Nội dung bài viết
Mua một chiếc máy, kế toán phải trả lời ngay hai câu hỏi: có ghi vào tài sản cố định không, và nguyên giá là bao nhiêu? Trả lời sai sẽ kéo theo khấu hao sai nhiều năm. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam tổng hợp điều kiện ghi nhận tài sản cố định theo chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành và cách tính nguyên giá qua ví dụ minh hoạ có số.
1. Điều kiện ghi nhận tài sản cố định
Một tài sản hữu hình được ghi nhận là tài sản cố định khi đồng thời thoả các tiêu chuẩn theo quy định hiện hành. Có thể tóm lại thành bốn câu hỏi:
- Doanh nghiệp có chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản không?
- Thời gian sử dụng ước tính có dài, vượt qua ngưỡng thời gian theo tiêu chuẩn quy định không?
- Nguyên giá có xác định được một cách tin cậy (có hoá đơn, hợp đồng, chứng từ) không?
- Giá trị tài sản có đạt ngưỡng giá trị theo quy định hiện hành không?
Chỉ cần một tiêu chuẩn không đạt, tài sản được ghi nhận là công cụ dụng cụ và phân bổ dần vào chi phí, xem bài phân bổ công cụ dụng cụ. Vì ngưỡng giá trị và thời gian có thể được sửa đổi, kế toán nên đối chiếu văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm mua.
| Tài sản | Hướng ghi nhận thường gặp | Điểm cần kiểm tra |
|---|---|---|
| Máy móc sản xuất | Tài sản cố định hữu hình | Nguyên giá đạt ngưỡng quy định |
| Xe ô tô dùng cho kinh doanh | Tài sản cố định hữu hình | Đăng ký tên công ty |
| Bàn ghế văn phòng giá trị nhỏ | Công cụ dụng cụ | Giá trị dưới ngưỡng |
| Máy tính xách tay | Tuỳ giá trị | So với ngưỡng quy định |
| Phần mềm, website | Có thể là tài sản cố định vô hình | Xem tiêu chuẩn tài sản vô hình |
Riêng tài sản vô hình như phần mềm, website có tiêu chuẩn riêng, xem bài tài sản cố định vô hình.
2. Nguyên giá gồm những khoản nào?
Nguyên giá tài sản cố định mua sắm là toàn bộ chi phí doanh nghiệp bỏ ra để có tài sản tính đến thời điểm đưa vào trạng thái sẵn sàng sử dụng.
| Khoản chi | Tính vào nguyên giá? |
|---|---|
| Giá mua (trừ chiết khấu thương mại, giảm giá) | Có |
| Thuế không được hoàn lại, lệ phí trước bạ (nếu có) | Có |
| Vận chuyển, bốc dỡ đến nơi lắp đặt | Có |
| Lắp đặt, chạy thử (trừ giá trị sản phẩm thu hồi khi chạy thử) | Có |
| Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ | Không |
| Đào tạo nhân viên vận hành | Không, ghi chi phí trong kỳ |
| Chi phí hành chính chung, chi phí phát sinh sau khi đã đưa vào sử dụng | Không |
3. Ví dụ: mua máy kèm vận chuyển, lắp đặt, chạy thử
Ví dụ minh hoạ: công ty sản xuất mua một máy đóng gói giá 800.000.000đ (thuế GTGT 80.000.000đ), chi vận chuyển 15.000.000đ, lắp đặt 25.000.000đ, chạy thử 12.000.000đ (giá chưa thuế, thuế GTGT các khoản này ghi riêng vào 1331). Sản phẩm thu được khi chạy thử bán được 2.000.000đ. Công ty còn chi 8.000.000đ đào tạo công nhân vận hành.
| Nghiệp vụ | Nợ | Có | Số tiền (đ) |
|---|---|---|---|
| Mua máy, chưa thanh toán | 2412 | 331 | 800.000.000 |
| Thuế GTGT của máy | 1331 | 331 | 80.000.000 |
| Vận chuyển, lắp đặt, chạy thử | 2412 | 112 | 52.000.000 |
| Thu từ bán sản phẩm chạy thử, ghi giảm chi phí đầu tư | 112 | 2412 | 2.000.000 |
| Bàn giao đưa vào sử dụng | 2111 | 2412 | 850.000.000 |
| Đào tạo vận hành, ghi chi phí | 627 | 112 | 8.000.000 |
Ví dụ minh hoạ, số liệu giả định; nguyên giá 850.000.000đ, không gồm thuế GTGT và chi phí đào tạo.
Xem dạng bảng
| Giá mua | 800.000.000đ |
| Vận chuyển | 15.000.000đ |
| Lắp đặt | 25.000.000đ |
| Chạy thử (đã trừ thu hồi) | 10.000.000đ |
Nguyên giá là 850.000.000đ. Khoản thuế GTGT 80.000.000đ được khấu trừ nếu đủ điều kiện, trong đó có yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt với hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên. Thời điểm bắt đầu trích khấu hao là khi tài sản được bàn giao đưa vào sử dụng; cách tính xem bài phương pháp khấu hao tài sản cố định.
4. Quy trình ghi tăng tài sản cố định
- 1Phê duyệt mua
Đề xuất, báo giá, quyết định mua theo thẩm quyền.
- 2Hợp đồng và hoá đơn
Ký hợp đồng, nhận hoá đơn ghi đúng tên, mã số thuế công ty.
- 3Tập hợp chi phí
Ghi các khoản vận chuyển, lắp đặt, chạy thử vào 2412.
- 4Bàn giao
Lập biên bản giao nhận đưa vào sử dụng, ghi ngày bắt đầu dùng.
- 5Ghi tăng và lập thẻ
Kết chuyển sang 211, mở thẻ tài sản cố định, xác định thời gian khấu hao.
Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, lỗi hay gặp nhất là ghi thẳng giá mua vào 211 ngay khi có hoá đơn, bỏ sót chi phí lắp đặt, hoặc ngược lại cộng cả chi phí đào tạo, bảo trì vào nguyên giá.
Câu hỏi thường gặp
Tài sản không đạt ngưỡng giá trị thì hạch toán thế nào?
Tài sản không đạt đủ tiêu chuẩn tài sản cố định được ghi nhận là công cụ dụng cụ và phân bổ dần vào chi phí theo thời gian sử dụng, theo chính sách kế toán của doanh nghiệp.
Chi phí đào tạo vận hành máy có tính vào nguyên giá không?
Không. Chi phí đào tạo nhân viên không phải chi phí để đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng, nên ghi vào chi phí trong kỳ.
Mua tài sản trả góp thì nguyên giá tính thế nào?
Nguyên giá ghi theo giá mua trả tiền ngay; phần chênh lệch giữa tổng tiền trả góp và giá trả ngay là chi phí lãi, phân bổ dần vào chi phí tài chính.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ theo dõi tài sản cố định không?
Có. ACCA Consulting Vietnam xác định tiêu chuẩn ghi nhận, tính nguyên giá, lập thẻ và bảng khấu hao tài sản cố định hằng tháng cho doanh nghiệp.
Ghi nhận tài sản đúng ngay từ đầu
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói, quản lý tài sản cố định, khấu hao và báo cáo tài chính cho doanh nghiệp.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
