Xem dạng bảng
| IRC (ngày, khi đủ hồ sơ hợp lệ) | 15 ngày |
| ERC (ngày làm việc) | 3 ngày |
| Hạn góp vốn kể từ ngày cấp ERC | 90 ngày |
Thời hạn trên là thời hạn giải quyết của cơ quan nhà nước khi hồ sơ hợp lệ. Thời gian thực tế thường dài hơn vì nhà đầu tư cần chuẩn bị giấy tờ ở nước ngoài, dịch thuật, hợp pháp hoá lãnh sự và có thể phải bổ sung hồ sơ. Một số ngành nghề còn có điều kiện tiếp cận thị trường riêng, nên cần kiểm tra trước khi nộp.
3. Tài khoản DICA và thời hạn góp vốn 90 ngày
Vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài phải chuyển qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) mở tại ngân hàng được phép. Không nên chuyển vốn vào tài khoản thanh toán thông thường hay góp bằng tiền mặt, vì sẽ khó chứng minh vốn đã góp hợp lệ khi kiểm toán, khi chuyển lợi nhuận về nước hoặc khi chuyển nhượng vốn sau này.
- Thời hạn góp đủ vốn: 90 ngày kể từ ngày cấp ERC.
- Ghi nội dung chuyển tiền rõ ràng là góp vốn điều lệ, khớp tên nhà đầu tư trên IRC/ERC.
- Lưu sao kê DICA, chứng từ ngân hàng và biên bản góp vốn để phục vụ kiểm toán.
- Nếu không góp đủ đúng hạn, doanh nghiệp cần làm thủ tục điều chỉnh theo quy định hiện hành; nên hỏi tư vấn sớm.
4. Việc kế toán, thuế cần làm ngay sau khi có ERC
Nhiều nhà đầu tư nghĩ có ERC là xong. Thực tế, các nghĩa vụ kế toán và thuế bắt đầu ngay. Theo quy định, doanh nghiệp mới thành lập khai thuế GTGT theo quý, hạn nộp là ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau. Từ 01/01/2026, lệ phí môn bài đã được bãi bỏ theo Nghị quyết 198/2025/QH15, nên doanh nghiệp mới không còn khoản này.
- Treo biển tên công ty tại trụ sở
- Đăng ký chữ ký số và tài khoản thuế điện tử
- Mở tài khoản DICA và tài khoản thanh toán
- Đăng ký sử dụng hoá đơn điện tử (bắt buộc theo NĐ 123/2020, sửa đổi bởi NĐ 70/2025)
- Chọn chế độ kế toán, kỳ kế toán và đăng ký phương pháp tính thuế
- Ký hợp đồng lao động, đăng ký BHXH cho nhân viên
- Thống nhất người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán
Chi tiết từng việc có trong bài sau khi thành lập công ty cần làm gì. Với doanh nghiệp FDI, cần lưu ý thêm: báo cáo tài chính năm phải được kiểm toán bởi công ty kiểm toán độc lập, nên sổ sách cần sạch ngay từ năm đầu.
5. Chi phí kế toán hằng tháng cho công ty vốn nước ngoài
Phí dịch vụ thành lập phụ thuộc ngành nghề, số nhà đầu tư và tình trạng giấy tờ, nên ACCA báo giá theo nhu cầu. Phí kế toán hằng tháng thì có bảng giá rõ ràng. Doanh nghiệp FDI có khối lượng việc lớn hơn (song ngữ, kiểm toán, DICA), nên mức phí cao hơn doanh nghiệp trong nước.
| Hoá đơn – chứng từ/tháng | Phí FDI |
|---|---|
| Chưa phát sinh | 640.000 |
| 1–15 | 1.280.000 |
| 16–30 | 1.920.000 |
| 31–50 | 2.880.000 |
| 51–100 | 4.480.000 |
| Trên 100 | từ 6.400.000 |
6. Lỗi thường gặp khi thành lập công ty vốn nước ngoài
- Thông tin vốn, ngành nghề trên IRC và ERC không khớp, phải điều chỉnh nhiều lần.
- Chuyển vốn vào tài khoản thanh toán thay vì tài khoản DICA.
- Quá 90 ngày vẫn chưa góp đủ vốn.
- Chi tiêu trước khi có ERC nhưng không có chứng từ hợp lệ đứng tên công ty.
- Thanh toán hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên bằng tiền mặt, mất quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
- Để trống kế toán vài tháng đầu, đến khi kiểm toán mới dựng lại sổ.
Câu hỏi thường gặp
Thành lập công ty vốn nước ngoài mất bao lâu?
Theo luật, IRC được giải quyết trong 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ (trường hợp không phải chấp thuận chủ trương đầu tư), ERC trong 3 ngày làm việc. Thời gian thực tế thường dài hơn do chuẩn bị, dịch thuật và hợp pháp hoá giấy tờ nước ngoài.
Có bắt buộc mở tài khoản DICA không?
Có. Vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài phải chuyển qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp. Đây là căn cứ quan trọng khi kiểm toán và khi chuyển lợi nhuận về nước.
Công ty vốn nước ngoài nhỏ có phải kiểm toán không?
Có. Doanh nghiệp FDI phải kiểm toán báo cáo tài chính năm bởi công ty kiểm toán độc lập, không phân biệt quy mô.
Phí kế toán cho công ty FDI mới bao nhiêu?
Tại ACCA, doanh nghiệp FDI dưới 5 nhân viên chưa phát sinh hoá đơn có phí 640.000đ/tháng; khi có 1–15 hoá đơn, chứng từ mỗi tháng là 1.280.000đ/tháng.
Thành lập công ty vốn nước ngoài cùng ACCA
ACCA Consulting Vietnam đồng hành từ hồ sơ IRC – ERC đến dịch vụ kế toán hằng tháng tại TP.HCM. Liên hệ hotline/Zalo +84 938 847 699 để được tư vấn.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
