Nội dung bài viết
Không phải doanh nghiệp nào cũng phải lập báo cáo quý hay bán niên, nhưng ngày càng nhiều chủ doanh nghiệp được ngân hàng, công ty mẹ hoặc nhà đầu tư yêu cầu. Báo cáo tài chính giữa niên độ có thể lập gọn hơn báo cáo năm nếu hiểu đúng phạm vi và mức ước tính được phép. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam hướng dẫn cách làm.
1. Ai cần lập báo cáo tài chính giữa niên độ
Báo cáo giữa niên độ là báo cáo cho kỳ ngắn hơn năm tài chính, thường là quý hoặc sáu tháng. Các nhóm thường phải lập hoặc được yêu cầu lập:
- Công ty đại chúng, doanh nghiệp niêm yết: lập và công bố định kỳ theo quy định về chứng khoán và công bố thông tin.
- Doanh nghiệp vay vốn: ngân hàng thường ghi trong hợp đồng tín dụng nghĩa vụ nộp báo cáo quý hoặc sáu tháng.
- Công ty con của tập đoàn, doanh nghiệp FDI: công ty mẹ yêu cầu báo cáo theo kỳ để hợp nhất.
- Doanh nghiệp đang gọi vốn: nhà đầu tư cần số liệu gần nhất thay vì chờ báo cáo năm.
Doanh nghiệp nhỏ không thuộc các nhóm trên vẫn nên lập báo cáo quý gọn để tự theo dõi và chuẩn bị tạm nộp thuế TNDN. Thuế TNDN tạm nộp theo quý, hạn ngày 30 của tháng đầu quý sau, và tổng 4 quý tạm nộp không thấp hơn 80% số thuế phải nộp theo quyết toán năm.
2. Báo cáo tài chính giữa niên độ khác báo cáo năm thế nào
| Tiêu chí | Báo cáo năm | Báo cáo giữa niên độ |
|---|---|---|
| Kỳ báo cáo | 12 tháng | Quý hoặc sáu tháng, kèm số luỹ kế từ đầu năm |
| Hình thức | Đầy đủ | Dạng đầy đủ hoặc dạng tóm lược |
| Thuyết minh | Đầy đủ các chính sách và khoản mục | Chọn lọc, tập trung thay đổi quan trọng từ kỳ năm gần nhất |
| Mức ước tính | Kiểm kê, xác nhận đầy đủ | Được dùng ước tính nhiều hơn nếu hợp lý |
| Kiểm toán | Bắt buộc với một số đối tượng | Thường là soát xét nếu quy định hoặc bên sử dụng yêu cầu |
Theo chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành và chuẩn mực về báo cáo giữa niên độ, nguyên tắc ghi nhận và đo lường vẫn giống báo cáo năm. Điểm khác chủ yếu là mức độ trình bày và độ chi tiết của bằng chứng.
3. Mức độ ước tính được chấp nhận
Báo cáo giữa niên độ cho phép dùng phương pháp ước tính nhiều hơn, miễn là hợp lý và nhất quán. Ví dụ thường gặp:
- Hàng tồn kho: không bắt buộc kiểm kê toàn bộ mỗi quý, có thể dựa trên tỷ lệ lãi gộp hoặc kiểm kê chọn mẫu.
- Chi phí thuế TNDN: ước tính theo thuế suất hiệu quả dự kiến cho cả năm áp lên lợi nhuận kỳ.
- Dự phòng phải thu: cập nhật theo tuổi nợ, không cần xác nhận lại toàn bộ công nợ.
- Chi phí phải trả: trích trước các khoản theo năm như thưởng, bảo trì định kỳ theo tỷ lệ thời gian.
Ví dụ: Công ty R dự kiến lợi nhuận trước thuế cả năm 2 tỷ đồng, chi phí thuế ước tính 400 triệu, thuế suất hiệu quả 20%. Quý 1 lợi nhuận trước thuế 450 triệu, chi phí thuế ghi nhận trong quý là 90 triệu. Thuế suất 20% chỉ là giả định trong ví dụ, doanh nghiệp cần xác định theo quy định áp dụng cho mình.
