Nội dung bài viết
Nhiều chủ doanh nghiệp tin rằng có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là đã sở hữu thương hiệu. Thực tế, tên công ty và nhãn hiệu là hai loại quyền khác nhau, do hai cơ quan khác nhau quản lý. Bài viết giải thích vì sao nên đăng ký nhãn hiệu sớm, minh hoạ một case tranh chấp và lộ trình nộp đơn. Nội dung do ACCA Consulting Vietnam biên soạn cho startup và doanh nghiệp nhỏ.
1. Tên doanh nghiệp và nhãn hiệu khác nhau thế nào?
Tên doanh nghiệp dùng để định danh pháp nhân trong hệ thống đăng ký kinh doanh. Nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hoá, dịch vụ của bạn với của người khác trên thị trường, được bảo hộ theo Luật Sở hữu trí tuệ. Việc Phòng Đăng ký kinh doanh chấp nhận tên công ty không có nghĩa bạn có độc quyền dùng tên đó làm thương hiệu.
| Tiêu chí | Tên doanh nghiệp | Nhãn hiệu |
|---|---|---|
| Cơ quan quản lý | Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính | Cục Sở hữu trí tuệ |
| Mục đích | Định danh pháp nhân | Phân biệt hàng hoá, dịch vụ |
| Phạm vi kiểm tra | Không trùng, không gây nhầm lẫn với tên doanh nghiệp khác | Không trùng, không tương tự với nhãn hiệu khác trong cùng nhóm sản phẩm, dịch vụ |
| Nguyên tắc ưu tiên | Đăng ký trước được ghi nhận trước trong hệ thống | Thường ưu tiên đơn nộp sớm hơn (nguyên tắc nộp đơn đầu tiên) |
| Quyền ngăn người khác dùng | Hạn chế | Có quyền ngăn sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn |
Tên thương mại của doanh nghiệp cũng có thể được bảo hộ trên cơ sở sử dụng hợp pháp. Tuy nhiên, khi có tranh chấp, việc chứng minh quá trình sử dụng thường tốn kém và kém chắc chắn hơn so với một văn bằng bảo hộ nhãn hiệu.
2. Case tranh chấp giả định: mất thương hiệu vì chậm nộp đơn
Công ty TNHH Mây Xanh Coffee (doanh nghiệp giả định) thành lập, mở hai quán cà phê và chạy quảng cáo với tên MÂY XANH. Chủ quán chưa nộp đơn nhãn hiệu vì nghĩ đã có tên công ty. Một năm sau, một cá nhân khác nộp đơn đăng ký nhãn hiệu MÂY XANH cho dịch vụ quán cà phê và được chấp nhận vì không có đơn nào nộp sớm hơn trong cùng nhóm.
Khi chuỗi định nhượng quyền, nhà đầu tư rà soát và phát hiện nhãn hiệu thuộc người khác. Công ty phải chọn giữa thương lượng mua lại, khởi kiện với chi phí và thời gian khó đoán, hoặc đổi thương hiệu. Phương án đổi thương hiệu kéo theo nhiều hạng mục chi phí.
Ví dụ minh hoạ, số liệu giả định để thấy quy mô chi phí; không phải báo giá hay thống kê thị trường.
Xem dạng bảng
| Biển hiệu, decal | 40 triệu đ |
| Bao bì, ly, túi | 35 triệu đ |
| Thiết kế nhận diện mới | 30 triệu đ |
| Website, mạng xã hội | 15 triệu đ |
| Quảng cáo lại | 50 triệu đ |
Bài học chính: thời điểm nộp đơn quan trọng hơn thời điểm bắt đầu sử dụng. Đăng ký sớm rẻ hơn nhiều so với xử lý tranh chấp.
3. Timeline đăng ký nhãn hiệu từ tra cứu đến văn bằng
- Trước khi đặt tên công ty
Tra cứu sơ bộ nhãn hiệu trên cơ sở dữ liệu sở hữu công nghiệp.
- Khi chốt thương hiệu
Chuẩn bị mẫu nhãn, danh mục sản phẩm, dịch vụ và phân nhóm.
