Nội dung bài viết
Bạn sản xuất đồ uống, nhập khẩu ô tô hay kinh doanh karaoke? Rất có thể doanh nghiệp đang thuộc diện nộp thuế tiêu thụ đặc biệt. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam tổng hợp các nhóm hàng hoá, dịch vụ thường chịu thuế, khâu chịu thuế và cách tra cứu thuế suất theo luật mới nhất, để bạn không bỏ sót khi định giá và kê khai.
1. Thuế tiêu thụ đặc biệt là gì và đánh vào đâu?
Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) là loại thuế gián thu đánh vào một số hàng hoá, dịch vụ mà Nhà nước muốn điều tiết tiêu dùng: hàng có hại cho sức khoẻ, hàng xa xỉ hoặc dịch vụ giải trí đặc thù. Khác với thuế GTGT áp dụng rộng ở mọi khâu, thuế TTĐB thường chỉ thu một lần ở khâu sản xuất, nhập khẩu hoặc khâu cung ứng dịch vụ.
Điều quan trọng với doanh nghiệp là danh mục đối tượng chịu thuế và thuế suất đã được sửa đổi nhiều lần, kể cả trong thời gian gần đây. Vì vậy, bài viết này chỉ giúp bạn nhận diện nhóm hàng hoá, dịch vụ cần kiểm tra; thuế suất cụ thể phải tra theo văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm phát sinh.
2. Các nhóm đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt thường gặp
| Nhóm | Ví dụ thường gặp | Khâu chịu thuế chính |
|---|---|---|
| Thuốc lá, rượu, bia | Thuốc lá điếu, xì gà, rượu các loại, bia | Sản xuất, nhập khẩu |
| Đồ uống khác | Một số loại đồ uống khác nếu luật hiện hành có quy định (cần kiểm tra) | Sản xuất, nhập khẩu |
| Phương tiện | Ô tô chở người dưới số chỗ theo luật, mô tô phân khối lớn, du thuyền, tàu bay | Sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu |
| Hàng hoá khác | Xăng các loại, điều hoà công suất nhỏ, bài lá, vàng mã | Sản xuất, nhập khẩu |
| Dịch vụ giải trí | Vũ trường, karaoke, mát-xa, casino, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược | Cung ứng dịch vụ |
| Dịch vụ khác | Kinh doanh golf, kinh doanh xổ số | Cung ứng dịch vụ |
Bảng trên tổng hợp các nhóm phổ biến để bạn tự rà soát nhanh. Mỗi nhóm có điều kiện riêng (ví dụ theo số chỗ ngồi, dung tích, công suất, hàm lượng) và có các trường hợp không chịu thuế, như hàng xuất khẩu theo điều kiện luật định. Vì vậy, “thuộc nhóm” chưa có nghĩa là chắc chắn phải nộp.
3. Khâu chịu thuế: ai là người nộp?
Người nộp thuế TTĐB là tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu hàng hoá hoặc cung ứng dịch vụ thuộc diện chịu thuế. Doanh nghiệp thương mại chỉ mua đi bán lại hàng đã chịu thuế TTĐB ở khâu trước thường không nộp lại thuế TTĐB ở khâu bán buôn, bán lẻ, trừ các trường hợp đặc thù theo quy định hiện hành.
- Nhà sản xuất đồ uống: kê khai thuế TTĐB khi bán hàng do mình sản xuất.
- Nhà nhập khẩu ô tô: nộp thuế TTĐB khâu nhập khẩu cùng thuế nhập khẩu tại cơ quan hải quan, và có thể phát sinh nghĩa vụ ở khâu bán ra theo quy định.
- Quán karaoke, sân golf: kê khai thuế TTĐB trên doanh thu dịch vụ hằng kỳ cùng với thuế GTGT.
4. Thuế tiêu thụ đặc biệt tác động lên giá bán thế nào
Thuế TTĐB nằm trong giá bán, sau đó thuế GTGT lại tính trên giá đã có thuế TTĐB. Vì vậy, khi thuế suất TTĐB thay đổi, giá bán lẻ thường thay đổi nhiều hơn mức chênh lệch thuế suất. Ví dụ dưới đây dùng một thuế suất giả định để bạn thấy cấu trúc giá.
