Nội dung bài viết
Ở cấp kế toán viên, nhà tuyển dụng hỏi bạn làm được gì. Khi phỏng vấn kế toán trưởng, họ muốn biết bạn giữ được an toàn cho doanh nghiệp đến đâu và dẫn dắt đội ra sao. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam phân tích năm năng lực thường được thăm dò và cách chuẩn bị.
1. Phỏng vấn kế toán trưởng khác gì phỏng vấn kế toán viên?
Người phỏng vấn thường là chủ doanh nghiệp, giám đốc tài chính hoặc đại diện công ty mẹ. Họ ít hỏi định khoản, nhiều hỏi về quyết định: khi nào bạn nói “không”, bạn tổ chức đội thế nào, bạn phát hiện rủi ro từ dấu hiệu nào. Câu trả lời tốt luôn có ví dụ thật, có số liệu và có bài học.
Một điểm hay bị bỏ qua: người phỏng vấn đang tìm người họ có thể tin giao chìa khoá tài chính. Vì vậy, cách bạn nói về nơi làm cũ cũng được đánh giá. Ứng viên kể chuyện nội bộ công ty cũ quá chi tiết, hoặc than phiền về chủ doanh nghiệp cũ, thường bị trừ điểm về tính bảo mật và sự chín chắn. Hãy kể vấn đề theo hướng: tình huống chung, cách bạn xử lý, bài học cho quy trình, không nêu tên người hay số liệu nhạy cảm.
Ngoài năng lực, doanh nghiệp còn phải kiểm tra tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm kế toán trưởng theo quy định hiện hành. Phần này xem thêm ở bài chứng chỉ kế toán trưởng cần biết.
2. Năm năng lực được thăm dò
| Năng lực | Câu hỏi thăm dò | Dấu hiệu trả lời tốt |
|---|---|---|
| Quản lý đội | Bạn phân công và kiểm tra công việc của kế toán viên thế nào? | Có lịch khoá sổ, có bước duyệt, có đào tạo người mới |
| Kiểm soát rủi ro | Kể về một rủi ro thuế bạn phát hiện sớm. | Nêu dấu hiệu, cách xử lý, kết quả tránh được |
| Làm việc với chủ doanh nghiệp | Khi chủ doanh nghiệp muốn làm khác quy định, bạn làm gì? | Giải thích hệ quả bằng số, đưa phương án thay thế |
| Làm việc với cơ quan quản lý, kiểm toán | Bạn chuẩn bị buổi làm việc với cơ quan thuế ra sao? | Có hồ sơ giải trình, đối chiếu số liệu trước |
| Báo cáo quản trị | Bạn báo cáo gì cho ban giám đốc mỗi tháng? | Báo cáo ngắn, có dòng tiền, công nợ, cảnh báo |
Ví dụ minh hoạ trên thang 100 điểm; mỗi doanh nghiệp tự đặt trọng số khác nhau.
Xem dạng bảng
| Kiểm soát rủi ro | 25 điểm |
| Quản lý đội | 20 điểm |
| Làm việc với chủ DN | 20 điểm |
| Làm việc với cơ quan quản lý | 15 điểm |
| Báo cáo quản trị | 20 điểm |
3. Câu hỏi tình huống mẫu và hướng trả lời
Tình huống 1: Sắp đến hạn quyết toán nhưng sổ chưa khớp
“Còn hai tuần đến hạn quyết toán năm (với năm tài chính theo năm dương lịch là 31/3), công nợ phải trả chưa khớp với nhà cung cấp. Bạn làm gì?” Hướng trả lời: khoanh vùng khoản chênh lệch lớn, gửi xác nhận công nợ, ưu tiên số liệu ảnh hưởng đến thuế, báo trước cho giám đốc phương án nếu cần khai bổ sung sau. Thể hiện bạn biết ưu tiên theo rủi ro.
