Nội dung bài viết
Sắp được giao vị trí kế toán trưởng, câu hỏi đầu tiên thường là: có cần chứng chỉ kế toán trưởng không, học ở đâu, học gì? Bài viết trả lời ở mức thực hành và hướng dẫn cách tự tra điều kiện hiện hành, vì quy định có thể thay đổi. Nội dung do ACCA Consulting Vietnam tổng hợp từ kinh nghiệm hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức bộ máy kế toán.
1. Vai trò của chứng chỉ kế toán trưởng
Pháp luật kế toán quy định tiêu chuẩn và điều kiện đối với người được bổ nhiệm làm kế toán trưởng. Trong đó, chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng là một điều kiện thường gặp, bên cạnh trình độ chuyên môn và thời gian công tác thực tế về kế toán. Con số cụ thể về trình độ, số năm kinh nghiệm áp dụng theo quy định hiện hành và có thể khác nhau theo loại hình đơn vị.
Nói cách khác: chứng chỉ là điều kiện cần về mặt thủ tục, còn năng lực điều hành bộ máy kế toán mới là điều quyết định bạn có làm tốt vai trò hay không. Xem thêm phần chuẩn bị năng lực ở bài từ kế toán tổng hợp lên kế toán trưởng.
2. Khi nào bạn cần chứng chỉ kế toán trưởng?
| Tình huống | Có cần quan tâm chứng chỉ? | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Được dự kiến bổ nhiệm kế toán trưởng | Có | Tra điều kiện hiện hành, đăng ký khoá học sớm |
| Được giao phụ trách kế toán ở doanh nghiệp nhỏ | Có thể | Kiểm tra doanh nghiệp có bắt buộc bố trí kế toán trưởng không |
| Đang là kế toán tổng hợp, muốn chuẩn bị | Nên tìm hiểu | Lên kế hoạch học trước 6–12 tháng |
| Làm FP&A, phân tích tài chính | Không bắt buộc | Ưu tiên chứng chỉ quản trị, kỹ năng dữ liệu |
| Ứng tuyển kế toán trưởng FDI | Thường được hỏi | Chuẩn bị chứng chỉ và hồ sơ kinh nghiệm bằng tiếng Anh |
Một số trường hợp doanh nghiệp siêu nhỏ có thể có quy định riêng về việc bố trí kế toán trưởng. Hãy tra văn bản hiện hành hoặc hỏi đơn vị tư vấn thay vì áp dụng thông tin cũ.
3. Khoá bồi dưỡng kế toán trưởng thường học gì?
Chương trình cụ thể do cơ sở đào tạo xây dựng theo quy định. Các nhóm nội dung thường gặp gồm:
- Pháp luật về kế toán, thuế và các luật liên quan đến doanh nghiệp.
- Tổ chức công tác kế toán và bộ máy kế toán: chứng từ, sổ, lưu trữ (chứng từ dùng ghi sổ, lập BCTC lưu tối thiểu 10 năm theo Luật Kế toán 2015).
- Lập, trình bày và phân tích báo cáo tài chính.
- Quản lý tài chính doanh nghiệp: vốn, dòng tiền, chi phí.
- Kiểm soát nội bộ, kiểm tra kế toán và làm việc với kiểm toán.
- Kế toán quản trị phục vụ ra quyết định.
- Pháp luật kế toán, thuế35%
- Tổ chức công tác kế toán25%
- BCTC & phân tích25%
- Quản lý tài chính, kiểm soát15%
Ví dụ minh hoạ, không phải chương trình chuẩn; tỷ trọng thực tế tuỳ cơ sở đào tạo.
Xem dạng bảng
| Pháp luật kế toán, thuế | 35% |
| Tổ chức công tác kế toán | 25% |
| BCTC & phân tích | 25% |
| Quản lý tài chính, kiểm soát | 15% |
4. Cách tra cứu điều kiện hiện hành thay vì nhớ con số
- 1Xác định loại hình đơn vị
Doanh nghiệp thường, doanh nghiệp siêu nhỏ, đơn vị có vốn nhà nước…
- 2Tra văn bản gốc
Luật Kế toán và các nghị định, thông tư hướng dẫn còn hiệu lực trên cổng thông tin chính thức.
- 3Kiểm tra văn bản sửa đổi
Đối chiếu ngày hiệu lực để chắc không dùng quy định đã bị thay thế.
- 4Kiểm tra cơ sở đào tạo
Chọn đơn vị đủ điều kiện tổ chức bồi dưỡng, cấp chứng chỉ theo quy định.
- 5Lưu hồ sơ
Giữ bản sao chứng chỉ, văn bằng, xác nhận kinh nghiệm cho hồ sơ bổ nhiệm.
Thói quen tra văn bản gốc quan trọng hơn việc thuộc một con số. Nhiều kế toán dùng thông tin từ mạng xã hội đã cũ vài năm và gặp rắc rối khi doanh nghiệp làm hồ sơ bổ nhiệm hoặc khi bị hỏi trong buổi làm việc với cơ quan quản lý.
5. Chuẩn bị gì ngoài chứng chỉ?
- Đã tự khoá sổ và lập báo cáo tài chính năm.
- Đã tham gia quyết toán TNDN, TNCN và hiểu hạn nộp (năm dương lịch: 31/3 với quyết toán của doanh nghiệp).
- Có quy trình khoá sổ, duyệt chi bằng văn bản.
- Biết trình bày rủi ro cho chủ doanh nghiệp bằng một trang memo.
- Đã từng làm việc với kiểm toán hoặc cơ quan thuế.
- Có hồ sơ chứng minh kinh nghiệm đúng yêu cầu hồ sơ bổ nhiệm.
Doanh nghiệp chưa có người đủ điều kiện có thể cân nhắc mô hình kết hợp: kế toán nội bộ làm việc hằng ngày, đơn vị dịch vụ kế toán hỗ trợ sổ sách và tờ khai, trong khi doanh nghiệp tìm phương án bố trí kế toán trưởng theo quy định.
Câu hỏi thường gặp
Chứng chỉ kế toán trưởng có thời hạn không?
Tuỳ quy định áp dụng tại thời điểm cấp và văn bản hiện hành. Bạn nên kiểm tra trực tiếp quy định và thông tin trên chứng chỉ được cấp.
Có chứng chỉ là đủ điều kiện làm kế toán trưởng?
Chưa chắc. Điều kiện bổ nhiệm còn gồm trình độ chuyên môn, thời gian công tác thực tế và tiêu chuẩn khác theo quy định hiện hành.
Nên học khoá bồi dưỡng ở đâu?
Chọn cơ sở đào tạo đủ điều kiện tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ theo quy định; kiểm tra thông tin trên cổng chính thức trước khi đăng ký.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ doanh nghiệp khi chưa bố trí được kế toán trưởng không?
Công ty hỗ trợ dịch vụ kế toán trọn gói, khai báo thuế và rà soát sổ sách để sổ sách luôn được theo dõi; việc bổ nhiệm kế toán trưởng doanh nghiệp cần thực hiện theo quy định.
Kiện toàn bộ máy kế toán cùng người có kinh nghiệm
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) hỗ trợ dịch vụ kế toán tại TP.HCM và từ xa toàn quốc. Nhận tư vấn để chọn gói phù hợp.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
