Nội dung bài viết
Thành lập công ty xuất nhập khẩu về thủ tục đăng ký không khác nhiều so với công ty thương mại thông thường. Khác biệt nằm ở phần chuẩn bị sau đó: kiểm tra mặt hàng có cần giấy phép chuyên ngành không, đăng ký chữ ký số với hải quan, mở tài khoản ngoại tệ và tổ chức chứng từ đúng ngay lô đầu tiên. Bài viết do đội ngũ ACCA Consulting Vietnam tổng hợp, kèm checklist trước lô hàng đầu.
1. Ghi ngành nghề khi thành lập công ty xuất nhập khẩu
Trong hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, “xuất nhập khẩu” không phải một mã ngành riêng. Quyền xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp Việt Nam gắn với hoạt động mua bán hàng hoá. Vì vậy, bạn cần ghi các ngành bán buôn, bán lẻ, đại lý phù hợp với nhóm hàng thực tế, và có thể chi tiết thêm “thực hiện quyền xuất khẩu, nhập khẩu” theo hướng dẫn của cơ quan đăng ký.
- Chọn đúng nhóm hàng chính (thực phẩm, máy móc, hàng tiêu dùng, nguyên liệu…).
- Thêm ngành dịch vụ hỗ trợ nếu có: đại lý, môi giới, dịch vụ logistics.
- Nếu tự sản xuất rồi xuất khẩu, ghi thêm ngành sản xuất tương ứng.
- Với nhà đầu tư nước ngoài, quyền xuất nhập khẩu thực hiện theo lộ trình IRC – ERC và có thể cần giấy phép kinh doanh riêng, nên tư vấn trước.
Hồ sơ nộp tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính; thời hạn giải quyết 3 ngày làm việc từ khi nhận hồ sơ hợp lệ. Xem các bước chi tiết ở bài thủ tục thành lập công ty.
2. Hàng hoá cần giấy phép, kiểm tra chuyên ngành
Đây là phần quyết định lô hàng có thông quan nhanh hay không. Một số nhóm hàng phải có giấy phép, chứng nhận hoặc kiểm tra chuyên ngành trước hay trong khi thông quan. Danh mục và cơ quan phụ trách thay đổi theo từng thời kỳ, nên cần tra cứu trước khi ký hợp đồng ngoại thương.
| Nhóm hàng | Thủ tục thường gặp | Nơi tra cứu |
|---|---|---|
| Thực phẩm, phụ gia | Kiểm tra an toàn thực phẩm, công bố sản phẩm | Cơ quan quản lý ATTP theo nhóm hàng |
| Mỹ phẩm | Công bố sản phẩm mỹ phẩm | Cơ quan quản lý dược, mỹ phẩm |
| Thiết bị điện, điện tử | Kiểm tra chất lượng, hợp quy | Cơ quan quản lý chuyên ngành |
| Động vật, thực vật | Kiểm dịch | Cơ quan kiểm dịch |
| Máy móc đã qua sử dụng | Điều kiện nhập khẩu riêng | Cơ quan quản lý khoa học công nghệ |
| Hàng thuộc danh mục cấm, hạn chế | Không được nhập hoặc cần giấy phép | Văn bản quản lý ngoại thương hiện hành |
3. Chữ ký số hải quan và hạ tầng khai báo
Doanh nghiệp khai hải quan điện tử cần chữ ký số đăng ký với hệ thống hải quan. Nhiều doanh nghiệp dùng chung chữ ký số với khai thuế, nhưng vẫn phải đăng ký thông tin chữ ký số trên hệ thống hải quan trước khi khai. Nếu thuê đại lý hải quan, bạn cần hợp đồng đại lý và uỷ quyền rõ ràng.
- 1Có pháp nhân
Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp.
- 2Ngân hàng
Mở tài khoản VND và ngoại tệ, tìm hiểu thanh toán quốc tế (T/T, L/C).
- 3Chữ ký số
Mua chữ ký số, đăng ký sử dụng với cơ quan thuế và hải quan.
- 4Hoá đơn điện tử
Đăng ký hoá đơn điện tử, mẫu hoá đơn cho hàng xuất khẩu nếu có.
