Nội dung bài viết
Từ 2026, hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai, tự khai (theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và hướng dẫn), và nhiều chủ hộ bắt đầu hỏi: mình tự làm sổ được không, hay nên thuê dịch vụ kế toán hộ kinh doanh? Câu trả lời tuỳ vào khối lượng giao dịch và thời gian của bạn. Bài này, ACCA Consulting Vietnam đưa ra bảng tự chấm điểm để bạn tự quyết định, không cần nghe ai thuyết phục.
1. Khi nào chủ hộ tự làm sổ sách được
Nếu tiệm của bạn bán ở một điểm, ít mặt hàng, khách trả chủ yếu qua một tài khoản và bạn có thói quen ghi chép, việc tự làm sổ hoàn toàn khả thi. Một mẫu Excel đơn giản, như trong bài sổ sách hộ kinh doanh bằng Excel, cộng 10–15 phút mỗi ngày là đủ.
Khó khăn bắt đầu khi tiệm bán nhiều kênh, có nhân viên, nhập hàng từ nhiều nơi hoặc có khách công ty cần hoá đơn. Lúc đó, thời gian làm sổ tăng nhanh và rủi ro sai sót cũng tăng theo.
2. Bảng tự chấm điểm: bạn đang ở mức nào
| Tiêu chí | 1 điểm | 2 điểm | 3 điểm |
|---|---|---|---|
| Số giao dịch bán mỗi ngày | Dưới 20 | 20–100 | Trên 100 |
| Số kênh bán | 1 (tại tiệm) | 2–3 (thêm mạng xã hội, giao hàng) | Từ 4 (có sàn thương mại điện tử) |
| Số nhân viên | Không có | 1–3 | Từ 4 |
| Nhà cung cấp thường xuyên | Dưới 5 | 5–15 | Trên 15 |
| Khách cần hoá đơn | Hiếm khi | Thỉnh thoảng | Thường xuyên |
| Thời gian rảnh cho sổ sách | Trên 1 giờ/ngày | 30–60 phút/ngày | Gần như không có |
- 6–9 điểm: tự làm được, chỉ cần mẫu sổ tốt và kỷ luật ghi chép.
- 10–14 điểm: nên thuê từng phần, ví dụ nhờ rà sổ hằng tháng hoặc hỗ trợ trước kỳ kê khai.
- 15–18 điểm: nên cân nhắc thuê dịch vụ kế toán trọn gói hoặc chuẩn bị chuyển lên công ty.
Thang điểm trên là công cụ tham khảo do đội ngũ ACCA xây dựng từ kinh nghiệm làm việc với chủ tiệm, không phải tiêu chí bắt buộc nào.
3. Tự làm, thuê từng phần hay dịch vụ kế toán hộ kinh doanh trọn gói
| Tiêu chí | Tự làm | Thuê từng phần | Thuê trọn gói |
|---|---|---|---|
| Chi phí tiền | Thấp nhất | Trung bình | Cao nhất trong ba cách |
| Thời gian của chủ hộ | Nhiều | Vừa phải | Ít, chủ yếu gửi chứng từ |
| Rủi ro sai sót | Phụ thuộc kinh nghiệm bản thân | Có người rà định kỳ | Có người theo dõi thường xuyên |
| Phù hợp | Tiệm nhỏ, 1 kênh | Tiệm vừa, mới chuyển kê khai | Nhiều kênh, nhiều nhân viên |
Số giờ giả định cho một quán bán 3 kênh, ví dụ minh hoạ; thực tế tuỳ khối lượng giao dịch.
Xem dạng bảng
| Tự làm | Thuê trọn gói | |
|---|---|---|
| Ghi sổ hằng ngày | 10 giờ | 2 giờ |
| Đối soát ngân hàng | 4 giờ | 0,5 giờ |
| Chuẩn bị kê khai | 5 giờ | 1 giờ |
| Tìm hiểu quy định | 3 giờ | 0,5 giờ |
Trong ví dụ, chủ quán tiết kiệm khoảng 18 giờ mỗi tháng. Hãy tự hỏi: 18 giờ đó nếu dùng để bán hàng, chăm khách hay nghỉ ngơi thì đáng bao nhiêu? Đó là cách so sánh công bằng hơn là chỉ nhìn phí dịch vụ.
4. Câu hỏi nên đặt ra khi chọn đơn vị hỗ trợ
- Phạm vi công việc gồm những gì: ghi sổ, đối soát, chuẩn bị tờ khai, nhắc hạn?
- Bạn cần gửi chứng từ theo cách nào, hạn gửi mỗi tháng là khi nào?
- Phí tính theo gì, có phát sinh thêm khi giao dịch tăng không?
- Ai là người phụ trách trực tiếp, liên hệ qua kênh nào?
- Dữ liệu, chứng từ của bạn được bảo mật và bàn giao lại ra sao khi ngừng hợp tác?
- Có báo cáo lãi lỗ, đối soát định kỳ gửi cho chủ hộ không?
Cẩn trọng với nơi hứa hẹn "lo hết", "không bao giờ bị hỏi" hay đề nghị khai bớt doanh thu. Trách nhiệm số liệu khai vẫn thuộc về chủ hộ. Tiêu chí chọn đơn vị uy tín có trong bài dịch vụ kế toán TP.HCM: 8 tiêu chí chọn.
5. Chuẩn bị gì trước khi thuê
- 1Gom giấy tờ
Đăng ký hộ, mã số thuế, thông báo thuế, tài khoản ngân hàng kinh doanh.
- 2Gom số liệu
Sổ bán hàng, sao kê, chứng từ mua hàng các tháng gần nhất.
- 3Thống nhất quy trình
Cách gửi chứng từ, mẫu báo cáo, lịch nhắc hằng tháng.
- 4Rà soát ban đầu
Kiểm tra số liệu cũ, đánh dấu điểm cần bổ sung trước kỳ khai tới.
Nếu hộ đang tính chuyển lên công ty, hãy hỏi luôn về kế toán cho doanh nghiệp, xem thêm khi nào hộ kinh doanh nên lên công ty.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh nhỏ có cần thuê dịch vụ kế toán không?
Không bắt buộc. Nếu bạn chấm dưới 10 điểm theo bảng tự đánh giá và có thói quen ghi chép, tự làm với mẫu sổ tốt là đủ; có thể nhờ rà soát vài lần mỗi năm.
Thuê dịch vụ rồi chủ hộ còn phải làm gì?
Bạn vẫn cần gửi chứng từ đầy đủ, đúng hạn và xác nhận số liệu trước khi khai. Trách nhiệm số liệu kê khai vẫn thuộc về chủ hộ.
Phí dịch vụ kế toán hộ kinh doanh tính thế nào?
Thường dựa trên số giao dịch, số kênh bán, nhân viên và phạm vi công việc. Hãy yêu cầu báo giá bằng văn bản ghi rõ phạm vi để tránh phát sinh.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ dịch vụ kế toán cho hộ kinh doanh không?
Có. Chúng tôi hỗ trợ theo từng phần hoặc theo tháng: rà sổ, đối soát ngân hàng, sắp xếp chứng từ và chuẩn bị số liệu kê khai, báo giá theo khối lượng thực tế.
Chưa chắc nên tự làm hay thuê? Hãy cùng chấm điểm
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) cung cấp dịch vụ kế toán tại TP.HCM và làm việc từ xa cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ. Nhận tư vấn hoặc dùng máy tính báo giá.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