- Khoá sổ và đối chiếu40%
- Ước tính và điều chỉnh25%
- Lập bảng và thuyết minh25%
- Soát xét nội bộ10%
Tỷ trọng giả định để lập kế hoạch nội bộ, thay đổi tuỳ quy mô doanh nghiệp.
Xem dạng bảng
| Khoá sổ và đối chiếu | 40% |
| Ước tính và điều chỉnh | 25% |
| Lập bảng và thuyết minh | 25% |
| Soát xét nội bộ | 10% |
4. Lịch lập báo cáo quý gọn
Lịch dưới đây là khung tham khảo nội bộ, không phải thời hạn pháp lý. Thời hạn nộp hoặc công bố cụ thể phụ thuộc quy định áp dụng cho doanh nghiệp và yêu cầu của bên sử dụng.
- Ngày 1–5 sau quý
Khoá sổ, ghi đủ hoá đơn, lương, khấu hao, phân bổ.
- Ngày 6–10
Đối chiếu ngân hàng, công nợ lớn, tồn kho theo phương pháp đã chọn.
- Ngày 11–15
Ghi các ước tính: thuế, dự phòng, chi phí trích trước.
- Ngày 16–20
Lập bảng cân đối, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ, thuyết minh chọn lọc.
- Ngày 21–25
Soát xét nội bộ, so sánh với quý trước và kế hoạch, giải thích biến động.
Nếu doanh nghiệp đã có quy trình khoá sổ tháng ổn định, báo cáo quý chủ yếu là cộng ba tháng và bổ sung ước tính. Xem bài quy trình khoá sổ cuối tháng.
5. Checklist lập báo cáo tài chính giữa niên độ
- Số dư đầu kỳ khớp báo cáo kỳ trước đã phát hành.
- Tiền, công nợ lớn và vay đã đối chiếu với ngân hàng, đối tác.
- Các ước tính được ghi chú phương pháp và áp dụng nhất quán giữa các quý.
- Chi phí thuế TNDN kỳ được ước tính, khớp với số tạm nộp hoặc có giải thích.
- Có cột so sánh cùng kỳ năm trước và số luỹ kế từ đầu năm.
- Thuyết minh nêu sự kiện quan trọng và thay đổi chính sách, nếu có.
- Người lập, kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán và giám đốc đã ký duyệt.
Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, báo cáo quý nộp ngân hàng thường bị hỏi lại vì số liệu không khớp với tờ khai thuế cùng kỳ. Nên giữ bảng đối chiếu doanh thu giữa sổ sách và tờ khai, như hướng dẫn ở bài BCTC nộp cho ngân hàng vay vốn.
Câu hỏi thường gặp
Công ty TNHH nhỏ có bắt buộc lập báo cáo quý không?
Thông thường không bắt buộc nếu không phải công ty đại chúng và không có yêu cầu từ ngân hàng, công ty mẹ. Tuy vậy, lập báo cáo quý gọn giúp kiểm soát số tạm nộp thuế TNDN.
Báo cáo giữa niên độ có phải kiểm toán không?
Thường là soát xét chứ không phải kiểm toán, và chỉ khi quy định áp dụng cho doanh nghiệp hoặc bên sử dụng báo cáo yêu cầu.
Số liệu ước tính trong quý sai thì xử lý thế nào?
Điều chỉnh vào kỳ phát hiện như một thay đổi ước tính và giải thích trong thuyết minh nếu trọng yếu, không lập lại báo cáo quý trước.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ lập báo cáo tài chính giữa niên độ không?
Có. ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) lập báo cáo quý, sáu tháng theo dạng đầy đủ hoặc tóm lược và đối chiếu với tờ khai thuế.
Báo cáo quý đúng hạn cùng ACCA Consulting Vietnam
Dịch vụ kế toán tại TP.HCM của chúng tôi giúp bạn có báo cáo giữa niên độ gọn, nhất quán và sẵn sàng gửi ngân hàng.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
