Nội dung bài viết
Gói đãi ngộ của chuyên gia nước ngoài hiếm khi chỉ có lương. Nhà ở, học phí cho con, vé máy bay về nước, bảo hiểm sức khoẻ quốc tế thường chiếm phần đáng kể. Xác định đúng phúc lợi expat chịu thuế TNCN giúp doanh nghiệp không khấu trừ thiếu và không làm expat nộp thuế oan. Bài viết đưa ra bảng tra theo từng khoản, do đội dịch vụ kế toán của ACCA Consulting Vietnam tổng hợp.
1. Nguyên tắc chung: lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền đều có thể chịu thuế
Thu nhập từ tiền lương, tiền công gồm cả các khoản lợi ích không bằng tiền mà người lao động được hưởng, như công ty trả hộ tiền nhà, tiền học, phí hội viên. Ngoại lệ chỉ áp dụng cho những khoản mà văn bản thuế TNCN liệt kê rõ là không tính vào thu nhập chịu thuế, kèm điều kiện cụ thể.
Vì vậy, cách làm đúng không phải là nhớ một danh sách "khoản miễn", mà là: với từng khoản, tìm điều khoản tương ứng trong văn bản hiện hành, kiểm tra điều kiện và lưu chứng từ chứng minh. Các văn bản thuế TNCN đang được sửa đổi, nên bảng dưới đây chỉ là hướng xử lý thường gặp để bạn biết cần tra gì.
2. Bảng tra phúc lợi expat chịu thuế TNCN thường gặp
| Khoản phúc lợi | Hướng xử lý thường gặp | Điều cần kiểm tra | Chứng từ nên có |
|---|---|---|---|
| Tiền thuê nhà công ty trả | Tính vào thu nhập chịu thuế nhưng có giới hạn | Mức giới hạn theo tỷ lệ trên tổng thu nhập theo quy định hiện hành | Hợp đồng thuê, hoá đơn, chứng từ thanh toán |
| Điện, nước, dịch vụ kèm nhà ở | Thường gộp vào lợi ích nhà ở | Hợp đồng thuê có tách riêng các khoản không | Hoá đơn dịch vụ |
| Học phí cho con | Có trường hợp không tính vào thu nhập chịu thuế | Bậc học, nơi học, đối tượng áp dụng theo văn bản | Hợp đồng/hoá đơn của trường, giấy tờ chứng minh quan hệ |
| Vé máy bay về nước | Có trường hợp không tính vào thu nhập chịu thuế | Số lượt, mục đích về phép, quy định trong hợp đồng lao động | Vé, hoá đơn, hợp đồng lao động ghi rõ |
| Bảo hiểm sức khoẻ tự nguyện | Phụ thuộc loại bảo hiểm | Có tích luỹ phí hay không; mua đích danh hay tập thể | Hợp đồng bảo hiểm, danh sách người được bảo hiểm |
| Chi phí chuyển nhà, tái định cư | Cần phân tích bản chất | Khoản chi một lần khi sang nhận việc hay trả thường xuyên | Hoá đơn vận chuyển, quyết định cử sang |
| Phí hội viên câu lạc bộ, gym | Thường chịu thuế nếu hưởng đích danh | Thẻ ghi tên cá nhân hay dùng chung | Hoá đơn, thẻ hội viên |
| Đào tạo, lớp tiếng Việt | Có thể không tính nếu phục vụ công việc | Mục đích nâng cao trình độ chuyên môn | Kế hoạch đào tạo, hoá đơn |
Với những khoản "có trường hợp không tính", điều kiện thường nằm ở chi tiết: ai là người được hưởng, khoản chi có ghi trong hợp đồng lao động không, hoá đơn đứng tên ai. Thiếu một điều kiện, khoản đó quay về thu nhập chịu thuế.
- Nhà ở50%
- Học phí con30%
- Vé máy bay10%
- Bảo hiểm sức khoẻ10%
Ví dụ minh hoạ, không phải số liệu thống kê. Phần lớn giá trị nằm ở nhà ở và học phí nên cần ưu tiên kiểm tra hai khoản này.
