Nội dung bài viết
Không phải thành viên nào cũng góp vốn bằng tiền. Nhiều chủ doanh nghiệp đưa xe, nhà xưởng hoặc nhãn hiệu của mình vào công ty. Góp vốn bằng tài sản giúp tiết kiệm tiền mặt, nhưng kéo theo yêu cầu định giá, chuyển quyền sở hữu và các câu hỏi về thuế. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam đi qua từng tình huống cụ thể.
1. Tài sản nào được dùng để góp vốn
Theo Luật Doanh nghiệp, tài sản góp vốn có thể là đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật và tài sản khác định giá được bằng đồng Việt Nam. Tài sản không phải tiền phải được định giá và chuyển quyền sở hữu sang công ty theo quy định.
Với tài sản có đăng ký quyền sở hữu như xe ô tô, nhà xưởng, quyền sử dụng đất, việc góp vốn chỉ hoàn tất khi công ty đứng tên trên giấy tờ. Ký biên bản góp vốn nhưng tài sản vẫn đứng tên cá nhân là lỗi rất thường gặp.
2. Định giá tài sản góp vốn
Tài sản góp vốn khi thành lập công ty được các thành viên, cổ đông sáng lập định giá theo nguyên tắc nhất trí hoặc do tổ chức thẩm định giá định giá. Nếu định giá cao hơn giá trị thực tế, các thành viên liên quan có thể phải chịu trách nhiệm góp bù phần chênh lệch theo quy định hiện hành.
Giá trị định giá là cơ sở ghi tăng tài sản và vốn góp trên sổ sách, đồng thời là căn cứ trích khấu hao. Vì vậy, biên bản định giá cần có phương pháp, căn cứ so sánh và tình trạng tài sản tại thời điểm góp.
3. Thuế cần xem xét khi góp vốn bằng tài sản
| Tài sản | Bên góp | Thuế cần xem xét | Hồ sơ chính |
|---|---|---|---|
| Xe ô tô | Cá nhân | TNCN của bên góp và lệ phí trước bạ khi sang tên, theo quy định hiện hành | Biên bản định giá, giấy đăng ký xe sang tên công ty |
| Nhà xưởng, quyền sử dụng đất | Cá nhân | TNCN, lệ phí trước bạ và thủ tục đất đai, theo quy định hiện hành | Hợp đồng góp vốn, giấy chứng nhận đứng tên công ty |
| Máy móc, thiết bị | Tổ chức | GTGT và TNDN của bên góp, theo quy định hiện hành | Biên bản định giá, biên bản bàn giao, chứng từ kèm theo |
| Nhãn hiệu, quyền sở hữu trí tuệ | Cá nhân hoặc tổ chức | Thuế liên quan chuyển nhượng quyền, theo quy định hiện hành | Văn bằng bảo hộ, hồ sơ ghi nhận chuyển nhượng |
Mỗi trường hợp có thể thuộc diện chịu thuế, không phải nộp hoặc được miễn tuỳ loại tài sản, bên góp và văn bản áp dụng. Vì thế không nên dùng một công thức chung cho mọi tình huống. Hãy kiểm tra quy định hiện hành trước khi ký biên bản góp vốn.
Đội ngũ ACCA Consulting Vietnam thường khuyên chủ doanh nghiệp lập bảng rà soát riêng cho từng tài sản: tình trạng pháp lý, giá trị định giá, thuế phát sinh cho bên góp, chi phí sang tên và thời điểm công ty được đưa vào sử dụng.
4. Ghi nhận tài sản và khấu hao sau khi góp vốn bằng tài sản
Công ty ghi nhận tài sản theo giá trị được định giá và chấp thuận, kèm các chi phí trực tiếp để đưa tài sản vào sử dụng như lệ phí trước bạ, chi phí sang tên. Khấu hao được trích theo khung thời gian quy định hiện hành. Một số loại tài sản như ô tô chở người có giới hạn nguyên giá được tính khấu hao vào chi phí được trừ theo quy định hiện hành.
Ví dụ minh hoạ: Thành viên góp một xe tải đã qua sử dụng, được định giá 900 triệu đồng, chi phí sang tên giả định 20 triệu đồng. Công ty chọn thời gian khấu hao 6 năm (giả định nằm trong khung cho phép).
Ví dụ minh hoạ, số liệu giả định, khấu hao đường thẳng khoảng 153,3 triệu đồng/năm.
Xem dạng bảng
| Ghi nhận ban đầu | 920.000.000đ |
| Cuối năm 1 | 766.666.667đ |
| Cuối năm 2 | 613.333.333đ |
| Cuối năm 3 | 460.000.000đ |
| Cuối năm 4 | 306.666.667đ |
| Cuối năm 5 | 153.333.333đ |
| Cuối năm 6 | 0đ |
5. Quy trình góp vốn bằng tài sản gợi ý
- 1Xác định tài sản
Kiểm tra quyền sở hữu, tình trạng pháp lý, tranh chấp.
- 2Định giá
Thành viên nhất trí hoặc thuê tổ chức thẩm định giá.
- 3Rà soát thuế
Xác định thuế của bên góp và lệ phí khi sang tên.
- 4Chuyển quyền sở hữu
Làm thủ tục đứng tên công ty với tài sản có đăng ký.
- 5Bàn giao, ghi sổ
Lập biên bản giao nhận, ghi tăng tài sản và vốn góp.
- 6Trích khấu hao
Đăng ký phương pháp, thời gian khấu hao và theo dõi.
- Biên bản định giá hoặc chứng thư thẩm định giá
- Biên bản góp vốn, giao nhận tài sản
- Giấy tờ sở hữu đã đứng tên công ty
- Chứng từ nộp lệ phí, thuế liên quan
- Thẻ tài sản cố định và bảng trích khấu hao
Nếu doanh nghiệp mua thêm tài sản từ cá nhân thay vì nhận góp vốn, hồ sơ sẽ khác; xem bài mua tài sản của cá nhân. Doanh nghiệp mới thành lập có thể tham khảo sau khi thành lập công ty cần làm gì.
Câu hỏi thường gặp
Góp vốn bằng xe nhưng chưa sang tên công ty thì sao?
Tài sản chưa chuyển quyền sở hữu thì việc góp vốn chưa hoàn tất, công ty khó ghi nhận tài sản và trích khấu hao vào chi phí được trừ.
Có bắt buộc thuê tổ chức thẩm định giá không?
Khi thành lập, thành viên có thể tự định giá theo nguyên tắc nhất trí hoặc thuê tổ chức thẩm định giá. Thuê thẩm định giá giúp có căn cứ khách quan hơn khi bị kiểm tra.
Góp vốn bằng nhãn hiệu có được trích khấu hao không?
Nhãn hiệu đủ điều kiện ghi nhận tài sản cố định vô hình có thể được phân bổ theo quy định hiện hành; cần văn bằng bảo hộ và hồ sơ định giá rõ ràng.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ hạch toán góp vốn bằng tài sản không?
Có. ACCA hỗ trợ kiểm tra hồ sơ góp vốn, ghi nhận tài sản, lập thẻ tài sản cố định và bảng khấu hao theo quy định hiện hành.
Góp vốn bằng tài sản: đúng hồ sơ ngay từ đầu
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói, giúp doanh nghiệp ghi nhận và khấu hao tài sản góp vốn chính xác. Nhận tư vấn.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
