Báo cáo kế toán, thuế bắt buộc của doanh nghiệp FDI

Báo cáo của doanh nghiệp FDI nhiều hơn doanh nghiệp trong nước ở hai điểm: báo cáo tài chính năm phải được kiểm toán độc lập và có thêm báo cáo về dự án đầu tư. Bài viết này liệt kê các loại báo cáo chắc chắn phải làm, thời hạn luật định đã rõ và cách tổ chức công việc. Đội ngũ dịch vụ kế toán của ACCA Consulting Vietnam tổng hợp theo kinh nghiệm làm việc với doanh nghiệp vốn nước ngoài.

1. Tổng quan báo cáo của doanh nghiệp FDI

Doanh nghiệp FDI là pháp nhân Việt Nam, nên trước hết chịu đầy đủ nghĩa vụ kế toán và thuế như doanh nghiệp trong nước. Ngoài ra, do có vốn đầu tư nước ngoài và dự án đã đăng ký, doanh nghiệp còn có nghĩa vụ kiểm toán và báo cáo đầu tư. Có thể chia thành bốn nhóm.

Cột thời hạn chỉ ghi những mốc đã rõ trong Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 và Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Với báo cáo kiểm toán và báo cáo dự án đầu tư, thời hạn cụ thể nên kiểm tra theo quy định mới nhất và theo dự án của doanh nghiệp. Lưu ý Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực từ 01/07/2026, cần cập nhật hướng dẫn mới.

2. Tờ khai thuế định kỳ: tháng hay quý?

Doanh nghiệp mới thành lập khai thuế GTGT theo quý. Từ năm sau, doanh nghiệp có tổng doanh thu bán hàng hoá, dịch vụ năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống được khai theo quý; trên 50 tỷ đồng khai theo tháng. Tờ khai TNCN khấu trừ khai cùng kỳ với GTGT; tháng hoặc quý không phát sinh khấu trừ thì không phải nộp tờ khai TNCN.

Với TNDN, doanh nghiệp không nộp tờ khai quý nhưng phải tạm nộp thuế theo quý. Tổng số tạm nộp của 4 quý không được thấp hơn 80% số thuế TNDN phải nộp theo quyết toán năm. Doanh nghiệp FDI hay có chi phí phát sinh với công ty mẹ, nên cần ước tính lợi nhuận cẩn thận để tạm nộp đủ.

3. Báo cáo tài chính năm có kiểm toán

Đây là điểm khác biệt lớn nhất. Doanh nghiệp FDI phải kiểm toán báo cáo tài chính năm bởi công ty kiểm toán độc lập, dù quy mô nhỏ hay chưa có doanh thu. Kế toán lập BCTC, còn công ty kiểm toán đưa ra ý kiến. Hai vai trò này tách biệt: đơn vị làm sổ không thể đồng thời kiểm toán chính sổ đó.

Kiểm toán viên thường tập trung vào: vốn góp qua tài khoản DICA, công nợ với công ty mẹ, doanh thu và chi phí cuối năm, tài sản cố định, tiền lương và bảo hiểm. Nếu sổ sách trong năm không được đối chiếu đều đặn, cuối năm sẽ dồn rất nhiều bút toán điều chỉnh và có nguy cơ bị ý kiến ngoại trừ.

4. Chi phí làm báo cáo cho doanh nghiệp FDI so với doanh nghiệp trong nước

Khối lượng việc của doanh nghiệp FDI lớn hơn: chứng từ song ngữ, giao dịch ngoại tệ, làm việc với kiểm toán và báo cáo về công ty mẹ. Vì vậy phí kế toán hằng tháng cao hơn. Bảng dưới so sánh mức phí của ACCA cho doanh nghiệp dưới 5 nhân viên.

5. Rủi ro thường gặp trong báo cáo của doanh nghiệp FDI

• Trễ tờ khai: theo NĐ 125/2020 và các văn bản sửa đổi, bổ sung, tổ chức nộp hồ sơ khai thuế quá hạn 1–30 ngày có thể bị phạt 2–5 triệu đồng; mức phạt tăng dần theo số ngày trễ.
• Tạm nộp TNDN thiếu: tổng 4 quý dưới 80% số quyết toán.
• Chậm nộp thuế: tiền chậm nộp 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp.
• Mất khấu trừ GTGT: hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên thanh toán bằng tiền mặt.
• Sổ sách không khớp BCTC kiểm toán: số đã khai thuế khác số sau kiểm toán, phải khai bổ sung.
• Lưu trữ thiếu: chứng từ dùng ghi sổ, lập BCTC phải lưu tối thiểu 10 năm theo Luật Kế toán 2015.

6. Cách tổ chức để không trễ báo cáo nào

Một dịch vụ kế toán tốt sẽ chủ động nhắc lịch và gửi báo cáo nội bộ đều đặn, thay vì chờ doanh nghiệp hỏi. ACCA không phải công ty kiểm toán; chúng tôi lập sổ, báo cáo, tờ khai và phối hợp với công ty kiểm toán do doanh nghiệp chọn.

Câu hỏi thường gặp