Nội dung bài viết
Công ty có lãi không có nghĩa là bạn rút được toàn bộ số tiền đang nằm trong tài khoản. Muốn chia lợi nhuận công ty TNHH một thành viên đúng cách, chủ sở hữu cần kiểm tra vài điều kiện, tính đúng phần được chia và lập đủ giấy tờ. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam tóm tắt thành checklist dễ áp dụng.
1. Lợi nhuận nào mới được đem ra chia
Phần được chia là lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên sổ kế toán, không phải số dư tài khoản ngân hàng. Tiền trong tài khoản có thể gồm tiền khách đặt cọc, tiền thuế đã thu hộ (thuế GTGT đầu ra) hoặc tiền bạn mới góp vốn. Ngược lại, công ty có thể có lợi nhuận nhưng tiền đang nằm ở công nợ phải thu chưa đòi được.
- Lấy lợi nhuận sau thuế TNDN của kỳ, không dùng lợi nhuận trước thuế.
- Trừ phần lỗ lũy kế các năm trước còn trên sổ (nếu có).
- Cân nhắc phần cần giữ lại cho nợ đến hạn, vốn lưu động và kế hoạch đầu tư.
- Đối chiếu với số dư tiền thực có, để không phải vay mới có tiền chia.
2. Checklist điều kiện chia lợi nhuận công ty TNHH một thành viên
Luật Doanh nghiệp và quy định thuế hiện hành đặt ra các điều kiện để việc chia lợi nhuận không làm ảnh hưởng tới chủ nợ và nghĩa vụ với Nhà nước. Trước mỗi lần chia, hãy rà lần lượt:
- Công ty đã khoá sổ kỳ cần chia và xác định được lợi nhuận sau thuế.
- Đã hoàn thành nghĩa vụ thuế: tờ khai đã nộp, thuế TNDN (tạm nộp/quyết toán), GTGT, TNCN đã nộp đủ, không còn nợ thuế.
- Đã bù đắp lỗ các năm trước trên sổ sách; lợi nhuận chưa phân phối sau bù lỗ vẫn dương.
- Sau khi chia vẫn bảo đảm thanh toán đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác đến hạn.
- Vốn điều lệ đã góp đủ theo đăng ký, tránh tình trạng vừa chưa góp đủ vừa rút lợi nhuận.
- Điều lệ công ty không có quy định hạn chế khác về thời điểm hoặc tỷ lệ chia.
- Đã xác định cách khấu trừ thuế TNCN trên phần lợi nhuận chủ sở hữu cá nhân nhận.
Nếu một trong các ô chưa được đánh dấu, nên tạm hoãn việc chia. Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, lỗi phổ biến nhất ở công ty một người là chia (thực chất là rút tiền) trong khi tờ khai quý vẫn còn nợ hoặc sổ sách chưa khoá, dẫn tới khoản rút bị ghi thành tạm ứng hoặc phải thu chủ sở hữu.
3. Ví dụ minh hoạ: tính phần lợi nhuận được chia
Ví dụ minh hoạ: công ty tư vấn một người, năm đầu lỗ 120 triệu. Năm thứ hai lợi nhuận kế toán trước thuế 400 triệu, doanh thu dưới 3 tỷ đồng nên thuế suất TNDN 15%. Giả định khoản lỗ năm đầu đủ điều kiện chuyển lỗ theo quy định và không có khoản chi bị loại.
| Chỉ tiêu | Cách tính | Số tiền |
|---|---|---|
| Lợi nhuận trước thuế năm 2 | Theo sổ kế toán | 400 |
| Thu nhập tính thuế sau chuyển lỗ | 400 − 120 | 280 |
| Thuế TNDN phải nộp | 280 × 15% | 42 |
| Lợi nhuận sau thuế năm 2 | 400 − 42 | 358 |
| Lỗ lũy kế năm 1 còn trên sổ | −120 | |
| Lợi nhuận chưa phân phối tối đa | 358 − 120 | 238 |
| Giữ lại cho nợ đến hạn và vốn lưu động | Chủ sở hữu tự quyết | 88 |
| Đề xuất chia | 238 − 88 | 150 |
Ví dụ minh hoạ. Số thực tế phụ thuộc chi phí bị loại, ưu đãi thuế và quy định chuyển lỗ hiện hành.
