Nội dung bài viết
Thù lao trả cho thành viên Hội đồng quản trị (HĐQT) hoặc Hội đồng thành viên (HĐTV) là khoản chi nhỏ trong tổng chi phí nhưng thường bị điều chỉnh khi quyết toán. Câu hỏi về thù lao HĐQT thuế gồm hai vế: khoản chi có được trừ khi tính thuế TNDN không, và công ty khấu trừ thuế TNCN thế nào. Bài viết phân tích theo hai nhóm thành viên, kèm ví dụ minh hoạ do ACCA Consulting Vietnam xây dựng.
1. Hai nhóm thành viên cần phân biệt
Điểm mấu chốt nằm ở việc thành viên có trực tiếp tham gia điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh hay không. Thành viên kiêm Tổng giám đốc, Giám đốc tài chính… vừa nhận lương điều hành vừa có thể nhận thù lao HĐQT. Thành viên độc lập hoặc đại diện nhà đầu tư chỉ tham dự họp, biểu quyết và nhận thù lao định kỳ.
| Nội dung | Trực tiếp điều hành | Không trực tiếp điều hành |
|---|---|---|
| Ví dụ | Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc | Thành viên độc lập, đại diện quỹ đầu tư |
| Căn cứ chi trả | Hợp đồng lao động, quy chế lương và nghị quyết | Nghị quyết Đại hội đồng cổ đông/HĐTV |
| Chi phí được trừ TNDN | Có thể được trừ nếu đủ điều kiện | Thường không được trừ theo quy định hiện hành |
| Thuế TNCN | Khấu trừ theo biểu lũy tiến cùng tiền lương | Khấu trừ theo quy định hiện hành |
| Hồ sơ chính | HĐLĐ, bảng lương, nghị quyết | Nghị quyết, biên bản họp, chứng từ chi |
2. Thù lao HĐQT có được trừ khi tính thuế TNDN?
Theo quy định hiện hành, thù lao trả cho thành viên HĐQT, HĐTV không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất kinh doanh thường không được tính vào chi phí được trừ. Khoản chi vẫn được hạch toán vào chi phí kế toán, nhưng phải loại ra khi xác định thu nhập chịu thuế (điều chỉnh tăng trên tờ khai quyết toán).
Với thành viên trực tiếp điều hành, phần tiền lương, thù lao gắn với công việc điều hành có thể được trừ nếu đáp ứng điều kiện chung: thực tế chi, có hợp đồng, quy chế hoặc nghị quyết quy định mức chi, có chứng từ thanh toán. Riêng chủ công ty TNHH một thành viên do một cá nhân làm chủ, tiền lương của chủ sở hữu không được tính vào chi phí được trừ.
Mẹo thực hành khi lập bảng chi thù lao
- Lập bảng chi riêng cho thù lao HĐQT, không gộp vào bảng lương nhân viên, để dễ tách phần không được trừ.
- Ghi rõ trong nghị quyết thành viên nào kiêm nhiệm chức danh điều hành và từ thời điểm nào; khi thay đổi nhân sự giữa năm, chia kỳ tương ứng.
- Chi trả qua tài khoản ngân hàng của từng thành viên, tránh chi tiền mặt gộp cho cả hội đồng.
- Cuối năm, đối chiếu tổng thù lao trên sổ kế toán với nghị quyết và với số đã kê khai TNCN trước khi lập quyết toán.
3. Thù lao HĐQT thuế TNCN: khấu trừ thế nào?
Thù lao HĐQT, HĐTV là thu nhập chịu thuế TNCN của người nhận. Công ty là tổ chức chi trả nên có nghĩa vụ khấu trừ và kê khai cùng kỳ với GTGT (tháng hoặc quý); tháng, quý không phát sinh khấu trừ thì không phải nộp tờ khai TNCN. Thành viên có hợp đồng lao động thường được tính gộp với tiền lương để áp biểu lũy tiến và hưởng giảm trừ gia cảnh (bản thân 15,5 triệu/tháng từ kỳ tính thuế 2026). Thành viên không có hợp đồng lao động được khấu trừ theo tỷ lệ áp dụng hiện hành.