- Nộp đơn
Nộp đơn tới Cục Sở hữu trí tuệ, nhận số đơn và ngày nộp đơn để xác lập quyền ưu tiên.
- Thẩm định hình thức
Cơ quan kiểm tra tính hợp lệ của đơn, có thể yêu cầu sửa đổi.
- Công bố đơn
Đơn hợp lệ được công bố để bên thứ ba có thể theo dõi, phản đối.
- Thẩm định nội dung
Đánh giá khả năng phân biệt và xung đột với nhãn hiệu khác.
- Cấp hoặc từ chối văn bằng
Nhận giấy chứng nhận, sau đó duy trì và gia hạn theo quy định.
Thời gian xử lý từng giai đoạn và các khoản phí, lệ phí được quy định trong văn bản hiện hành và có thể thay đổi. Doanh nghiệp nên hỏi tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp để có lịch trình cụ thể cho đơn của mình.
4. Tự tra cứu nhãn hiệu trước khi nộp
- 1Xác định nhóm sản phẩm, dịch vụ
Một thương hiệu cà phê thường liên quan nhóm đồ uống và nhóm dịch vụ ăn uống.
- 2Tra trên cơ sở dữ liệu sở hữu công nghiệp
Tìm theo chữ, theo cách đọc và theo biến thể không dấu.
- 3Đánh giá tương tự
Lưu ý nhãn hiệu đọc giống, nghĩa giống dù cách viết khác.
- 4Lưu kết quả
Chụp lại kết quả tra cứu, ghi ngày để làm cơ sở quyết định.
Tra cứu sơ bộ chỉ giúp loại sớm phương án rủi ro cao. Kết quả cuối cùng do cơ quan thẩm định quyết định. Khi kết hợp với quy tắc đặt tên công ty, bạn có thể chọn được một tên vừa đăng ký kinh doanh được vừa có khả năng bảo hộ nhãn hiệu.
5. Ghi nhận chi phí nhãn hiệu trong sổ sách
Chi phí đăng ký nhãn hiệu cần có chứng từ hợp lệ và được ghi nhận đúng bản chất. Tuỳ trường hợp, khoản này có thể ghi nhận là tài sản cố định vô hình hoặc chi phí trả trước phân bổ. Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, nhiều doanh nghiệp nhỏ bỏ quên hoá đơn phí đại diện nên không đưa được vào chi phí được trừ.
- Tờ khai, mẫu nhãn và danh mục nhóm đã nộp.
- Thông báo, quyết định của cơ quan sở hữu trí tuệ.
- Hợp đồng và hoá đơn của tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp.
- Chứng từ thanh toán phí, lệ phí.
Câu hỏi thường gặp
Đã có tên công ty thì có cần đăng ký nhãn hiệu không?
Nên đăng ký nếu bạn dùng tên đó làm thương hiệu cho sản phẩm, dịch vụ. Tên công ty không cho bạn quyền ngăn người khác đăng ký nhãn hiệu trùng trong nhóm sản phẩm của mình.
Nên nộp đơn nhãn hiệu trước hay sau khi thành lập công ty?
Có thể nộp trước dưới tên cá nhân hoặc nộp ngay sau khi có công ty. Quan trọng là nộp sớm và quyết định rõ chủ sở hữu nhãn hiệu để tránh phải chuyển nhượng về sau.
Đăng ký nhãn hiệu mất bao lâu?
Thời gian phụ thuộc quy trình thẩm định và khối lượng hồ sơ theo quy định hiện hành. Ngày nộp đơn là mốc xác lập quyền ưu tiên nên càng nộp sớm càng an toàn.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu không?
Đội ngũ ACCA Consulting VN hỗ trợ tra cứu sơ bộ khi đặt tên và giới thiệu, phối hợp với tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp để nộp đơn; phần kế toán chi phí nhãn hiệu do chúng tôi theo dõi.
Bảo vệ thương hiệu từ ngày đầu cùng ACCA Consulting Vietnam
Trao đổi để tra tên, lên hồ sơ thành lập, lộ trình nhãn hiệu và dịch vụ kế toán phù hợp ngân sách. Nhận tư vấn.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