Xem dạng bảng
| Lợi nhuận trước thuế | 400 triệu |
| Lợi nhuận sau thuế | 358 triệu |
| Sau bù lỗ lũy kế | 238 triệu |
| Đề xuất chia | 150 triệu |
Phần 150 triệu là lợi nhuận trước thuế TNCN của chủ sở hữu. Khi chi trả cho chủ là cá nhân, công ty khấu trừ thuế TNCN trên thu nhập từ đầu tư vốn theo thuế suất hiện hành và khai trên tờ khai khấu trừ TNCN của kỳ chi trả. Cách tính chi tiết xem bài thuế khi chia lợi nhuận.
4. Hồ sơ cần lập khi chia lợi nhuận
- 1Khoá sổ, lập báo cáo
Xác định lợi nhuận sau thuế và lợi nhuận chưa phân phối.
- 2Rà checklist
Kiểm tra nghĩa vụ thuế, lỗ lũy kế, nợ đến hạn, vốn góp.
- 3Ra quyết định
Chủ sở hữu ký quyết định phân phối: kỳ lợi nhuận, số tiền, thời hạn chi trả.
- 4Chuyển khoản
Từ tài khoản công ty sang tài khoản chủ, nội dung ghi số quyết định.
- 5Khấu trừ và khai thuế
Khấu trừ TNCN, kê khai trong kỳ chi trả, hạch toán giảm lợi nhuận chưa phân phối.
- Quyết định của chủ sở hữu về phân phối lợi nhuận, kèm bảng tính số được chia.
- Báo cáo tài chính hoặc báo cáo kết quả kinh doanh của kỳ làm căn cứ.
- Chứng từ chuyển khoản; tránh chia bằng tiền mặt vì khó chứng minh.
- Chứng từ khấu trừ thuế TNCN và tờ khai khấu trừ của kỳ chi trả.
- Lưu cùng hồ sơ kế toán tối thiểu 10 năm.
Bút toán ghi nhận và chi trả lợi nhuận được hướng dẫn trong bài hạch toán phân phối lợi nhuận. Nếu bạn chưa có người làm sổ, một gói dịch vụ kế toán TP.HCM có thể lo trọn phần khoá sổ, tính toán và khai thuế trước khi chia.
5. Ba sai lầm cần tránh
- Chia theo số dư ngân hàng: tiền trong tài khoản có cả thuế GTGT chưa nộp và tiền cọc của khách.
- Chia khi còn lỗ lũy kế: sổ sách thể hiện lợi nhuận chưa phân phối âm nhưng vẫn chuyển tiền cho chủ.
- Không khấu trừ TNCN: chuyển đủ số tiền cho chủ rồi quên khai thuế ở kỳ chi trả.
Câu hỏi thường gặp
Công ty TNHH một thành viên có được chia lợi nhuận hằng tháng không?
Về nguyên tắc chỉ chia khi xác định được lợi nhuận sau thuế và đáp ứng điều kiện chia. Chia hằng tháng khó có căn cứ số liệu, nên nhiều chủ DN chọn nhận thù lao đều và chia lợi nhuận sau khi khoá sổ năm.
Công ty còn lỗ lũy kế có được chia lợi nhuận không?
Khi lợi nhuận chưa phân phối sau bù lỗ còn âm thì không có phần để chia. Khoản tiền chủ rút trong trường hợp này thường phải ghi nhận là tạm ứng hoặc phải thu chủ sở hữu.
Chủ sở hữu nhận lợi nhuận có phải nộp thuế TNCN không?
Có. Đây là thu nhập từ đầu tư vốn; công ty khấu trừ thuế TNCN theo thuế suất hiện hành khi chi trả và kê khai trong kỳ tương ứng.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ soạn quyết định chia lợi nhuận không?
Có. ACCA Consulting VN tính phần được chia từ sổ sách, kiểm tra điều kiện, soạn mẫu quyết định và lo phần khấu trừ, khai thuế TNCN cho kỳ chi trả.
Chia lợi nhuận đúng điều kiện, đủ giấy tờ
Gửi báo cáo tài chính gần nhất, ACCA Consulting VN sẽ tính giúp bạn số lợi nhuận có thể chia và các bước cần làm.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
