15 câu hỏi kế toán chủ doanh nghiệp hay hỏi nhất và câu trả lời

Mua xe đứng tên ai, lương giám đốc ghi thế nào, vì sao sổ khác sao kê… Đây là những câu hỏi kế toán thường gặp nhất mà chủ doanh nghiệp đặt ra. Bài này trả lời ngắn gọn 15 câu, mỗi câu kèm đường dẫn tới bài chuyên sâu để bạn đọc tiếp khi cần. Câu hỏi được ACCA Consulting Vietnam chọn lọc từ các buổi tư vấn với khách hàng.

1. Câu hỏi kế toán thường gặp chia theo 4 nhóm

Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, câu hỏi của chủ doanh nghiệp thường rơi vào bốn nhóm. Hiểu sai ở mỗi nhóm dẫn đến loại rủi ro khác nhau:

2. Nhóm tiền và chi phí

Câu 1. Vì sao số dư trên sổ khác sao kê ngân hàng?

Thường do ghi thiếu phí ngân hàng, lãi tiền gửi, ghi nhầm ngày hoặc khoản chuyển khoản chưa có chứng từ. Số dư tiền gửi cuối tháng phải khớp sao kê; cách dò xem tại đối chiếu sổ phụ ngân hàng.

Câu 2. Khoản chi không có hoá đơn có ghi sổ được không?

Vẫn ghi sổ nếu có chứng từ chứng minh khoản chi thực tế, nhưng việc được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN phụ thuộc hồ sơ theo quy định hiện hành. Xem chi phí không có hoá đơn.

Câu 3. Trả tiền mặt cho hoá đơn lớn có sao không?

Có. Hoá đơn mua hàng từ 5 triệu đồng trở lên (giá đã có thuế GTGT) phải thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Nên chuyển khoản từ tài khoản công ty.

Câu 4. Tôi có được rút tiền công ty để tiêu cá nhân không?

Tiền của công ty không phải tiền của chủ. Muốn rút phải có hình thức rõ ràng: tạm ứng, vay, chia lợi nhuận hoặc lương. Chi tiết tại tách bạch chi tiêu cá nhân và chi phí công ty.

3. Nhóm tài sản và vốn

Câu 5. Mua xe nên đứng tên công ty hay cá nhân?

Muốn ghi nhận là tài sản và trích khấu hao vào chi phí công ty, xe cần đứng tên công ty, có hoá đơn và thanh toán từ tài khoản công ty. Xe đứng tên cá nhân thì công ty chỉ có thể thuê lại theo hợp đồng. Một số giới hạn khấu hao với xe áp dụng theo quy định hiện hành.

Câu 6. Mua laptop cho nhân viên ghi tài sản cố định hay chi phí?

Tuỳ giá trị và thời gian sử dụng: đủ điều kiện thì ghi tài sản cố định, chưa đủ thì ghi công cụ dụng cụ và phân bổ dần. Xem điều kiện ghi nhận tài sản cố định.

Câu 7. Tôi cho công ty mượn tiền thì ghi thế nào?

Lập hợp đồng vay giữa cá nhân và công ty, chuyển tiền qua ngân hàng, kế toán ghi nhận khoản vay phải trả. Không có hợp đồng thì khoản tiền này rất khó giải trình. Đọc chủ doanh nghiệp cho công ty vay.

4. Nhóm lương và thuế

Câu 8. Lương giám đốc ghi sổ thế nào?

Giám đốc làm thuê có hợp đồng lao động thì hạch toán như nhân viên. Lưu ý: tiền lương của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH một thành viên do một cá nhân làm chủ không được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. Xem hạch toán tiền lương và bảo hiểm.

Câu 9. Bảo hiểm bắt buộc công ty phải đóng bao nhiêu?

Trên tiền lương đóng BHXH, doanh nghiệp đóng 21,5% (BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%), người lao động đóng 10,5%. Ví dụ minh hoạ: lương đóng bảo hiểm 10 triệu thì công ty đóng 2.150.000đ, người lao động đóng 1.050.000đ.

Câu 10. Không có doanh thu có phải nộp tờ khai không?

Vẫn phải nộp tờ khai GTGT và báo cáo tài chính năm theo quy định. Riêng tờ khai TNCN: tháng, quý không phát sinh khấu trừ thì không phải nộp. Xem doanh nghiệp không phát sinh doanh thu.

Câu 11. Công ty lỗ thì sao?

Lỗ thì không phát sinh thuế TNDN của năm đó, và khoản lỗ được chuyển liên tục sang các năm sau, tối đa không quá 5 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh lỗ. Cần quyết toán đúng để giữ quyền chuyển lỗ, xem quyết toán thuế TNDN.

5. Nhóm sổ sách, báo cáo và chi phí kế toán

Câu 12. Vì sao lãi mà không có tiền?

Lợi nhuận ghi theo dồn tích, tiền có thể đang nằm ở công nợ phải thu, tồn kho hoặc đã trả nợ. Đọc lợi nhuận cao nhưng không có tiền.

Câu 13. Chứng từ kế toán phải giữ bao lâu?

Chứng từ dùng trực tiếp để ghi sổ và lập báo cáo tài chính lưu tối thiểu 10 năm theo Luật Kế toán 2015. Nên lưu cả bản điện tử có sao lưu.

Câu 14. Báo cáo tài chính năm nộp khi nào?

Chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm tài chính; với năm dương lịch là 31/3, cùng hạn quyết toán thuế TNDN.

Câu 15. Thuê dịch vụ kế toán hết bao nhiêu?

Phụ thuộc số hoá đơn, chứng từ mỗi tháng, ngành nghề và số nhân viên. Bảng giá công khai của ACCA cho doanh nghiệp thương mại – dịch vụ dưới 5 nhân viên như sau:

Câu hỏi thường gặp