Nội dung bài viết
Từ 2026 bỏ hình thức thuế khoán, hộ kinh doanh chuyển sang kê khai/tự khai (theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và hướng dẫn). Nếu bạn vẫn đang làm theo thói quen cũ, đây là lúc cần một kế hoạch rõ ràng. Lộ trình chuyển thuế khoán sang kê khai trong 90 ngày dưới đây chia việc thành 3 giai đoạn nhỏ — dữ liệu, công cụ, thói quen — để chủ hộ vừa bán hàng vừa chuẩn bị được. ACCA Consulting Vietnam xây dựng lộ trình này từ kinh nghiệm hỗ trợ các tiệm tạp hoá, quán ăn, shop online.
1. Vì sao cần lộ trình chuyển thuế khoán sang kê khai
Cái khó của việc chuyển đổi không nằm ở tờ khai, mà ở dữ liệu. Tờ khai chỉ có vài chỉ tiêu, nhưng để điền đúng, bạn cần biết doanh thu từng kỳ, có chứng từ cho các khoản chính, và tách được tiền kinh doanh khỏi tiền gia đình. Những việc này không thể làm xong trong một buổi tối trước hạn nộp.
Chia 90 ngày thành 3 giai đoạn giúp bạn mỗi tuần chỉ cần làm vài việc nhỏ. Bài không nêu ngưỡng doanh thu hay tỷ lệ thuế; phần đó bạn tra theo văn bản hiện hành hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý ở tuần đầu tiên.
- Ngày 1–30: Dữ liệu
Gom giấy tờ, tách tài khoản, kiểm kê hàng, bắt đầu ghi doanh thu.
- Ngày 31–60: Công cụ
Chọn cách ghi sổ, kích hoạt thuế điện tử, tìm hiểu hoá đơn điện tử.
- Ngày 61–90: Thói quen
Ghi sổ đều mỗi ngày, đối chiếu cuối tháng, chạy thử một kỳ kê khai.
2. Giai đoạn 1 (ngày 1–30): gom dữ liệu
- Tuần 1: tìm giấy chứng nhận đăng ký hộ, mã số thuế, các thông báo thuế cũ
- Tuần 1: hỏi cơ quan thuế quản lý về kỳ kê khai và phương pháp áp dụng cho hộ mình
- Tuần 2: mở hoặc chọn một tài khoản ngân hàng chỉ dùng cho kinh doanh
- Tuần 2: đổi mã QR tại quầy sang tài khoản kinh doanh
- Tuần 3: kiểm kê hàng tồn, ghi số lượng và giá nhập mặt hàng chính
- Tuần 4: bắt đầu ghi doanh thu mỗi ngày, dù chỉ một dòng tổng
Kiểm kê ở tuần 3 rất quan trọng: đây là "điểm xuất phát" để sau này bạn tính được giá vốn và biết mình lời thật bao nhiêu. Hướng dẫn kiểm kê đơn giản có ở bài quản lý hàng tồn kho cho tiệm tạp hoá.
3. Giai đoạn 2 (ngày 31–60): chọn công cụ
Không cần phần mềm đắt tiền. Hãy chọn công cụ mà bạn chắc chắn dùng được mỗi ngày. Bảng dưới giúp so sánh nhanh.
| Công cụ | Phù hợp với | Ưu điểm | Cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Sổ giấy | Chủ hộ lớn tuổi, ít giao dịch | Dễ dùng, không cần thiết bị | Khó cộng tổng, dễ thất lạc |
| Excel/Google Sheets | Biết máy tính cơ bản | Tự cộng, lọc, làm biểu đồ | Phải sao lưu, cần dựng mẫu |
| App bán hàng | Nhiều đơn, nhiều kênh | Ghi tự động khi bán | Kiểm tra chi phí, quyền xuất dữ liệu |
- Tuần 5: chọn 1 trong 3 công cụ, dựng mẫu sổ doanh thu và chi phí
- Tuần 6: kích hoạt tài khoản thuế điện tử, cài ứng dụng trên điện thoại
- Tuần 7: tìm hiểu hộ mình có cần hoá đơn điện tử, máy tính tiền hay không
- Tuần 8: lập lịch nhắc hạn kê khai trên điện thoại cho cả năm
Nếu chọn Excel, xem cách dựng file từ đầu ở bài ghi sổ hộ kinh doanh bằng Excel. Nếu chưa có tài khoản thuế điện tử, xem tài khoản thuế điện tử cho hộ kinh doanh.
4. Giai đoạn 3 (ngày 61–90): tập thói quen và chạy thử
- 1Mỗi ngày – 5 phút
Ghi tổng bán, tách tiền mặt và chuyển khoản, chụp chứng từ chi.
- 2Mỗi tuần – 15 phút
Cộng sổ tuần, chuyển một khoản vào quỹ dự phòng thuế.
- 3Cuối tháng – 1 giờ
Đối chiếu sổ với sao kê, kiểm nhanh hàng tồn mặt hàng chính.
- 4Tuần 12 – chạy thử
Lấy số liệu tháng vừa qua, tự điền thử tờ khai theo hướng dẫn.
Ví dụ minh hoạ của một tiệm tạp hoá giả định: thời gian cao ở đầu (gom giấy tờ, kiểm kê) rồi giảm khi đã quen.
Xem dạng bảng
| Tuần 1–2 | 120 phút |
| Tuần 3–4 | 150 phút |
| Tuần 5–6 | 90 phút |
| Tuần 7–8 | 75 phút |
| Tuần 9–10 | 50 phút |
| Tuần 11–12 | 45 phút |
Mục tiêu của tuần chạy thử không phải là nộp tờ khai thật, mà là phát hiện chỗ thiếu: thiếu chứng từ khoản nào, khoản chuyển khoản nào chưa rõ nội dung. Sửa ngay khi còn thời gian.
| Hạng mục | Đạt | Chưa đạt – việc cần làm |
|---|---|---|
| Sổ doanh thu ghi đủ ngày | 28/30 ngày | Bổ sung 2 ngày từ sao kê |
| Tài khoản kinh doanh riêng | Có | — |
| Chứng từ nhập hàng | 80% khoản | Xin lại phiếu giao hàng nhà cung cấp |
| Tài khoản thuế điện tử | Đã kích hoạt | — |
| Lịch nhắc hạn | Đã cài | — |
Câu hỏi thường gặp
Đã trễ, chỉ còn 30 ngày thì làm sao?
Ưu tiên 3 việc: hỏi cơ quan thuế về kỳ kê khai, tách tài khoản kinh doanh, ghi doanh thu mỗi ngày. Các việc còn lại làm song song sau kỳ đầu.
Có cần kiểm kê hàng tồn nếu bán dịch vụ?
Nếu chủ yếu là dịch vụ (cắt tóc, sửa xe), kiểm kê vật tư chính là đủ. Quan trọng hơn là ghi doanh thu và chi phí đều.
Lộ trình này có áp dụng cho shop online không?
Có, nhưng giai đoạn 1 cần thêm việc tải báo cáo đơn hàng từ sàn và đối soát tiền về.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ theo lộ trình 90 ngày không?
Có. ACCA Consulting VN có thể đồng hành theo từng giai đoạn hoặc nhận ghi sổ, kê khai trọn gói cho hộ kinh doanh.
90 ngày để kê khai tự tin
ACCA Consulting Vietnam cung cấp dịch vụ kế toán TP.HCM và hỗ trợ từ xa toàn quốc cho hộ kinh doanh: sổ thu chi, chứng từ, lịch kê khai. Nhận tư vấn hoặc Zalo +84 938 847 699.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
