Nội dung bài viết
Nhiều chủ công ty một người chỉ nghe đến báo cáo tài chính công ty nhỏ vào tháng 3, khi kế toán gửi file để ký. Thực ra đây là bức ảnh chụp cả năm kinh doanh của bạn: tiền đang ở đâu, lãi lỗ ra sao, công ty nợ ai. ACCA Consulting Vietnam giải thích từng thành phần bằng ngôn ngữ chủ doanh nghiệp, kèm ví dụ minh hoạ và checklist trước khi ký.
1. Báo cáo tài chính công ty nhỏ tối thiểu gồm những gì
Công ty một người thường áp dụng chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định hiện hành. Bộ báo cáo năm thường có các phần sau; danh mục bắt buộc cụ thể phụ thuộc chế độ kế toán bạn đăng ký áp dụng.
| Thành phần | Trả lời câu hỏi gì | Chủ DN nên nhìn vào đâu |
|---|---|---|
| Báo cáo tình hình tài chính | Cuối năm công ty có gì và nợ gì? | Tiền, phải thu khách hàng, phải trả, vốn chủ sở hữu |
| Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh | Cả năm lãi hay lỗ bao nhiêu? | Doanh thu, chi phí, lợi nhuận sau thuế |
| Bản thuyết minh báo cáo tài chính | Số liệu được tính theo nguyên tắc nào? | Chính sách kế toán, chi tiết các khoản lớn |
| Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (tuỳ chế độ áp dụng) | Tiền vào, ra từ đâu? | Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh |
| Phụ biểu kèm hồ sơ thuế (nếu có) | Số dư các tài khoản kế toán | Dùng để kế toán, cơ quan thuế đối chiếu |
Hạn nộp báo cáo tài chính năm là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm tài chính; với năm dương lịch là 31/3, cùng hạn với quyết toán TNDN. Xem thêm quyết toán thuế TNDN.
2. Ba con số chủ công ty một người cần đọc đầu tiên
Con số 1: Lợi nhuận sau thuế
Nằm cuối báo cáo kết quả kinh doanh. Đây là phần công ty thực sự giữ lại sau khi trừ chi phí và thuế TNDN, là cơ sở xem xét chia lợi nhuận cho chủ sở hữu theo quy định.
Con số 2: Tiền và tương đương tiền
Nằm trên báo cáo tình hình tài chính, phải khớp với số dư sao kê ngân hàng và tiền mặt ngày 31/12. Lãi nhưng không có tiền là dấu hiệu khách hàng chưa trả hoặc tiền đang bị rút ra ngoài.
Con số 3: Vốn chủ sở hữu
Cho biết phần tài sản thuộc về chủ sau khi trừ nợ. Nếu vốn chủ sở hữu giảm mạnh do lỗ kéo dài, ngân hàng và đối tác sẽ đánh giá công ty yếu hơn khi xét hợp tác.
3. Ví dụ minh hoạ: đọc báo cáo của một công ty tư vấn một người
Ví dụ minh hoạ: công ty tư vấn có doanh thu năm 1,2 tỷ đồng, tổng chi phí hợp lệ 900 triệu, lợi nhuận trước thuế 300 triệu. Giả định công ty thuộc diện doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng nên áp dụng thuế suất TNDN 15% theo Luật Thuế TNDN 2025 (cần kiểm tra kỳ áp dụng): thuế TNDN là 45 triệu, lợi nhuận sau thuế 255 triệu.
- Chi phí75%
- Thuế TNDN3,8%
- Lợi nhuận sau thuế21,2%
Ví dụ minh hoạ: doanh thu 1,2 tỷ, chi phí 900 triệu, thuế suất giả định 15%.
Xem dạng bảng
| Chi phí | 75% |
| Thuế TNDN | 3,8% |
| Lợi nhuận sau thuế | 21,2% |
Cùng lúc đó, báo cáo tình hình tài chính cho thấy tiền gửi ngân hàng chỉ còn 60 triệu, trong khi phải thu khách hàng là 210 triệu. Thông điệp cho chủ DN: lãi tốt, nhưng cần đẩy thu hồi công nợ trước khi tính chuyện chia lợi nhuận.
4. Checklist trước khi ký báo cáo tài chính
- Tiền gửi ngân hàng cuối năm khớp sao kê ngày 31/12
- Doanh thu khớp tổng hoá đơn đầu ra và các tờ khai GTGT trong năm
- Phải thu, phải trả khớp với danh sách khách hàng, nhà cung cấp bạn đang theo dõi
- Khoản chủ sở hữu rút tiền hoặc cho công ty vay được ghi đúng bản chất
- Thuế TNDN tạm nộp 4 quý không thấp hơn 80% số phải nộp theo quyết toán
- Thông tin công ty, người đại diện, năm tài chính ghi đúng
- 1Tháng 12
Gom đủ hoá đơn, hợp đồng, sao kê; xử lý chứng từ còn thiếu.
- 2Tháng 1
Khoá sổ, đối chiếu công nợ, kiểm kê tiền mặt và tài sản.
- 3Tháng 2
Lập báo cáo nháp, chủ DN đọc 3 con số chính và hỏi lại điểm bất thường.
- 4Trước 31/3
Ký số, nộp báo cáo tài chính và quyết toán thuế, lưu hồ sơ.
Chứng từ dùng để ghi sổ và lập báo cáo tài chính phải lưu trữ tối thiểu 10 năm theo Luật Kế toán 2015, nên hãy lưu bộ báo cáo đã nộp cùng file kế toán gốc.
Câu hỏi thường gặp
Công ty không phát sinh doanh thu có phải nộp báo cáo tài chính không?
Doanh nghiệp vẫn phải lập và nộp báo cáo tài chính năm theo quy định, kể cả năm chưa có doanh thu. Báo cáo khi đó chủ yếu phản ánh vốn góp, chi phí ban đầu và số dư tiền.
Chủ DN có cần hiểu hết thuyết minh báo cáo tài chính không?
Không cần hiểu hết. Hãy tập trung vào lợi nhuận sau thuế, tiền và vốn chủ sở hữu, sau đó hỏi kế toán về các khoản biến động lớn.
Báo cáo tài chính công ty một người có phải kiểm toán không?
Phần lớn công ty nhỏ trong nước không thuộc diện bắt buộc kiểm toán, nhưng một số loại hình như doanh nghiệp FDI phải kiểm toán. Hãy kiểm tra theo quy định hiện hành với trường hợp của bạn.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ lập báo cáo tài chính cho công ty một người không?
Có. Đội ngũ ACCA lập báo cáo tài chính năm, quyết toán TNDN và giải thích số liệu cho chủ DN trong gói kế toán trọn gói.
Hiểu báo cáo tài chính trước khi ký
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) lập báo cáo tài chính năm và giải thích 3 con số quan trọng cho chủ công ty một người.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