Tình huống 2: Phát hiện thuế nộp thiếu từ kỳ trước
Hướng trả lời: xác định số thiếu, lập tờ khai bổ sung, tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp, trình bày với chủ doanh nghiệp rằng xử lý sớm luôn ít tốn kém hơn để kéo dài. Sau đó nói thêm bạn sẽ thay đổi bước kiểm soát nào để không lặp lại.
Tình huống 3: Chủ doanh nghiệp muốn hạch toán chi phí cá nhân
Không trả lời kiểu “tôi từ chối”. Hãy nói cách bạn giải thích: khoản này có thể bị loại khi tính thuế TNDN, ảnh hưởng số liệu khi kiểm tra, và đề xuất cách tách bạch. Bài khi sếp yêu cầu làm sai số liệu có thêm gợi ý.
4. Chuẩn bị hồ sơ năng lực cho buổi phỏng vấn kế toán trưởng
Hồ sơ năng lực là vài trang tóm tắt bạn đã làm gì, ở quy mô nào. Nó giúp người phỏng vấn đặt câu hỏi đúng và giúp bạn kể chuyện có trọng tâm. Lưu ý không mang theo tài liệu mật của nơi làm cũ; chỉ dùng mẫu đã xoá thông tin nhận diện.
- 1Tóm tắt quy mô
Loại hình, ngành nghề, số người trong đội kế toán bạn từng phụ trách.
- 2Chọn 3 thành tựu
Ví dụ rút ngắn thời gian khoá sổ, xử lý tồn đọng, chuẩn hoá quy trình.
- 3Mẫu quy trình
Một trang lịch khoá sổ hoặc quy trình duyệt chi đã ẩn thông tin.
- 4Mẫu báo cáo quản trị
Khung báo cáo tháng gửi giám đốc, số liệu thay bằng số giả định.
- 5Kế hoạch 90 ngày
Bạn sẽ làm gì trong 3 tháng đầu nếu được nhận.
5. Câu hỏi ngược bạn nên đặt cho nhà tuyển dụng
- Sổ sách hiện đã khoá đến kỳ nào, có tồn đọng không?
- Doanh nghiệp đã được cơ quan thuế kiểm tra quyết toán đến năm nào?
- Đội kế toán gồm mấy người, ai phụ trách thuế, ai phụ trách công nợ?
- Báo cáo cho ai, theo chu kỳ nào, có báo cáo cho công ty mẹ không?
- Phần mềm và quy trình duyệt chứng từ đang dùng?
- Kỳ vọng cụ thể của ban giám đốc trong 6 tháng đầu?
Câu trả lời cho các câu hỏi này cho bạn biết khối lượng việc thật và rủi ro bạn sẽ thừa kế. Một vị trí có sổ sách tồn đọng nhiều năm cần thời gian và nguồn lực khác hẳn một vị trí đã vận hành ổn.
Câu hỏi thường gặp
Phỏng vấn kế toán trưởng thường có mấy vòng?
Tuỳ doanh nghiệp, thường có vòng chuyên môn và vòng gặp chủ doanh nghiệp hoặc ban giám đốc; doanh nghiệp FDI có thể thêm vòng với đại diện công ty mẹ.
Có nên mang báo cáo của công ty cũ đi phỏng vấn?
Không nên mang tài liệu thật. Hãy dùng mẫu đã xoá thông tin nhận diện và số liệu giả định để thể hiện năng lực mà vẫn giữ bảo mật.
Chưa từng làm kế toán trưởng có ứng tuyển được không?
Có thể, nếu bạn đã làm kế toán tổng hợp, tự khoá sổ, lập báo cáo năm và đáp ứng điều kiện bổ nhiệm theo quy định hiện hành.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ doanh nghiệp rà soát sổ sách trước khi bàn giao cho kế toán trưởng mới không?
Có. Dịch vụ rà soát sổ sách giúp xác định tồn đọng và rủi ro trước khi bàn giao; bước kiểm tra sơ bộ được thực hiện miễn phí.
Bàn giao sổ sách gọn gàng cho người mới
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) hỗ trợ dịch vụ kế toán và rà soát sổ sách tại TP.HCM. Nhận tư vấn để bắt đầu.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
