Nội dung bài viết
Năm cuối là lúc khoảng cách giữa giảng đường và công việc thật lộ rõ nhất. Nhà tuyển dụng ít hỏi bạn thuộc bao nhiêu định khoản, mà hỏi bạn đã từng cầm hoá đơn, mở phần mềm, đối chiếu sao kê chưa. Bài viết gợi ý 10 việc sinh viên kế toán nên làm, đúc kết từ những buổi hướng dẫn người mới tại ACCA Consulting Vietnam.
1. Vì sao năm cuối quan trọng với sinh viên kế toán?
Kiến thức nguyên lý, kế toán tài chính, thuế bạn đã học đủ để hiểu. Nhưng công việc đầu tiên đòi hỏi thêm ba thứ: thao tác (phần mềm, Excel), hiểu chứng từ thật (hoá đơn điện tử, sao kê, hợp đồng) và thái độ làm việc (đúng hạn, hỏi đúng lúc, ghi chép cẩn thận). Năm cuối là thời điểm tốt nhất để lấp ba khoảng trống này, vì bạn còn thời gian và còn được phép sai.
2. Mười việc nên làm trước khi ra trường
| # | Việc nên làm | Kết quả cụ thể |
|---|---|---|
| 1 | Thực tập ở nơi được làm chứng từ thật | Nhật ký thực tập ghi rõ việc đã làm |
| 2 | Thành thạo ít nhất một phần mềm kế toán | Tự nhập được một tháng nghiệp vụ mẫu |
| 3 | Luyện Excel cho kế toán | Dùng được SUMIFS, XLOOKUP, Pivot Table |
| 4 | Đọc hiểu hoá đơn điện tử | Phân biệt được các thông tin bắt buộc trên hoá đơn |
| 5 | Thực hành đối chiếu ngân hàng | Một bảng đối chiếu sổ – sao kê tự làm |
| 6 | Làm thử một bộ tờ khai mẫu | Hiểu luồng từ sổ lên tờ khai |
| 7 | Học tiếng Anh chuyên ngành cơ bản | Đọc được tên tài khoản, báo cáo song ngữ |
| 8 | Viết CV một trang có số liệu | CV nêu việc đã làm thay vì liệt kê môn học |
| 9 | Xây mạng lưới nghề nghiệp | Danh sách người hướng dẫn, anh chị đi trước |
| 10 | Tập thói quen ghi chép, hỏi đúng cách | Sổ tay công việc cá nhân |
Hiểu hoá đơn điện tử từ sớm
Hoá đơn điện tử là bắt buộc với doanh nghiệp (Nghị định 123/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP). Vì vậy, ngày đầu đi làm bạn sẽ gặp hoá đơn điện tử chứ không phải hoá đơn giấy trong giáo trình cũ. Hãy tập tra cứu hoá đơn, kiểm tra thông tin người bán, người mua, mã số thuế, thuế suất và đối chiếu với hợp đồng.
Excel và phần mềm là hai "tay nghề" tối thiểu
Không cần biết mọi phần mềm. Hãy thành thạo một phần mềm phổ biến và hiểu logic chung: danh mục, chứng từ, sổ, báo cáo. Với Excel, ưu tiên hàm tra cứu, hàm tổng hợp có điều kiện và Pivot Table. Tham khảo thêm bài 15 hàm Excel kế toán cần thạo.
3. Phân bổ thời gian hợp lý trong năm cuối
Bạn vẫn còn môn học, khoá luận và có thể làm thêm. Vì vậy cần chia thời gian thực tế, tránh ôm tất cả cùng lúc. Biểu đồ dưới đây là một cách chia gợi ý cho quỹ thời gian tự học ngoài giờ lên lớp.
- Thực hành chứng từ, phần mềm40%
- Excel25%
- Tiếng Anh chuyên ngành20%
- CV, mạng lưới, phỏng vấn15%
Ví dụ minh hoạ, tỷ lệ nên điều chỉnh theo điểm mạnh, điểm yếu của từng bạn.
Xem dạng bảng
| Thực hành chứng từ, phần mềm | 40% |
| Excel | 25% |
| Tiếng Anh chuyên ngành | 20% |
| CV, mạng lưới, phỏng vấn | 15% |
4. Checklist theo từng học kỳ
- Đầu học kỳ 1
Chọn nơi thực tập, đăng ký khoá thực hành phần mềm, đặt mục tiêu Excel.
- Giữa học kỳ 1
Làm một tháng nghiệp vụ mẫu trên phần mềm, tự đối chiếu ngân hàng.
- Cuối học kỳ 1
Viết nháp CV, xin nhận xét từ người hướng dẫn thực tập.
- Đầu học kỳ 2
Thực tập hoặc làm bán thời gian, ghi nhật ký công việc hằng tuần.
- Giữa học kỳ 2
Luyện phỏng vấn, làm thử bài test kế toán, cập nhật CV có số liệu.
- Cuối học kỳ 2
Ứng tuyển có chọn lọc, giữ liên hệ với người hướng dẫn.
- Tôi đã tự tay hạch toán ít nhất một tháng nghiệp vụ hoàn chỉnh.
- Tôi đọc được một hoá đơn điện tử và biết kiểm tra các thông tin chính.
- Tôi giải thích được vì sao số dư sổ ngân hàng khác sao kê.
- Tôi biết hạn nộp tờ khai GTGT theo tháng là ngày 20 tháng sau, theo quý là ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau.
- CV của tôi dài một trang và mỗi dòng kinh nghiệm có kết quả cụ thể.
5. Những sai lầm sinh viên kế toán hay mắc
- Thực tập cho có: chỉ photo, đóng dấu, không xin được làm chứng từ. Hãy chủ động đề nghị được làm thử dưới sự soát của người hướng dẫn.
- Học thuộc thay vì tra cứu: quy định thuế thay đổi thường xuyên; kỹ năng tra văn bản gốc quan trọng hơn thuộc lòng con số.
- Rải CV hàng loạt: một CV viết riêng cho từng vị trí thường hiệu quả hơn hàng chục CV giống nhau.
- Bỏ qua kỹ năng giao tiếp: kế toán phải hỏi chứng từ, giải thích số liệu; viết email rõ ràng là lợi thế lớn.
Khi chuẩn bị hồ sơ, bạn có thể đọc thêm bài CV kế toán mới ra trường để biết cách trình bày kinh nghiệm thực tập.
Câu hỏi thường gặp
Sinh viên kế toán năm cuối nên ưu tiên thực tập hay học thêm chứng chỉ?
Nên ưu tiên thực tập có làm chứng từ thật. Chứng chỉ có giá trị lâu dài, nhưng nhà tuyển dụng vị trí đầu vào thường hỏi kinh nghiệm thực hành trước.
Cần biết bao nhiêu phần mềm kế toán?
Thành thạo một phần mềm là đủ để bắt đầu. Khi hiểu logic danh mục – chứng từ – sổ – báo cáo, bạn sẽ chuyển sang phần mềm khác nhanh.
Chưa có kinh nghiệm thì viết CV thế nào?
Ghi rõ việc đã làm trong thực tập, dự án môn học, bài tập thực hành có kết quả cụ thể. Tránh liệt kê môn học dài dòng.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ doanh nghiệp mới làm sổ sách và khai thuế không?
Có. Doanh nghiệp có thể chọn gói khai báo thuế từ 399.000đ/tháng hoặc gói kế toán trọn gói theo số hoá đơn, chứng từ phát sinh.
Doanh nghiệp cần người làm sổ sách đúng hạn, đúng luật?
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói, giá minh bạch từ 399.000đ/tháng. Nhận tư vấn.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
