Từ kiểm toán chuyển sang doanh nghiệp: điều gì thay đổi, cần học gì

Sau 2–5 năm làm kiểm toán, nhiều người muốn chuyển sang làm việc trong doanh nghiệp để ổn định hơn và trực tiếp vận hành. Bước chuyển từ kiểm toán chuyển sang doanh nghiệp nghe có vẻ tự nhiên, nhưng thay đổi lớn hơn bạn nghĩ. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam chỉ ra những gì cần học thêm.

1. Từ kiểm toán chuyển sang doanh nghiệp: thay đổi lớn nhất là tư duy

Kiểm toán viên quen nhìn số liệu đã xảy ra và hỏi: có sai không? Người làm trong doanh nghiệp phải hỏi thêm: làm sao để không sai từ đầu, và làm sao để có tiền trả lương tháng sau? Bạn chuyển từ vai trò người kiểm tra sang người chịu trách nhiệm tạo ra số liệu và hỗ trợ ra quyết định.

2. Kỹ năng cần bổ sung

Thuế thực tế

Kiểm toán viên hiểu rủi ro thuế nhưng thường chưa tự làm các việc định kỳ. Cần nắm chắc: hạn nộp tờ khai GTGT theo tháng là ngày 20 tháng sau, theo quý là ngày cuối cùng của tháng đầu quý sau; TNDN tạm nộp theo quý, hạn ngày 30 của tháng đầu quý sau, tổng 4 quý không thấp hơn 80% số thuế phải nộp theo quyết toán năm; hoá đơn mua vào từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế GTGT đầu vào; lỗ TNDN được chuyển tối đa không quá 5 năm kể từ năm tiếp sau năm phát sinh lỗ.

Quản trị dòng tiền

Trong doanh nghiệp, câu hỏi hằng tuần là: tiền về khi nào, phải trả gì, còn bao nhiêu. Bạn cần lập được dự báo dòng tiền 13 tuần, theo dõi tuổi nợ phải thu và lịch thanh toán nhà cung cấp. Chủ đề này có ở bài giải thích vì sao lãi mà không có tiền.

Giao tiếp với người không làm tài chính

Báo cáo cho chủ doanh nghiệp cần ngắn, có kết luận và đề xuất, không phải bảng tính 20 sheet. Hãy tập trình bày một trang: tình hình, rủi ro, việc cần quyết.

Ví dụ: thay vì gửi bảng phân tích tuổi nợ đầy đủ, hãy viết ba dòng: tổng phải thu quá hạn hiện là bao nhiêu, hai khách hàng chiếm phần lớn, đề xuất tạm dừng giao hàng cho khách quá hạn lâu nhất. Chủ doanh nghiệp cần biết nên làm gì, chi tiết để ở phụ lục cho ai muốn xem. Đây là kỹ năng mà nhiều kiểm toán viên phải tập lại, vì báo cáo kiểm toán quen trình bày đầy đủ mọi phát hiện.

3. Vị trí phù hợp cho người từ kiểm toán

• Kế toán tổng hợp ở doanh nghiệp vừa: cơ hội học vận hành, khoá sổ, thuế từ gốc.
• Kế toán trưởng doanh nghiệp nhỏ: phù hợp người đã làm trưởng nhóm kiểm toán, nhưng cần bù nhanh phần thuế và quản lý người. Lưu ý điều kiện bổ nhiệm theo quy định hiện hành.
• Kiểm soát tài chính (financial controller) ở doanh nghiệp FDI: tận dụng tốt kinh nghiệm chuẩn mực, kiểm soát và tiếng Anh.
• Kiểm toán nội bộ: gần với công việc cũ nhất, chuyển đổi ít rủi ro.

Về vai trò kiểm soát tài chính, bạn có thể đọc thêm vai trò financial controller để so sánh với vị trí kế toán trưởng.

4. Kế hoạch 90 ngày đầu tiên ở doanh nghiệp

Theo kinh nghiệm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận kế toán mới, sai lầm hay gặp của người từ kiểm toán là muốn sửa mọi thứ ngay tuần đầu. Doanh nghiệp đang vận hành; hãy ưu tiên không trễ hạn nộp tờ khai, không gián đoạn thanh toán, rồi mới cải tiến. Nếu phát hiện sai sót kỳ trước, xử lý sớm bằng khai bổ sung; tiền chậm nộp tính 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp nên càng để lâu càng tốn.

Câu hỏi thường gặp