Bài test kế toán khi phỏng vấn: dạng đề hay gặp và cách luyện

Nhiều ứng viên trả lời phỏng vấn trôi chảy nhưng hụt điểm ở bài test kế toán vì không quen làm dưới áp lực thời gian. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam tổng hợp bốn dạng đề hay gặp, kèm đề giả định có lời giải ngắn để bạn tự luyện.

1. Bốn dạng bài test kế toán hay gặp

Mỗi doanh nghiệp ra đề khác nhau, nhưng phần lớn xoay quanh bốn dạng. Biết trước dạng đề giúp bạn không mất thời gian đọc hiểu yêu cầu.

Đề cho vị trí kế toán viên mới thường nặng phần định khoản và Excel. Đề cho kế toán tổng hợp thường thêm phần đối chiếu, khoá sổ và nhận xét báo cáo. Ở doanh nghiệp nhỏ, người ra đề có khi chính là kế toán trưởng sắp nghỉ, nên đề hay lấy từ nghiệp vụ thật của doanh nghiệp đã được đổi số. Vì vậy, trước khi đi làm bài, hãy tìm hiểu doanh nghiệp bán hàng gì, có kho hay không, có giao dịch ngoại tệ hay không, để đoán trước các nghiệp vụ có thể xuất hiện.

2. Đề định khoản: ví dụ giả định có lời giải

Đề (ví dụ minh hoạ): Doanh nghiệp mua hàng hoá giá chưa thuế 50.000.000đ, thuế GTGT 10%, thanh toán chuyển khoản. Cùng tháng, tính bảo hiểm bắt buộc cho một nhân viên có tiền lương đóng bảo hiểm 10.000.000đ.

• Mua hàng: Nợ 156 – 50.000.000; Nợ 133 – 5.000.000; Có 112 – 55.000.000. Hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên được thanh toán chuyển khoản nên đủ điều kiện về thanh toán để khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Bảo hiểm phần doanh nghiệp đóng: 21,5% × 10.000.000 = 2.150.000đ, ghi vào chi phí và phải trả.
• Bảo hiểm trừ vào lương người lao động: 10,5% × 10.000.000 = 1.050.000đ, ghi giảm phải trả người lao động.

Người chấm thường xem bạn có tách thuế đúng không và có giải thích ngắn điều kiện khấu trừ hay không. Số hiệu tài khoản ghi theo hệ thống tài khoản doanh nghiệp đang áp dụng; nếu đề không nói rõ, hãy ghi giả định của bạn ở đầu bài.

3. Đề đối chiếu và đề Excel

Đối chiếu ngân hàng

Đề (ví dụ minh hoạ): Sổ tiền gửi cuối tháng 120.000.000đ, sổ phụ ngân hàng 118.500.000đ. Có phí ngân hàng 500.000đ chưa ghi sổ và một khoản thu 2.000.000đ đã ghi sổ nhưng ngân hàng chưa báo có. Lời giải: sổ sau điều chỉnh = 120.000.000 − 500.000 = 119.500.000đ; sổ phụ cộng khoản đang chuyển = 118.500.000 + 2.000.000 = 120.500.000đ. Hai bên vẫn lệch 1.000.000đ, nghĩa là còn một nghiệp vụ chưa tìm ra. Đề có thể cố tình để lệch như vậy để xem bạn có dám kết luận “chưa khớp” hay không.

Bài Excel

Dạng hay gặp: cho danh sách hoá đơn bán ra, yêu cầu tổng hợp doanh thu theo khách hàng và theo tháng, đánh dấu hoá đơn trùng số. Hàm nên thạo: SUMIFS, COUNTIFS, XLOOKUP hoặc VLOOKUP, IF, Pivot Table. Xem thêm 15 hàm Excel kế toán cần thạo.

4. Đề đọc báo cáo tài chính

Đề thường cho bảng cân đối và kết quả kinh doanh hai năm, hỏi: doanh nghiệp đang có vấn đề gì? Hãy nhìn theo thứ tự: doanh thu và lợi nhuận gộp biến động thế nào, phải thu và tồn kho tăng nhanh hơn doanh thu không, nợ vay ngắn hạn có tăng mạnh không. Một nhận xét tốt có số liệu và có hệ quả, ví dụ: “Phải thu tăng nhanh hơn doanh thu, cần xem lại chính sách công nợ vì tiền đang nằm ở khách hàng.” Chủ đề này liên quan bài giải thích vì sao lãi mà không có tiền.

5. Chia thời gian làm bài và lộ trình luyện bài test kế toán

Với một bài test khoảng 60 phút, nguyên tắc là làm phần chắc điểm trước, chừa thời gian soát. Đừng sa lầy vào một nghiệp vụ khó.

1. 5 phút đầu: đọc toàn bộ đề, đánh dấu câu dễ.
2. 35–40 phút: làm định khoản và Excel, ghi giả định ngay cạnh câu trả lời.
3. 10 phút: phần nhận xét BCTC hoặc đối chiếu.
4. 5–10 phút cuối: soát tổng cộng, chính tả, tên file.

Sau mỗi buổi luyện, ghi lại lỗi hay mắc: quên tách thuế, sai chiều bút toán, quên khoá ô công thức. Danh sách lỗi cá nhân này chính là tài liệu ôn hiệu quả nhất trước ngày thi.

Câu hỏi thường gặp