Nội dung bài viết
Làm chủ một mình nghĩa là không có phòng nhân sự lo bảo hiểm cho bạn. Nếu bạn không thuộc diện BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện cho chủ doanh nghiệp, BHYT và các gói bảo hiểm thương mại là những lựa chọn để tự xây lớp an sinh. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam so sánh vai trò từng lựa chọn để bạn biết cần tra cứu gì trước khi quyết định.
1. Ba lớp an sinh của người làm chủ một mình
Hãy nghĩ về an sinh theo ba câu hỏi: già thì sống bằng gì (hưu trí), ốm thì ai trả viện phí (y tế) và nếu có rủi ro lớn thì gia đình xoay xở thế nào (tai nạn, bệnh hiểm nghèo, tử vong). Mỗi loại bảo hiểm trả lời một phần, không loại nào thay thế hoàn toàn loại khác.
- BHXH tự nguyện: do Nhà nước tổ chức, trọng tâm là lương hưu và chế độ tử tuất; mức đóng do người tham gia lựa chọn trong khung quy định.
- BHYT: chi trả một phần chi phí khám chữa bệnh theo phạm vi quyền lợi; có thể tham gia theo hộ gia đình nếu không thuộc nhóm khác.
- Bảo hiểm thương mại: sức khoẻ, tai nạn, nhân thọ do doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp; quyền lợi theo hợp đồng.
2. So sánh BHXH tự nguyện cho chủ doanh nghiệp với các lựa chọn khác
| Tiêu chí | BHXH tự nguyện | BHYT | Bảo hiểm thương mại |
|---|---|---|---|
| Mục tiêu chính | Lương hưu, tử tuất | Chi phí khám chữa bệnh | Bù đắp rủi ro sức khoẻ, tai nạn, tử vong |
| Ai tổ chức | Cơ quan BHXH | Cơ quan BHXH | Doanh nghiệp bảo hiểm |
| Mức đóng | Tự chọn trong khung quy định | Theo quy định hiện hành | Theo biểu phí của từng gói |
| Tính linh hoạt | Có thể đóng theo nhiều phương thức | Đóng theo kỳ quy định | Tuỳ hợp đồng, có thể kèm điều khoản loại trừ |
| Điểm cần đọc kỹ | Số năm đóng để hưởng lương hưu | Phạm vi, mức hưởng, tuyến khám | Thời gian chờ, loại trừ, điều kiện tái tục |
Lưu ý quan trọng: nếu theo quy định hiện hành bạn thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc (ví dụ chủ sở hữu kiêm giám đốc có nhận thù lao trong một số trường hợp), thì không chọn tự nguyện thay cho bắt buộc. Hãy xác định trước theo bài công ty chỉ có chủ sở hữu có phải đóng BHXH.
3. Cách tra mức đóng và quyền lợi hiện hành
- 1Xác định diện tham gia
Bắt buộc hay tự nguyện, dựa trên tình trạng hợp đồng và thù lao.
- 2Tra văn bản chính thức
Vào cổng thông tin của cơ quan BHXH để xem mức đóng, phương thức đóng hiện hành.
- 3Kiểm tra quá trình đã đóng
Tra cứu sổ BHXH điện tử để biết số năm đã đóng trước khi làm chủ.
- 4Tính số năm còn thiếu
Đối chiếu với điều kiện hưởng lương hưu theo quy định hiện hành.
- 5Chọn mức và phương thức
Chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng phù hợp dòng tiền cá nhân.
Nhiều solopreneur từng đi làm thuê nhiều năm đã có quá trình đóng BHXH bắt buộc. Khi chuyển sang làm chủ, việc tiếp tục đóng tự nguyện giúp cộng nối thời gian tham gia thay vì để gián đoạn. Đây là lý do nên tra sổ BHXH trước tiên.
4. Khung ngân sách an sinh cá nhân
Không có tỷ lệ đúng cho mọi người. Ví dụ minh hoạ dưới đây chỉ thể hiện một cách chia ngân sách để bạn hình dung, không phải khuyến nghị cho trường hợp cụ thể. Với các sản phẩm bảo hiểm thương mại, hãy đọc kỹ hợp đồng và hỏi người tư vấn có chứng chỉ phù hợp.
- BHXH tự nguyện (hưu trí)45%
- Bảo hiểm sức khoẻ thương mại25%
- Bảo hiểm tai nạn/nhân thọ20%
- BHYT và dự phòng y tế10%
Ví dụ minh hoạ, không phải khuyến nghị. Tỷ lệ phù hợp phụ thuộc tuổi, sức khoẻ, người phụ thuộc và thu nhập.
Xem dạng bảng
| BHXH tự nguyện (hưu trí) | 45% |
| Bảo hiểm sức khoẻ thương mại | 25% |
| Bảo hiểm tai nạn/nhân thọ | 20% |
| BHYT và dự phòng y tế | 10% |
- Biết rõ mình đang thuộc diện BHXH bắt buộc hay tự nguyện.
- Đã có BHYT còn hiệu lực cho bản thân và người phụ thuộc.
- Đọc phần loại trừ và thời gian chờ của gói bảo hiểm sức khoẻ.
- Phí bảo hiểm hằng năm nằm trong dòng tiền cá nhân, không rút từ tiền thuế của công ty.
- Phân biệt rõ phí bảo hiểm cá nhân với chi phí của công ty.
5. Có được trả phí bảo hiểm cá nhân từ tiền công ty không?
Phí BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình và bảo hiểm cá nhân của chủ là chi tiêu cá nhân. Nếu công ty trả thay, khoản này cần được ghi nhận đúng bản chất (ví dụ trừ vào thu nhập chủ nhận) và xem xét ảnh hưởng tới chi phí được trừ, thuế TNCN theo quy định hiện hành. Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, cách gọn nhất là chủ nhận thu nhập về tài khoản cá nhân rồi tự đóng. Xem thêm bài lịch tự trả thu nhập cho chủ DN.
Câu hỏi thường gặp
Chủ doanh nghiệp có được tham gia BHXH tự nguyện không?
Người không thuộc diện BHXH bắt buộc có thể tham gia tự nguyện theo quy định hiện hành. Nếu bạn thuộc diện bắt buộc, phải tham gia bắt buộc thay vì tự nguyện.
BHXH tự nguyện có thay được bảo hiểm sức khoẻ không?
Không. BHXH tự nguyện tập trung vào hưu trí và tử tuất; chi phí khám chữa bệnh cần BHYT và có thể bổ sung bảo hiểm sức khoẻ thương mại.
Mức đóng BHXH tự nguyện là bao nhiêu?
Người tham gia chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng trong khung quy định; tỷ lệ và mức hỗ trợ áp dụng theo văn bản hiện hành. Hãy tra trên cổng thông tin của cơ quan BHXH trước khi đăng ký.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ tư vấn bảo hiểm cho chủ DN không?
ACCA Consulting VN không bán sản phẩm bảo hiểm, nhưng hỗ trợ xác định nghĩa vụ BHXH của công ty và chủ sở hữu, đồng thời hạch toán đúng khi công ty có chi liên quan.
Tách bạch an sinh cá nhân và sổ sách công ty
ACCA Consulting VN giúp bạn xác định nghĩa vụ bảo hiểm và ghi nhận đúng các khoản chi để không vướng rủi ro khi quyết toán.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
