Nội dung bài viết
Thuế bảo vệ môi trường không phổ biến như GTGT hay TNDN, nên nhiều doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu không biết mình thuộc diện phải khai. Bài viết liệt kê nhóm hàng chịu thuế, khâu nộp thuế, cách tra mức thuế hiện hành và quy trình khai hằng tháng. Nội dung do ACCA Consulting Vietnam biên soạn cho doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu.
1. Thuế bảo vệ môi trường là loại thuế gì
Thuế bảo vệ môi trường là thuế gián thu, thu vào một số sản phẩm, hàng hoá khi sử dụng gây tác động xấu đến môi trường. Điểm khác với thuế GTGT: thuế này tính bằng số tiền tuyệt đối trên mỗi đơn vị hàng hoá (lít, kg, tấn), không tính theo tỷ lệ phần trăm giá bán.
Công thức chung: Số thuế phải nộp = Số lượng hàng hoá tính thuế x Mức thuế tuyệt đối trên một đơn vị. Mức thuế cụ thể cho từng loại hàng do Biểu thuế bảo vệ môi trường quy định và có thể được điều chỉnh theo từng giai đoạn; doanh nghiệp cần tra mức hiện hành trước mỗi kỳ khai.
2. Hàng hoá nào chịu thuế bảo vệ môi trường
| Nhóm hàng | Ví dụ | Doanh nghiệp thường gặp |
|---|---|---|
| Xăng, dầu, mỡ nhờn | Xăng, dầu diesel, dầu hoả, dầu mazut, dầu nhờn, mỡ nhờn | Đầu mối nhập khẩu, sản xuất xăng dầu |
| Than | Than đá, than nâu, than bùn | Doanh nghiệp khai thác, nhập khẩu than |
| Dung dịch HCFC | Môi chất làm lạnh thuộc nhóm HCFC | Nhập khẩu, sản xuất gas lạnh |
| Túi ni lông thuộc diện chịu thuế | Túi nhựa mỏng dùng đóng gói hàng hoá | Nhà sản xuất, nhập khẩu bao bì |
| Thuốc hạn chế sử dụng | Thuốc diệt cỏ, trừ mối, bảo quản lâm sản, khử trùng kho thuộc loại hạn chế sử dụng | Doanh nghiệp vật tư nông nghiệp |
Không phải mọi sản phẩm trong nhóm đều chịu thuế. Ví dụ, một số loại bao bì đóng gói sẵn hàng hoá hoặc túi đạt tiêu chí thân thiện môi trường có thể không thuộc diện chịu thuế theo hướng dẫn hiện hành. Danh mục chi tiết cần đối chiếu văn bản hướng dẫn mới nhất.
3. Ai nộp, nộp ở khâu nào
Người nộp thuế là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu hàng hoá chịu thuế. Thuế thường chỉ thu một lần ở khâu đầu: sản xuất bán ra hoặc nhập khẩu. Doanh nghiệp thương mại mua lại hàng đã chịu thuế để bán thì không nộp thêm thuế bảo vệ môi trường.
- Sản xuất trong nước: phát sinh khi bán, trao đổi, tiêu dùng nội bộ, tặng, cho hàng hoá chịu thuế.
- Nhập khẩu: khai và nộp cùng với thuế nhập khẩu trên tờ khai hải quan.
- Xăng dầu: có cơ chế nộp riêng tại doanh nghiệp đầu mối theo hướng dẫn hiện hành.
Giá tính thuế GTGT của hàng hoá chịu thuế bảo vệ môi trường thường bao gồm cả thuế bảo vệ môi trường. Kế toán cần thiết lập đúng trên hoá đơn điện tử để không sai cả hai sắc thuế.
4. Ví dụ minh hoạ: doanh nghiệp sản xuất túi ni lông
Công ty E (giả định) sản xuất túi ni lông thuộc diện chịu thuế, bán cho các cửa hàng bán lẻ. Kế toán theo dõi số kg túi bán ra hằng tháng làm căn cứ khai thuế. Số liệu dưới đây là ví dụ minh hoạ.