4. Ví dụ minh hoạ bảng tính
Công ty cổ phần D trả thù lao HĐQT năm 2026 cho 3 thành viên, mỗi người 5 triệu đồng/tháng (60 triệu/năm/người). Ông E là Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc; bà F và ông G là thành viên độc lập, không điều hành. Giả định tỷ lệ khấu trừ cho thành viên không có hợp đồng lao động là 10% chỉ để minh hoạ; thuế suất TNDN 20%.
| Thành viên | Thù lao năm | Chi phí được trừ | Chi phí bị loại | TNCN khấu trừ |
|---|---|---|---|---|
| Ông E (điều hành) | 60.000 | 60.000 | 0 | Tính gộp cùng lương |
| Bà F (độc lập) | 60.000 | 0 | 60.000 | 6.000 |
| Ông G (độc lập) | 60.000 | 0 | 60.000 | 6.000 |
| Cộng | 180.000 | 60.000 | 120.000 | 12.000 + phần của ông E |
- Được trừ khi tính TNDN60 triệu đ
- Bị loại khỏi chi phí được trừ120 triệu đ
Ví dụ minh hoạ: 120 triệu bị loại làm thuế TNDN tăng 24 triệu (20%).
Xem dạng bảng
| Được trừ khi tính TNDN | 60 triệu đ |
| Bị loại khỏi chi phí được trừ | 120 triệu đ |
5. Quy trình và hồ sơ cần chuẩn bị
- 1Thông qua mức thù lao
Nghị quyết ĐHĐCĐ hoặc HĐTV quy định mức, cách chi trả.
- 2Phân loại thành viên
Xác định ai trực tiếp điều hành, ai không, lưu căn cứ.
- 3Chi trả và khấu trừ
Chuyển khoản, khấu trừ TNCN, cấp chứng từ khấu trừ khi được yêu cầu.
- 4Điều chỉnh khi quyết toán
Loại phần không được trừ trên tờ khai TNDN, quyết toán TNCN chậm nhất 31/3.
Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, lỗi phổ biến là gộp toàn bộ thù lao vào tài khoản lương mà không tách thành viên độc lập, dẫn tới bị loại chi phí và truy thu khi kiểm tra. Xem thêm chi phí tiền lương được trừ và quyết toán thuế TNCN.
Câu hỏi thường gặp
Thù lao HĐQT không được trừ thì có cần khấu trừ TNCN không?
Có. Việc không được trừ khi tính thuế TNDN không ảnh hưởng nghĩa vụ khấu trừ TNCN của công ty với người nhận.
Thành viên HĐQT là người nước ngoài thì sao?
Cần xác định tình trạng cư trú (có mặt từ 183 ngày trở lên trong năm dương lịch hoặc 12 tháng liên tục, hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam) để áp dụng cách tính phù hợp.
Có thể chuyển thù lao thành phí dịch vụ tư vấn để được trừ chi phí không?
Không nên. Cơ quan thuế xem xét bản chất; nếu thực chất là thù lao HĐQT, khoản chi vẫn bị xử lý như thù lao và có thể bị phạt.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ xử lý thuế cho thù lao HĐQT không?
Có. Chúng tôi hỗ trợ phân loại thành viên, lập bảng khấu trừ TNCN và điều chỉnh trên tờ khai quyết toán TNDN trong phạm vi dịch vụ kế toán.
Hạch toán thù lao HĐQT đúng ngay từ đầu
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) cung cấp dịch vụ kế toán TP.HCM, giúp công ty cổ phần và TNHH hai thành viên tách đúng chi phí và khấu trừ TNCN đầy đủ.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
