Nội dung bài viết
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải theo dõi cùng lúc hai hệ thống: cơ quan thuế nội địa và cơ quan hải quan. Mỗi bên có mốc riêng, và lỗi ở bên này thường kéo theo vướng mắc ở bên kia, đặc biệt khi đề nghị hoàn thuế. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam gom các mốc vào một lịch thuế doanh nghiệp xuất nhập khẩu theo quý để kế toán và bộ phận chứng từ cùng bám theo.
1. Hai hệ thống mốc cần ghép lại
Mốc nội địa giống mọi doanh nghiệp: tờ khai GTGT theo tháng (hạn ngày 20 tháng sau) hoặc theo quý (hạn ngày cuối cùng tháng đầu quý sau), TNCN khấu trừ cùng kỳ, tạm nộp TNDN quý hạn ngày 30 tháng đầu quý sau, quyết toán năm hạn 31/3 với năm dương lịch. Doanh nghiệp có doanh thu năm trước liền kề trên 50 tỷ đồng khai GTGT theo tháng.
Mốc hải quan gắn với từng lô hàng và từng loại hình: thời hạn nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu, thời hạn nộp bổ sung chứng từ, báo cáo quyết toán nguyên liệu, vật tư với loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu, chế xuất. Các thời hạn này thực hiện theo quy định pháp luật hải quan hiện hành và có thể khác nhau theo loại hình, doanh nghiệp nên lập bảng riêng theo từng loại hình đang áp dụng.
2. Lịch thuế doanh nghiệp xuất nhập khẩu theo quý
| Thời điểm | Nội địa | Hải quan, xuất nhập khẩu |
|---|---|---|
| Hằng ngày, từng lô | Lập hoá đơn xuất khẩu đúng thời điểm | Mở tờ khai, nộp thuế khâu nhập khẩu theo quy định hải quan |
| Cuối mỗi tháng | Đối chiếu tờ khai hải quan với hoá đơn, sổ sách | Rà lô hàng chưa đủ chứng từ thanh toán qua ngân hàng |
| Tháng đầu quý sau | Nộp tờ khai GTGT, TNCN; tạm nộp TNDN trước ngày 30 | Tổng hợp số thuế GTGT hàng nhập khẩu đã nộp để khấu trừ |
| Sau khi nộp tờ khai quý | Cân nhắc lập hồ sơ hoàn thuế GTGT nếu đủ điều kiện | Chuẩn bị bộ tờ khai, hợp đồng, chứng từ thanh toán cho hồ sơ hoàn |
| Kết thúc năm tài chính | Khoá sổ, kiểm kê, quyết toán TNDN, TNCN | Báo cáo quyết toán nguyên liệu, vật tư theo loại hình (nếu có) |
Bảng trên là khung tham khảo. Doanh nghiệp khai GTGT theo tháng thì thay mốc "tháng đầu quý sau" bằng ngày 20 hằng tháng. Lưu ý Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực từ 01/07/2026, cần cập nhật quy định mới nhất trước khi chốt lịch năm.
3. Thuế GTGT 0% và hồ sơ hoàn thuế
Hàng hoá xuất khẩu đáp ứng điều kiện được áp thuế suất GTGT 0%, trong khi đầu vào chịu 5%, 8% hoặc 10%. Do đó doanh nghiệp xuất khẩu thường có số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết luỹ kế qua các kỳ. Điều kiện, ngưỡng và kỳ đề nghị hoàn thực hiện theo quy định hiện hành; chi tiết hồ sơ xem bài hồ sơ hoàn thuế GTGT xuất khẩu.
Ví dụ minh hoạ: phần lớn doanh thu xuất khẩu chịu thuế suất 0% nên đầu vào lớn hơn đầu ra, tạo số thuế chưa khấu trừ hết.
Xem dạng bảng
| GTGT đầu ra | GTGT đầu vào | |
|---|---|---|
| Quý 1 | 40 triệu đ | 310 triệu đ |
| Quý 2 | 35 triệu đ | 280 triệu đ |
| Quý 3 | 50 triệu đ | 330 triệu đ |
| Quý 4 | 45 triệu đ | 295 triệu đ |
Một chứng từ hay thiếu là chứng từ thanh toán qua ngân hàng cho hàng xuất khẩu. Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, hồ sơ hoàn thuế xuất khẩu bị kéo dài nhiều nhất vì lô hàng đã xuất nhưng tiền về chậm, hoặc tiền về từ bên thứ ba không có trong hợp đồng mà thiếu thoả thuận bổ sung.
4. Phân công nội bộ để không trễ mốc
- 1Bộ phận chứng từ
Gửi danh sách tờ khai hải quan trong tháng cho kế toán trước ngày 5 tháng sau.
- 2Kế toán thuế
Đối chiếu tờ khai hải quan với hoá đơn, sổ doanh thu, thuế GTGT hàng nhập khẩu.
- 3Kế toán công nợ
Theo dõi tiền về của từng lô xuất khẩu, ghi chú lô chưa thanh toán.
- 4Kế toán trưởng
Duyệt tờ khai quý, quyết định thời điểm đề nghị hoàn thuế.
- 5Lưu trữ
Lưu bộ hồ sơ từng lô hàng tối thiểu 10 năm theo Luật Kế toán 2015.
5. Lỗi thường gặp
- Doanh thu xuất khẩu trên sổ khớp với trị giá trên tờ khai hải quan theo tỷ giá áp dụng.
- Hoá đơn xuất khẩu lập đúng thời điểm, không lập dồn cuối kỳ.
- Thuế GTGT hàng nhập khẩu đã nộp được kê khai khấu trừ đúng kỳ.
- Lô hàng chưa có chứng từ thanh toán được theo dõi riêng.
- Hàng gia công, sản xuất xuất khẩu đối chiếu tồn kho với số liệu hải quan.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu có phải khai GTGT theo tháng không?
Không bắt buộc vì là xuất nhập khẩu. Kỳ khai căn cứ doanh thu năm trước liền kề: từ 50 tỷ đồng trở xuống khai theo quý, trên 50 tỷ khai theo tháng; doanh nghiệp mới thành lập khai theo quý.
Thuế GTGT hàng nhập khẩu có được khấu trừ không?
Thuế GTGT đã nộp ở khâu nhập khẩu, có chứng từ nộp thuế hợp lệ và dùng cho hoạt động chịu thuế, được kê khai khấu trừ theo quy định hiện hành.
Báo cáo quyết toán nguyên liệu nộp khi nào?
Thời hạn và mẫu báo cáo thực hiện theo quy định pháp luật hải quan hiện hành cho từng loại hình. Doanh nghiệp nên xác nhận với cơ quan hải quan quản lý.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu không?
Có. Chúng tôi hỗ trợ kế toán, khai thuế nội địa, đối chiếu số liệu hải quan và hồ sơ hoàn thuế GTGT. Thủ tục khai hải quan do doanh nghiệp hoặc đại lý hải quan thực hiện.
Cần một lịch thuế chung cho kế toán và xuất nhập khẩu?
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) dựng lịch theo quý và đối chiếu số liệu định kỳ cho doanh nghiệp. Nhận tư vấn ngay.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