Xem dạng bảng
| Nhà ở | 50% |
| Học phí con | 30% |
| Vé máy bay | 10% |
| Bảo hiểm sức khoẻ | 10% |
3. Hai khoản lớn nhất: nhà ở và học phí
Nhà ở
Tiền nhà công ty trả thay cho expat được tính vào thu nhập chịu thuế, nhưng không vượt quá một tỷ lệ trên tổng thu nhập chịu thuế theo quy định hiện hành. Kế toán cần tính mức giới hạn mỗi tháng, so với tiền nhà thực tế và lấy số nhỏ hơn. Nếu hợp đồng ghi lương net, phần tiền nhà tính vào thu nhập còn phải được gross up, như hướng dẫn trong bài gross up lương net.
Học phí cho con
Văn bản hướng dẫn có quy định về khoản học phí cho con của người nước ngoài học tại Việt Nam ở một số bậc học do người sử dụng lao động trả. Hãy kiểm tra bậc học, nơi học và cách lập chứng từ. Học phí đại học, học phí học ở nước ngoài hoặc khoản trả tiền mặt cho expat tự đóng thường cần xem xét riêng.
4. Quy trình kiểm tra phúc lợi expat chịu thuế TNCN
- 1Bóc tách gói đãi ngộ
Liệt kê từng khoản trong thư mời làm việc, hợp đồng, chính sách của tập đoàn.
- 2Tra điều khoản
Với từng khoản, tìm quy định tương ứng trong văn bản thuế TNCN hiện hành và ghi lại số hiệu văn bản.
- 3Thiết kế chứng từ
Thống nhất hoá đơn đứng tên công ty, thanh toán trực tiếp cho bên cung cấp khi phù hợp.
- 4Đưa vào bảng lương
Cộng khoản chịu thuế vào thu nhập tháng, gross up nếu lương net, lưu bảng tính.
5. Chứng từ và chi phí được trừ của doanh nghiệp
Phúc lợi expat còn liên quan thuế TNDN. Để khoản chi được tính vào chi phí được trừ, doanh nghiệp cần ghi rõ phúc lợi trong hợp đồng lao động hoặc quy chế, có hoá đơn, chứng từ hợp lệ. Hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên (giá đã có thuế GTGT) phải thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
- Hợp đồng lao động hoặc thư cử sang làm việc ghi rõ từng khoản phúc lợi.
- Quy chế lương, thưởng, phúc lợi của doanh nghiệp.
- Hợp đồng thuê nhà, hợp đồng với trường học, hợp đồng bảo hiểm.
- Hoá đơn và chứng từ thanh toán qua ngân hàng.
- Bảng tính phần phúc lợi đưa vào thu nhập chịu thuế từng tháng.
- Ghi chú văn bản đã tra cho từng khoản không tính vào thu nhập chịu thuế.
Câu hỏi thường gặp
Công ty trả tiền nhà trực tiếp cho chủ nhà thì expat có chịu thuế không?
Có thể vẫn tính vào thu nhập chịu thuế, trong giới hạn theo quy định. Trả trực tiếp cho chủ nhà giúp chứng từ rõ ràng nhưng không tự động làm khoản này được miễn.
Phúc lợi chung cho mọi nhân viên có chịu thuế TNCN không?
Khoản chi chung không xác định được người hưởng đích danh thường được xem xét khác với khoản chi riêng cho expat. Cần xem quy chế và cách lập chứng từ.
Expat không cư trú có phải tính phúc lợi vào thu nhập không?
Có. Phúc lợi gắn với công việc tại Việt Nam vẫn là thu nhập phát sinh tại Việt Nam và tính thuế theo cách áp dụng cho cá nhân không cư trú.
Rà soát gói đãi ngộ expat trước kỳ quyết toán
Gửi hợp đồng và chính sách phúc lợi cho ACCA Consulting Vietnam để được kiểm tra sơ bộ miễn phí. Dịch vụ kế toán tại TP.HCM, làm việc song ngữ Việt – Anh.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
