25 câu hỏi thường gặp về công ty một người, trả lời ngắn gọn

Trang hỏi đáp công ty TNHH một thành viên này gom 25 câu hỏi mà chủ doanh nghiệp một người hay đặt ra nhất, mỗi câu trả lời trong vài dòng. Câu nào cần đào sâu đều có link sang bài chi tiết. Nội dung do đội ngũ ACCA Consulting Vietnam tổng hợp từ các tình huống thực tế khi hỗ trợ solopreneur.

1. Hỏi đáp công ty TNHH một thành viên: thành lập và vốn (câu 1–5)

1. Công ty một người là gì?

Thường là công ty TNHH một thành viên do một cá nhân hoặc tổ chức làm chủ, chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn điều lệ. Xem công ty một người là gì.

2. Bao lâu thì có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp?

Cơ quan đăng ký kinh doanh giải quyết trong 3 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ theo Luật Doanh nghiệp 2020.

3. Vốn điều lệ tối thiểu là bao nhiêu?

Phần lớn ngành nghề không quy định mức tối thiểu; ngành có điều kiện có thể yêu cầu riêng theo quy định hiện hành. Vốn nên phù hợp nhu cầu hoạt động và khả năng góp đúng hạn.

4. Có còn phải nộp lệ phí môn bài không?

Không. Lệ phí môn bài được bãi bỏ từ 01/01/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15.

5. Có được đặt trụ sở tại nhà riêng không?

Tuỳ loại nhà và quy định hiện hành về địa điểm đặt trụ sở; căn hộ chung cư thường bị hạn chế. Nên kiểm tra trước khi nộp hồ sơ.

2. Tiền và tài khoản ngân hàng (câu 6–10)

6. Có bắt buộc mở tài khoản ngân hàng riêng cho công ty?

Nên mở ngay sau khi có giấy chứng nhận. Tách tiền công ty và tiền cá nhân là nền tảng của sổ sách sạch.

7. Chủ sở hữu có được rút tiền công ty ra tiêu?

Chỉ qua các hình thức có căn cứ như chia lợi nhuận hợp lệ, hoàn ứng có chứng từ. Rút tuỳ tiện tạo rủi ro thuế. Xem chủ công ty rút tiền công ty.

8. Lương của chủ có được tính vào chi phí?

Không. Tiền lương của chủ công ty TNHH một thành viên do một cá nhân làm chủ không được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

9. Hoá đơn mua vào trả tiền mặt có sao không?

Hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên (giá đã có thuế GTGT) phải thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

10. Chủ cho công ty vay tiền được không?

Được, nên có hợp đồng vay, chuyển khoản và theo dõi riêng, không ghi lẫn vào vốn góp.

3. Thuế và kê khai (câu 11–16)

11. Công ty mới khai thuế GTGT theo tháng hay quý?

Doanh nghiệp mới thành lập khai theo quý, hạn ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau. Xem khai thuế GTGT theo quý.

12. Không có doanh thu có phải khai thuế?

Có, vẫn phải nộp tờ khai GTGT đúng kỳ. Riêng TNCN khấu trừ, kỳ không phát sinh thì không phải nộp tờ khai.

13. Thuế TNDN nộp khi nào?

Không nộp tờ khai quý mà tạm nộp theo quý, hạn ngày 30 của tháng đầu quý sau. Tổng 4 quý không thấp hơn 80% số thuế quyết toán năm.

14. Thuế suất TNDN là bao nhiêu?

Phổ thông 20%. Theo Luật Thuế TNDN 2025, doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng áp dụng 15%, trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng áp dụng 17%.

15. Hạn quyết toán năm là khi nào?

Quyết toán TNDN, quyết toán TNCN của tổ chức trả thu nhập và báo cáo tài chính: chậm nhất 31/3 năm sau với năm dương lịch.

16. Năm đầu bị lỗ thì sao?

Lỗ được chuyển liên tục, tối đa không quá 5 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh lỗ. Ví dụ minh hoạ: lỗ năm 2026 được bù vào lợi nhuận các năm 2027–2031.

4. Nhân sự và bảo hiểm (câu 17–20)

17. Công ty chỉ có chủ có phải đóng BHXH?

Tuỳ việc chủ có hưởng lương và quy định hiện hành về đối tượng tham gia. Xem bảo hiểm xã hội công ty một người.

18. Tuyển nhân viên thì đóng bảo hiểm bao nhiêu?

Doanh nghiệp đóng 21,5%, người lao động đóng 10,5% trên tiền lương đóng BHXH.

19. Giảm trừ gia cảnh năm 2026 là bao nhiêu?

Bản thân 15,5 triệu đồng/tháng, mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng.

20. Thuê cộng tác viên thay nhân viên được không?

Được nếu bản chất công việc phù hợp, có hợp đồng dịch vụ và khấu trừ thuế theo quy định hiện hành.

5. Tạm ngừng, giải thể và lưu trữ (câu 21–25)

21. Nghỉ vài tháng nên tạm ngừng hay bỏ không?

Nên tạm ngừng đúng thủ tục; bỏ không vẫn phát sinh nghĩa vụ kê khai và tiền phạt.

22. Phạt chậm nộp tờ khai bao nhiêu?

Với tổ chức, chậm 1–30 ngày phạt 2–5 triệu đồng và tăng theo số ngày, theo NĐ 125/2020 và các văn bản sửa đổi, bổ sung.

23. Còn nợ thuế có giải thể được không?

Không. Phải nộp đủ thuế và tiền chậm nộp (0,03%/ngày) trước. Xem giải thể công ty TNHH một thành viên.

24. Chứng từ lưu bao lâu?

Tối thiểu 10 năm với chứng từ dùng trực tiếp ghi sổ, lập báo cáo tài chính theo Luật Kế toán 2015.

25. Có nên thuê dịch vụ kế toán khi làm một mình?

Nếu bạn không theo sát được hạn nộp và chứng từ, thuê dịch vụ kế toán thường rẻ hơn chi phí sửa sai. Bảng giá tham khảo tại dịch vụ kế toán giá rẻ.

Câu hỏi thường gặp