Nội dung bài viết
Tháng 12 là cơ hội cuối cùng để sửa những gì còn sửa được trong năm: bổ sung chứng từ, thanh toán qua ngân hàng, điều chỉnh tạm nộp. Sang tháng 1, mọi sai sót đều phải xử lý bằng khai bổ sung. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam đưa ra checklist thuế cuối năm 15 việc, có hạn hoàn thành và người phụ trách để kế toán trưởng giao việc ngay.
1. Vì sao tháng 12 quan trọng với quyết toán?
Với doanh nghiệp có năm tài chính theo năm dương lịch, ngày 31/12 là điểm chốt số liệu cho quyết toán TNDN, quyết toán TNCN và báo cáo tài chính năm, hạn nộp 31/3 năm sau. Những việc như thanh toán không dùng tiền mặt cho hoá đơn từ 5 triệu đồng, ký phụ lục hợp đồng, lấy biên bản đối chiếu công nợ chỉ làm "đúng kỳ" được khi còn trong năm.
Riêng năm 2026 còn hai điểm cần chú ý: chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% cho một số nhóm hàng hoá, dịch vụ kéo dài đến hết 31/12/2026, nên hoá đơn lập sang năm 2027 cần kiểm tra lại thuế suất theo quy định mới; và Luật Thuế TNDN 2025 (67/2025/QH15) có thuế suất ưu đãi cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng (15%) hoặc trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ (17%), nên ước tính doanh thu cả năm ảnh hưởng trực tiếp đến số tạm nộp.
2. Checklist thuế cuối năm: 15 việc trong tháng 12
| # | Việc cần làm | Hạn gợi ý | Người phụ trách |
|---|---|---|---|
| 1 | Đối chiếu hoá đơn đầu ra trên hệ thống với sổ doanh thu | 10/12 | Kế toán bán hàng |
| 2 | Rà hoá đơn đầu vào: tình trạng người bán, thông tin, thuế suất | 10/12 | Kế toán thuế |
| 3 | Thanh toán qua ngân hàng hoá đơn từ 5 triệu đồng còn nợ | 20/12 | Kế toán thanh toán |
| 4 | Rà thuế suất 8%/10% trên hoá đơn tháng 12 và hợp đồng sang năm | 15/12 | Kế toán thuế |
| 5 | Lập danh sách chi phí trích trước, có căn cứ hợp đồng | 20/12 | Kế toán tổng hợp |
| 6 | Đánh giá các khoản dự phòng theo quy định hiện hành | 25/12 | Kế toán trưởng |
| 7 | Ước tính lợi nhuận, thuế TNDN cả năm | 15/12 | Kế toán trưởng |
| 8 | Kiểm tra tổng tạm nộp TNDN so với ngưỡng 80% | 20/12 | Kế toán trưởng |
| 9 | Rà các khoản chi không được trừ: phạt, chi không chứng từ | 20/12 | Kế toán thuế |
| 10 | Đối chiếu bảng lương, khấu trừ TNCN, giảm trừ gia cảnh | 20/12 | Kế toán lương |
| 11 | Gửi biên bản đối chiếu công nợ khách hàng, nhà cung cấp | 20/12 | Kế toán công nợ |
| 12 | Kiểm kê hàng tồn kho, tài sản cố định, quỹ tiền mặt | 31/12 | Kho + kế toán |
| 13 | Tra cứu nghĩa vụ thuế trên cổng, đối chiếu sổ 333 | 20/12 | Kế toán thuế |
| 14 | Rà chuyển lỗ: số lỗ còn được chuyển, năm hết hạn | 15/12 | Kế toán trưởng |
| 15 | Sắp xếp, lưu trữ chứng từ năm theo tháng | 31/12 | Kế toán tổng hợp |
3. Tạm nộp TNDN đủ 80%: tính thế nào?
Tổng 4 quý tạm nộp TNDN không được thấp hơn 80% số thuế TNDN phải nộp theo quyết toán năm; phần thiếu bị tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày. Tạm nộp quý 4 có hạn ngày 30/01 năm sau, nhưng con số cần được ước tính ngay trong tháng 12 khi đã có số liệu gần đủ.