- 5Đối tác logistics
Chọn forwarder, đại lý hải quan, thống nhất điều kiện giao hàng (Incoterms).
- 6Tra cứu mặt hàng
Xác định mã HS, thuế suất, giấy phép chuyên ngành trước khi ký hợp đồng.
4. Kế toán và thuế đặc thù cho xuất nhập khẩu
Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, rủi ro kế toán lớn nhất của doanh nghiệp xuất nhập khẩu mới là chênh lệch tỷ giá và bộ chứng từ không khớp. Hàng xuất khẩu đủ điều kiện được áp thuế suất GTGT 0%, nhưng phải có hợp đồng, tờ khai hải quan, chứng từ thanh toán qua ngân hàng theo quy định. Hàng nhập khẩu nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu, được khấu trừ khi đủ chứng từ.
- Hợp đồng ngoại thương, phụ lục.
- Hoá đơn thương mại (invoice), phiếu đóng gói (packing list).
- Vận đơn (B/L hoặc AWB), chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu có.
- Tờ khai hải quan, chứng từ nộp thuế nhập khẩu, GTGT hàng nhập.
- Chứng từ thanh toán qua ngân hàng (điện chuyển tiền, L/C).
- Hoá đơn dịch vụ logistics, phí cảng, kiểm tra chuyên ngành.
Bảng giá ACCA 2026. Công ty xuất nhập khẩu vốn Việt Nam thuộc nhóm Thương mại – Dịch vụ.
Xem dạng bảng
| Thương mại – Dịch vụ | FDI | |
|---|---|---|
| Chưa phát sinh | 399.000đ | 640.000đ |
| 1–15 chứng từ | 800.000đ | 1.280.000đ |
| 16–30 chứng từ | 1.200.000đ | 1.920.000đ |
| 31–50 chứng từ | 1.800.000đ | 2.880.000đ |
| 51–100 chứng từ | 2.800.000đ | 4.480.000đ |
5. Lỗi thường gặp ở năm đầu
- Ký hợp đồng trước khi kiểm tra hàng có cần giấy phép.
- Thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài qua tài khoản cá nhân, không có chứng từ ngân hàng của công ty.
- Không theo dõi tỷ giá ghi sổ, dẫn tới sai giá vốn.
- Thiếu chứng từ thanh toán cho hàng xuất khẩu nên khó áp thuế suất 0%.
- Không lưu bộ chứng từ đủ thời hạn; chứng từ kế toán dùng ghi sổ phải lưu tối thiểu 10 năm.
Nếu lượng tờ khai tăng nhanh, hãy cân nhắc dịch vụ kế toán TP.HCM có kinh nghiệm hàng xuất nhập khẩu để đối chiếu tờ khai với sổ sách hằng tháng.
Câu hỏi thường gặp
Công ty mới thành lập có được xuất nhập khẩu ngay không?
Doanh nghiệp Việt Nam có quyền xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá gắn với ngành kinh doanh, trừ hàng cấm hoặc hàng cần giấy phép. Thực tế bạn cần xong chữ ký số, đăng ký với hải quan và tài khoản ngân hàng trước khi khai lô đầu.
Có bắt buộc phải thuê đại lý hải quan không?
Không bắt buộc. Doanh nghiệp có thể tự khai nếu có người am hiểu nghiệp vụ; với lô đầu tiên, nhiều doanh nghiệp thuê đại lý để giảm rủi ro sai sót.
Có cần vốn điều lệ lớn để làm xuất nhập khẩu không?
Thông thường không có mức vốn tối thiểu chung, trừ một số ngành có điều kiện theo quy định hiện hành. Vốn nên đủ cho chu kỳ thanh toán của vài lô hàng.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ công ty xuất nhập khẩu không?
Có. ACCA hỗ trợ thành lập công ty (báo giá theo nhu cầu), setup hoá đơn, thuế và kế toán theo từng lô hàng, đối chiếu tờ khai hải quan với sổ sách; phần khai hải quan do doanh nghiệp hoặc đại lý hải quan thực hiện.
Lô hàng đầu tiên, sổ sách chuẩn ngay từ đầu
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói cho công ty xuất nhập khẩu tại TP.HCM, theo dõi tỷ giá và bộ chứng từ từng lô.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