Ví dụ minh hoạ. Thuế mỗi tháng = số kg bán ra x mức thuế tuyệt đối hiện hành cho túi ni lông.
Xem dạng bảng
| Tháng 7 | 1.200 kg |
| Tháng 8 | 1.450 kg |
| Tháng 9 | 1.380 kg |
Mỗi tháng Công ty E lấy sản lượng bán ra nhân mức thuế hiện hành để ra số thuế, đưa vào tờ khai tháng. Túi dùng nội bộ để đóng gói thành phẩm của chính công ty cũng cần xem xét có thuộc diện tính thuế hay không, vì đây là lỗi hay bị bỏ sót khi kiểm tra.
5. Khai thuế bảo vệ môi trường và thời hạn
- 1Theo dõi sản lượng
Lập sổ chi tiết số lượng bán, trao đổi, tiêu dùng nội bộ theo đơn vị tính thuế.
- 2Tra mức thuế
Đối chiếu Biểu thuế và văn bản điều chỉnh mức thuế cho kỳ hiện tại.
- 3Lập tờ khai
Khai theo tháng trên hệ thống thuế điện tử.
- 4Nộp thuế
Nộp đúng hạn, đối chiếu số đã nộp trên cổng thuế.
Thuế bảo vệ môi trường khai theo tháng; hạn nộp hồ sơ khai thuế tháng là ngày 20 của tháng sau theo Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 và NĐ 126/2020/NĐ-CP. Với hàng nhập khẩu, thời hạn theo tờ khai hải quan. Nộp chậm bị tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày; nộp hồ sơ trễ có thể bị phạt theo NĐ 125/2020 và các văn bản sửa đổi, bổ sung. Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực từ 01/07/2026 nên cần cập nhật quy định mới nhất.
- Sản lượng trên tờ khai khớp sổ kho và hoá đơn bán ra
- Đơn vị tính (kg, lít, tấn) đúng với Biểu thuế
- Đã tính hàng tiêu dùng nội bộ, biếu tặng
- Mức thuế áp dụng đúng giai đoạn
- Giá tính thuế GTGT trên hoá đơn đã gồm thuế bảo vệ môi trường
Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, doanh nghiệp sản xuất bao bì nhỏ thường chỉ phát hiện nghĩa vụ này khi bị kiểm tra. Nếu sản phẩm của bạn có thể thuộc nhóm trên, hãy rà soát ngay. Xem thêm lịch nộp tờ khai thuế 2026.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp thương mại mua túi ni lông về bán lại có phải nộp thuế bảo vệ môi trường?
Thông thường không, vì thuế đã thu ở khâu sản xuất hoặc nhập khẩu. Doanh nghiệp cần giữ hoá đơn mua vào để chứng minh.
Mức thuế bảo vệ môi trường tra ở đâu?
Tra Biểu thuế bảo vệ môi trường và các văn bản điều chỉnh mức thuế còn hiệu lực cho kỳ khai, hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý.
Thuế bảo vệ môi trường có được tính vào chi phí không?
Thuế bảo vệ môi trường doanh nghiệp đã nộp đối với hàng sản xuất bán ra là một phần giá bán; cách hạch toán và tính chi phí cần theo chế độ kế toán và quy định thuế hiện hành.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ khai thuế bảo vệ môi trường không?
Có. Đội ngũ ACCA Consulting VN rà soát danh mục sản phẩm, lập sổ theo dõi sản lượng và khai thuế bảo vệ môi trường cùng các tờ khai định kỳ khác.
Đừng để sót một sắc thuế
ACCA Consulting Vietnam cung cấp dịch vụ kế toán tại TP.HCM, rà soát toàn bộ sắc thuế doanh nghiệp có thể phát sinh, kể cả thuế bảo vệ môi trường.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