- Giá vốn và lợi nhuận63,6%
- Thuế TTĐB (giả định 30%)27,3%
- Thuế GTGT 10%9,1%
Ví dụ minh hoạ: giá chưa có thuế TTĐB 700.000đ; thuế TTĐB giả định 30% = 210.000đ; thuế GTGT 10% tính trên 910.000đ = 91.000đ; giá thanh toán 1.001.000đ. Thuế suất 30% chỉ để minh hoạ, không phải thuế suất của mặt hàng cụ thể.
Xem dạng bảng
| Giá vốn và lợi nhuận | 63,6% |
| Thuế TTĐB (giả định 30%) | 27,3% |
| Thuế GTGT 10% | 9,1% |
Cách xác định giá tính thuế chi tiết, bao gồm cách loại trừ thuế GTGT và thuế bảo vệ môi trường, xem tại bài giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt.
5. Cách tra cứu thuế suất theo luật mới nhất
- 1Mô tả sản phẩm
Ghi rõ thành phần, thông số kỹ thuật, công suất, dung tích, mục đích sử dụng.
- 2Đối chiếu danh mục
So với biểu thuế TTĐB trong Luật Thuế TTĐB và văn bản sửa đổi đang có hiệu lực.
- 3Kiểm tra lộ trình
Một số mặt hàng có thuế suất tăng dần theo năm; xác định đúng mốc áp dụng.
- 4Xem trường hợp không chịu thuế
Kiểm tra điều kiện hàng xuất khẩu, hàng tạm nhập tái xuất và các ngoại lệ khác.
- 5Lưu hồ sơ
Lưu căn cứ tra cứu, công văn hướng dẫn (nếu có) để giải trình khi cần.
Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, sai sót hay gặp không nằm ở thuế suất mà ở việc không nhận ra sản phẩm mới thuộc diện chịu thuế, ví dụ khi doanh nghiệp ra dòng đồ uống mới hoặc bổ sung dịch vụ giải trí vào mô hình kinh doanh. Khi có thay đổi sản phẩm, hãy rà lại danh mục trước khi in bảng giá.
6. Lưu ý khi kê khai thuế tiêu thụ đặc biệt
- Doanh thu chịu thuế TTĐB được tách riêng với doanh thu không chịu thuế.
- Giá tính thuế đã loại trừ đúng thuế GTGT và các khoản theo quy định.
- Số thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu hoặc nguyên liệu (nếu được khấu trừ) có chứng từ đầy đủ.
- Thuế suất áp dụng đúng năm, đúng lộ trình.
- Hạch toán thuế TTĐB khớp giữa sổ sách và tờ khai.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp thương mại mua bia về bán lại có phải nộp thuế tiêu thụ đặc biệt không?
Thông thường thuế TTĐB đã được thu ở khâu sản xuất hoặc nhập khẩu, nên doanh nghiệp mua đi bán lại không nộp lại ở khâu thương mại. Tuy vậy, có một số trường hợp đặc thù, nên cần kiểm tra theo quy định hiện hành.
Hàng xuất khẩu có phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt không?
Hàng hoá xuất khẩu thường thuộc trường hợp không chịu thuế TTĐB nếu đáp ứng điều kiện và hồ sơ theo luật. Doanh nghiệp cần lưu đủ tờ khai hải quan, hợp đồng và chứng từ thanh toán.
Thuế suất tiêu thụ đặc biệt có thay đổi theo năm không?
Có. Một số mặt hàng áp dụng lộ trình tăng thuế suất theo từng năm. Hãy tra cứu văn bản có hiệu lực tại thời điểm bán hàng hoặc nhập khẩu.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ kê khai thuế tiêu thụ đặc biệt không?
Có. ACCA Consulting VN hỗ trợ xác định doanh thu chịu thuế, lập tờ khai TTĐB cùng các tờ khai định kỳ khác trong gói dịch vụ kế toán, và lưu ý các điểm cần kiểm tra khi luật thay đổi.
Kiểm tra nghĩa vụ thuế TTĐB của doanh nghiệp
ACCA Consulting Vietnam rà soát danh mục sản phẩm, dịch vụ và hướng dẫn kê khai thuế TTĐB phù hợp quy định hiện hành.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
