Nội dung bài viết
Một buổi live có thể chốt vài trăm đơn, nhưng sau buổi live, sổ sách thường chỉ còn lại… trí nhớ. Nhiều chủ hộ hỏi chuyện livestream bán hàng thuế tính thế nào, trong khi điều cần làm trước tiên là tách rõ mình đang nhận loại tiền gì. ACCA Consulting Vietnam tổng hợp các lưu ý sổ sách và checklist lưu bằng chứng cho người livestream bán hàng.
1. Livestream bán hàng thuế ra sao: trước hết tách hai loại tiền
Người livestream thường nhận tiền theo hai cách rất khác nhau. Cách thứ nhất: bạn bán hàng của chính mình (tự nhập, tự sản xuất) và khách trả tiền hàng cho bạn. Cách thứ hai: bạn giới thiệu sản phẩm của người khác và được trả hoa hồng theo đơn, hoặc nhận phí booking cho buổi live.
| Loại tiền | Bản chất thường gặp | Ai trả | Cần lưu gì |
|---|---|---|---|
| Tiền bán hàng của shop | Doanh thu bán hàng của hộ kinh doanh | Khách mua (qua sàn, COD, chuyển khoản) | Đơn hàng, đối soát sàn/vận chuyển, chứng từ nhập hàng |
| Hoa hồng tiếp thị liên kết | Thu nhập từ hoa hồng | Sàn hoặc nhãn hàng | Báo cáo hoa hồng, chứng từ khấu trừ (nếu có) |
| Phí booking buổi live | Thu nhập từ dịch vụ/tiền công | Nhãn hàng, agency | Hợp đồng, biên bản nghiệm thu, chứng từ thanh toán |
| Quà tặng ảo, tiền ủng hộ | Cần xác định theo trường hợp | Nền tảng | Báo cáo rút tiền của nền tảng |
Mỗi loại có cách xác định nghĩa vụ thuế và bên khai, nộp khác nhau theo quy định hiện hành. Bài này không nêu tỷ lệ hay ngưỡng cụ thể; bạn cần kiểm tra trên cổng thuế điện tử hoặc hỏi cơ quan thuế cho đúng trường hợp. Phần hoa hồng được phân tích kỹ hơn trong bài thu nhập affiliate, hoa hồng KOC.
Ví dụ minh hoạ; mỗi dòng cần ghi sổ riêng vì bản chất và cách kê khai có thể khác nhau.
Xem dạng bảng
| Tiền bán hàng của shop | 85.000.000đ |
| Phí booking nhãn hàng | 10.000.000đ |
| Hoa hồng tiếp thị liên kết | 6.000.000đ |
| Quà tặng ảo đã rút | 1.500.000đ |
Nhìn ví dụ trên, nếu bạn cộng gộp tất cả thành “doanh thu” 102,5 triệu đồng, số liệu kê khai và số liệu quản trị đều sai. Sổ phải có ít nhất một cột loại thu nhập.
2. Sổ sách tối thiểu cho người livestream
- Sổ doanh thu bán hàng: mỗi đơn hoặc mỗi phiên live một dòng tổng, ghi kênh, số đơn, tiền thực thu.
- Sổ thu nhập khác: hoa hồng, booking, quà tặng; ghi bên trả, số tiền, đã bị khấu trừ hay chưa.
- Sổ chi phí: nhập hàng, thiết bị live (đèn, micro, điện thoại), phí quảng cáo, lương trợ live.
- Danh mục hàng tồn: hàng nhận về để live, hàng mẫu của nhãn hàng (không phải hàng của bạn).
Hàng mẫu nhãn hàng gửi cần ghi riêng, có biên bản giao nhận, để không lẫn với hàng tự nhập. Cách ghi chi phí chi tiết xem bài ghi sổ chi phí hộ kinh doanh.
3. Lưu bằng chứng đơn hàng và phiên live
Phiên live trôi qua rất nhanh, bình luận chốt đơn bị trôi, video có thể bị nền tảng xoá sau một thời gian. Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, khi cần giải trình doanh thu, những shop có thư mục lưu theo từng phiên luôn xử lý nhanh hơn rất nhiều.
- Trước live
Lập danh sách mã hàng, giá bán, số lượng mang lên live; lưu hợp đồng booking nếu live cho nhãn hàng.
- Trong live
Dùng công cụ ghi nhận đơn hoặc người trợ live ghi bình luận chốt đơn theo mã.
- Ngay sau live
Xuất danh sách đơn, tải video phiên live hoặc ghi chú đường dẫn, lưu số liệu tổng (lượt xem, số đơn).
- Trong tuần
Cập nhật đơn đã giao, đã thu, hoàn; đối chiếu tiền về từ sàn hoặc đơn vị vận chuyển.
- Cuối tháng
Tổng hợp doanh thu theo phiên, thu nhập khác theo bên trả, lưu báo cáo của nền tảng.
4. Rủi ro thường gặp của chủ hộ livestream
- Có phiên live nào chưa xuất danh sách đơn không?
- Tiền hoa hồng, booking có đang lẫn vào doanh thu bán hàng không?
- Hàng mẫu nhãn hàng có bị bán ra mà không ghi sổ không?
- Tiền khách chuyển vào tài khoản cá nhân của người thân, trợ live đã được ghi nhận chưa?
- Hàng nhập về để live có hoá đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc không?
- Đã lưu chứng từ khấu trừ thuế do sàn, nhãn hàng cấp (nếu có) chưa?
Từ 2026, hình thức thuế khoán được bỏ, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai/tự khai theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và hướng dẫn. Với người bán qua live, số liệu tăng nhanh theo từng phiên, nên làm sổ đều đặn ngay từ đầu sẽ đỡ hơn nhiều so với dồn lại cuối kỳ.
Câu hỏi thường gặp
Live bán hàng của mình và live cho nhãn hàng có phải ghi chung một sổ?
Không nên. Tiền bán hàng của shop và phí booking, hoa hồng có bản chất khác nhau nên ghi ở hai sổ hoặc ít nhất hai cột riêng.
Có cần lưu lại video phiên live không?
Không bắt buộc lưu toàn bộ video, nhưng nên lưu danh sách đơn, số liệu tổng của phiên và đường dẫn hoặc bản ghi nếu có. Đây là bằng chứng hữu ích khi giải trình doanh thu.
Hoa hồng đã bị bên trả khấu trừ thuế thì còn phải khai không?
Còn tuỳ loại thu nhập và quy định áp dụng. Bạn giữ chứng từ khấu trừ và hỏi cơ quan thuế hoặc đơn vị tư vấn để xác định có phải khai, quyết toán thêm hay không.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ người livestream bán hàng không?
Có. Đội ngũ ACCA Consulting VN hỗ trợ phân loại thu nhập, dựng sổ theo phiên live và chuẩn bị số liệu kê khai cho hộ kinh doanh.
Live xong, sổ cũng xong
Đội ngũ ACCA Consulting VN giúp bạn dựng quy trình ghi sổ theo từng phiên live. Tìm hiểu dịch vụ kế toán cho hộ kinh doanh tại ACCA Consulting Vietnam.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
