Nội dung bài viết
Mua bảo hiểm cho nhân viên là phúc lợi giữ người hiệu quả, nhưng mỗi loại bảo hiểm lại có cách xử lý thuế khác nhau. Câu hỏi về bảo hiểm nhân thọ cho nhân viên thuế TNDN và TNCN xuất hiện nhiều nhất vào mùa quyết toán. Bài này ACCA Consulting Vietnam so sánh các loại bảo hiểm phổ biến và chỉ ra những điểm HR, kế toán cần kiểm tra trước khi ký hợp đồng.
1. Phân biệt bảo hiểm bắt buộc và bảo hiểm tự nguyện
Bảo hiểm bắt buộc gồm BHXH, BHYT, BHTN tính trên tiền lương đóng BHXH. Doanh nghiệp đóng 21,5% và người lao động đóng 10,5%. Phần doanh nghiệp đóng là chi phí theo quy định, phần người lao động đóng được trừ khi tính thu nhập tính thuế TNCN.
Tỷ lệ theo quy định hiện hành về bảo hiểm bắt buộc.
Xem dạng bảng
| Doanh nghiệp đóng | Người lao động đóng | |
|---|---|---|
| BHXH | 17,5% | 8% |
| BHYT | 3% | 1,5% |
| BHTN | 1% | 1% |
Bảo hiểm tự nguyện do doanh nghiệp chủ động mua thêm: bảo hiểm sức khoẻ, tai nạn; bảo hiểm nhân thọ; bảo hiểm hưu trí tự nguyện. Đây là nhóm có cách xử lý thuế khác nhau tuỳ đặc điểm sản phẩm, đặc biệt là sản phẩm có tích luỹ phí hay không.
2. Bảng so sánh xử lý thuế theo loại bảo hiểm
| Loại bảo hiểm | Thuế TNDN của doanh nghiệp | Thuế TNCN của nhân viên | Cần kiểm tra |
|---|---|---|---|
| Sức khoẻ, tai nạn (không tích luỹ) | Thường tính vào chi phí nếu có hồ sơ và quy chế | Thường không tính vào thu nhập chịu thuế theo quy định hiện hành | Sản phẩm có thật sự không tích luỹ phí |
| Nhân thọ có tích luỹ phí | Được trừ nếu ghi trong hợp đồng lao động, quy chế và trong mức giới hạn hiện hành | Là thu nhập chịu thuế, doanh nghiệp khấu trừ theo quy định trước khi nộp phí | Mức giới hạn chi phí, cách khấu trừ TNCN |
| Hưu trí tự nguyện | Được trừ trong mức giới hạn hiện hành nếu đủ điều kiện | Phần trong mức giới hạn thường không tính thu nhập chịu thuế | Mức giới hạn, doanh nghiệp bảo hiểm được phép hoạt động |
Mức giới hạn chi phí được trừ và mức giới hạn không tính thu nhập chịu thuế TNCN được quy định trong văn bản hướng dẫn và có thể thay đổi. Doanh nghiệp nên kiểm tra mức hiện hành trước khi thiết kế chính sách, tránh tự áp dụng theo con số cũ.
3. Xử lý bảo hiểm nhân thọ cho nhân viên thuế TNCN ra sao
Với bảo hiểm nhân thọ có tích luỹ, quyền lợi cuối cùng thuộc về nhân viên nên phí bảo hiểm doanh nghiệp đóng được xem là thu nhập của nhân viên. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp thực hiện khấu trừ thuế TNCN khi đóng phí, nên trao đổi trước với nhân viên để tránh bất ngờ khi nhận phiếu lương.
Ví dụ minh hoạ: doanh nghiệp giả định mua bảo hiểm nhân thọ có tích luỹ cho 10 quản lý, mỗi người phí 24 triệu đồng/năm, tổng 240 triệu đồng. Nếu chính sách không được ghi trong hợp đồng lao động hoặc quy chế, toàn bộ 240 triệu có thể bị loại khỏi chi phí được trừ. Nếu có ghi nhưng vượt mức giới hạn hiện hành, phần vượt phải điều chỉnh tăng khi quyết toán.
4. Điều kiện hồ sơ để chi phí bảo hiểm được trừ
- Hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể hoặc quy chế phúc lợi ghi rõ quyền lợi bảo hiểm.
- Danh sách nhân viên được mua, tiêu chí áp dụng nhất quán.
- Hợp đồng với doanh nghiệp bảo hiểm được phép hoạt động tại Việt Nam.
- Hoá đơn, chứng từ thu phí và chứng từ chuyển khoản.
- Bảng tính khấu trừ thuế TNCN với sản phẩm có tích luỹ.
- Bảng theo dõi mức chi mỗi người so với mức giới hạn hiện hành.
Một lỗi phổ biến là chỉ mua cho giám đốc hoặc thành viên góp vốn không ký hợp đồng lao động. Khi đó, khoản chi dễ bị xem là không phục vụ người lao động. Bài chi phúc lợi nhân viên được trừ phân tích thêm các giới hạn liên quan.
5. Quy trình triển khai chính sách bảo hiểm
- 1Xác định mục tiêu
Giữ người, chăm sóc sức khoẻ hay tích luỹ hưu trí.
- 2Chọn loại sản phẩm
Đối chiếu đặc điểm tích luỹ, quyền lợi và xử lý thuế.
- 3Ban hành quy chế
Ghi đối tượng, mức hưởng, điều kiện vào quy chế hoặc hợp đồng.
- 4Tính thuế trước khi ký
Ước tính chi phí được trừ và thuế TNCN cho từng người.
- 5Theo dõi hằng năm
Cập nhật mức giới hạn hiện hành và danh sách nhân viên.
Theo kinh nghiệm của đội ngũ ACCA, tính thuế trước khi ký hợp đồng bảo hiểm giúp doanh nghiệp chọn đúng sản phẩm và tránh tranh cãi với nhân viên về thuế TNCN. Doanh nghiệp chưa có bộ phận C&B riêng có thể tham khảo dịch vụ kế toán TP.HCM cho phần tính lương và khấu trừ thuế.
Câu hỏi thường gặp
Bảo hiểm sức khoẻ mua cho nhân viên có tính thuế TNCN không?
Với sản phẩm không có tích luỹ phí, theo quy định hiện hành thường không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ điều khoản sản phẩm để xác định đúng loại.
Mua bảo hiểm nhân thọ cho giám đốc công ty TNHH một thành viên có được trừ không?
Nếu giám đốc đồng thời là chủ sở hữu và không có hợp đồng lao động, rủi ro bị loại chi phí cao. Cần xem xét cụ thể vai trò, hợp đồng và quy chế.
Mức giới hạn chi phí bảo hiểm được trừ là bao nhiêu?
Mức giới hạn được quy định tại văn bản hướng dẫn hiện hành và có thể thay đổi. Doanh nghiệp nên kiểm tra văn bản mới nhất hoặc hỏi đơn vị tư vấn trước khi áp dụng.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ tính thuế khi mua bảo hiểm cho nhân viên không?
Có. ACCA giúp phân loại sản phẩm bảo hiểm, tính khấu trừ TNCN, kiểm tra quy chế phúc lợi và xác định phần chi phí được trừ khi quyết toán TNDN.
Thiết kế phúc lợi bảo hiểm đúng thuế
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) cùng HR tính trước thuế TNDN, TNCN cho từng phương án bảo hiểm.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp