Nội dung bài viết
“Công ty chỉ có mình tôi thì có phải đóng bảo hiểm không?” là câu hỏi rất nhiều chủ công ty mới đặt ra. Câu trả lời về bảo hiểm xã hội công ty một người phụ thuộc vào việc có người lao động hay không, chủ có nhận lương hay không và quy định BHXH đang có hiệu lực. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam giúp bạn đi qua từng tình huống theo dạng hỏi – đáp.
1. Vì sao không có một câu trả lời chung
Nghĩa vụ BHXH bắt buộc gắn với người tham gia, không gắn với loại hình công ty. Cùng là công ty TNHH một thành viên, có nơi chỉ có chủ sở hữu không nhận lương, có nơi chủ nhận thù lao hằng tháng, có nơi thuê thêm một nhân viên bán thời gian. Mỗi trường hợp dẫn tới kết quả khác nhau.
Thêm vào đó, quy định BHXH đã có thay đổi về phạm vi đối tượng tham gia trong thời gian gần đây, trong đó có các nhóm liên quan tới người quản lý doanh nghiệp. Vì vậy, thay vì dựa vào kinh nghiệm “công ty một người không phải đóng” từ vài năm trước, bạn nên kiểm tra lại theo văn bản đang có hiệu lực.
2. Các tình huống bảo hiểm xã hội công ty một người thường gặp
| Tình huống | Hướng xử lý thường gặp | Cần kiểm tra |
|---|---|---|
| Chỉ có chủ sở hữu, không ký hợp đồng lao động, không nhận lương | Chưa phát sinh người lao động để đăng ký | Quy định hiện hành về người quản lý doanh nghiệp có hay không thuộc diện bắt buộc |
| Chủ sở hữu kiêm giám đốc nhận thù lao hằng tháng | Có thể thuộc diện tham gia bắt buộc | Văn bản BHXH hiện hành, cách xác định tiền lương làm căn cứ đóng |
| Thuê 1 nhân viên có hợp đồng lao động | Đăng ký tham gia cho người lao động | Loại và thời hạn hợp đồng theo quy định |
| Thuê cộng tác viên theo hợp đồng dịch vụ | Thường không phải hợp đồng lao động | Bản chất công việc: có chấm công, chịu quản lý thì dễ bị xem là quan hệ lao động |
| Người thân làm việc thường xuyên, có trả lương | Xem như người lao động | Hợp đồng lao động, bảng lương, chấm công |
Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, rủi ro lớn nhất không nằm ở chủ sở hữu mà ở người làm việc thường xuyên nhưng ký hợp đồng cộng tác: khi phát sinh tranh chấp hoặc kiểm tra, quan hệ này có thể được xác định lại là quan hệ lao động, kéo theo truy đóng bảo hiểm.
3. Sơ đồ quyết định: có cần đăng ký tham gia không
- 1Có người lao động?
Có ai làm việc theo hợp đồng lao động (kể cả người thân)? Nếu có: đăng ký cho người đó.
- 2Chủ có nhận thù lao?
Chủ sở hữu kiêm giám đốc có nhận tiền lương, thù lao đều đặn không?
- 3Tra quy định hiện hành
Đối chiếu nhóm đối tượng bắt buộc trong văn bản BHXH đang có hiệu lực.
- 4Hỏi cơ quan BHXH
Khi còn băn khoăn, gửi câu hỏi tới cơ quan BHXH nơi đặt trụ sở và lưu văn bản trả lời.
- 5Ghi nhận và theo dõi
Đăng ký, đóng hằng tháng hoặc lưu hồ sơ giải thích lý do chưa phát sinh.
4. Ví dụ minh hoạ: chi phí bảo hiểm khi thuê nhân viên đầu tiên
Khi đã thuộc diện tham gia, tỷ lệ đóng trên tiền lương đóng BHXH là: doanh nghiệp 21,5% (BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%), người lao động 10,5% (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%). Mức lương tối thiểu, mức trần làm căn cứ đóng áp dụng theo quy định hiện hành.
Ví dụ minh hoạ, giả định mức lương đóng BHXH nằm trong giới hạn sàn – trần theo quy định hiện hành.
Xem dạng bảng
| Doanh nghiệp đóng 21,5% | Người lao động đóng 10,5% | |
|---|---|---|
| Lương 6 triệu | 1.290.000đ | 630.000đ |
| Lương 8 triệu | 1.720.000đ | 840.000đ |
| Lương 10 triệu | 2.150.000đ | 1.050.000đ |
| Lương 15 triệu | 3.225.000đ | 1.575.000đ |
Ví dụ minh hoạ: nhân viên đầu tiên lương 10 triệu. Mỗi tháng công ty đóng 2.150.000đ, khấu trừ của nhân viên 1.050.000đ, tổng nộp 3.200.000đ. Một năm, phần doanh nghiệp đóng là 25,8 triệu, cần đưa vào ngân sách khi quyết định tuyển. Xem thêm cách lập ngân sách tại bài ngân sách dòng tiền công ty một người.
5. Hồ sơ và cách tra cứu
- Tải văn bản BHXH hiện hành từ cổng thông tin chính thức, đọc phần đối tượng tham gia bắt buộc.
- Liệt kê mọi người đang nhận tiền đều đặn từ công ty và loại hợp đồng của từng người.
- Nếu chủ nhận thù lao: lưu quyết định thù lao để làm căn cứ khi xác định nghĩa vụ.
- Đăng ký tài khoản giao dịch BHXH điện tử và chữ ký số để nộp hồ sơ.
- Lưu văn bản hỏi – đáp với cơ quan BHXH (nếu có) cùng hồ sơ nhân sự.
- Đối chiếu số đã đóng với bảng lương mỗi quý.
Bạn có thể tham khảo thêm bài chủ DN trả lương cho chính mình để xác định khoản thù lao của chủ có bản chất là gì. Với công ty chưa có người lo thủ tục, một gói dịch vụ kế toán giá rẻ, minh bạch từ 399.000đ/tháng có thể kèm phần theo dõi bảo hiểm khi phát sinh nhân sự.
Câu hỏi thường gặp
Công ty chỉ có chủ sở hữu, không trả lương cho ai thì có phải đăng ký BHXH không?
Khi chưa có người lao động và chủ không nhận lương, thường chưa phát sinh việc đóng. Tuy nhiên phạm vi đối tượng đã có thay đổi, nên hãy kiểm tra văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan BHXH để chắc chắn.
Chủ sở hữu kiêm giám đốc nhận thù lao có phải đóng BHXH bắt buộc không?
Đây là trường hợp cần kiểm tra kỹ nhất theo quy định hiện hành về người quản lý doanh nghiệp. Nên lưu quyết định thù lao và hỏi cơ quan BHXH nơi đặt trụ sở.
Thuê cộng tác viên có cần đóng bảo hiểm không?
Nếu là hợp đồng dịch vụ đúng bản chất (giao kết quả, tự chủ thời gian) thường không phải. Nếu người đó làm việc thường xuyên, chịu quản lý như nhân viên, quan hệ có thể bị xác định là quan hệ lao động.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ thủ tục BHXH cho công ty một người không?
Có. ACCA Consulting VN kiểm tra nghĩa vụ theo từng tình huống, hỗ trợ đăng ký tham gia, lập bảng lương và nộp hồ sơ điện tử khi công ty bắt đầu có nhân sự.
Chưa chắc công ty mình có phải đóng BHXH?
Mô tả tình huống nhân sự hiện tại, ACCA Consulting VN sẽ giúp bạn xác định nghĩa vụ và chuẩn bị hồ sơ phù hợp.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