Ví dụ minh hoạ: công ty ước tính thuế TNDN cả năm 500 triệu đồng, ngưỡng tối thiểu là 400 triệu. Đã tạm nộp 3 quý tổng 270 triệu, vậy quý 4 cần tạm nộp ít nhất 130 triệu.
Ví dụ minh hoạ; ngưỡng 80% theo quy định về tạm nộp thuế TNDN.
Xem dạng bảng
| Thuế TNDN ước tính cả năm | 500 triệu đ |
| Ngưỡng 80% | 400 triệu đ |
| Đã tạm nộp 3 quý | 270 triệu đ |
| Quý 4 tối thiểu | 130 triệu đ |
Lưu ý chuyển lỗ: lỗ được chuyển liên tục tối đa không quá 5 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh lỗ. Khoản lỗ sắp hết hạn cần được tính vào ước tính thuế năm nay, nếu không doanh nghiệp có thể tạm nộp thừa không cần thiết.
4. Triển khai checklist trong 4 tuần
- Tuần 1
Đối chiếu hoá đơn đầu ra, đầu vào; ước tính lợi nhuận; rà chuyển lỗ.
- Tuần 2
Rà thuế suất, chi phí không được trừ; gửi biên bản đối chiếu công nợ.
- Tuần 3
Thanh toán hoá đơn từ 5 triệu; trích trước; tra cứu nghĩa vụ thuế; chốt bảng lương.
- Tuần 4
Đánh giá dự phòng; kiểm kê; lưu trữ chứng từ; chuẩn bị số liệu tạm nộp quý 4.
Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, doanh nghiệp làm được 15 việc này trong tháng 12 thường rút ngắn đáng kể thời gian lập báo cáo tài chính và quyết toán vào quý 1. Xem tiếp bước sau khi chốt số tại bài khoá sổ cuối năm tài chính và quyết toán thuế TNDN.
5. Sau 31/12: những gì còn lại
- Tờ khai GTGT, TNCN tháng 12 hoặc quý 4 theo kỳ khai của doanh nghiệp.
- Tạm nộp TNDN quý 4 trước ngày 30/01.
- Báo cáo tài chính, quyết toán TNDN, quyết toán TNCN trước 31/3.
- Lưu trữ chứng từ kế toán dùng ghi sổ, lập báo cáo tài chính tối thiểu 10 năm.
Câu hỏi thường gặp
Hoá đơn tháng 12 chưa thanh toán có được khấu trừ GTGT không?
Hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ. Nếu đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng mà chưa có, cần xử lý theo quy định hiện hành; tốt nhất thanh toán qua ngân hàng trước khi khoá sổ.
Tạm nộp TNDN 4 quý thiếu so với 80% thì sao?
Phần chênh lệch từ số tạm nộp đến mức 80% số thuế quyết toán bị tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày. Vì vậy cần ước tính sát số thuế cả năm trước khi tạm nộp quý 4.
Thuế suất 8% còn áp dụng sang năm 2027 không?
Theo chính sách hiện hành, giảm thuế GTGT xuống 8% áp dụng đến hết 31/12/2026. Từ 2027 cần theo dõi văn bản mới trước khi lập hoá đơn.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ rà soát cuối năm không?
Có. Chúng tôi rà soát sổ sách cuối năm, ước tính thuế TNDN, chuẩn bị số liệu quyết toán trong gói dịch vụ kế toán hoặc rà soát.
Muốn khoá sổ năm nay không còn việc tồn?
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) đồng hành triển khai checklist tháng 12 và chuẩn bị quyết toán năm. Nhận tư vấn ngay.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
