Thuế nhà thầu nước ngoài là gì? Giải thích dễ hiểu cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp thuê chuyên gia nước ngoài tư vấn, mua quảng cáo trên nền tảng quốc tế hay trả phí bản quyền cho công ty mẹ đều có thể phát sinh một loại thuế ít người để ý: thuế nhà thầu nước ngoài. Bài viết giải thích khái niệm theo cách dễ hiểu nhất, kèm sơ đồ dòng tiền và danh sách giao dịch thường gặp mà đội ngũ ACCA Consulting Vietnam hay rà soát cho khách hàng.

1. Thuế nhà thầu nước ngoài là gì?

Thuế nhà thầu nước ngoài (Foreign Contractor Tax – FCT) không phải là một sắc thuế riêng. Đây là cách gọi chung cho các khoản thuế áp dụng khi tổ chức, cá nhân nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam từ hợp đồng với bên Việt Nam, nhưng không thành lập pháp nhân tại Việt Nam.

Thông thường, thuế nhà thầu gồm hai phần: thuế GTGT tính trên doanh thu hàng hoá, dịch vụ cung cấp, và thuế TNDN tính trên thu nhập của nhà thầu nước ngoài. Tỷ lệ tính thuế phụ thuộc ngành nghề, loại hợp đồng và phương pháp nộp thuế theo quy định hiện hành.

2. Ai chịu thuế, ai nộp thuế?

Về bản chất, người chịu thuế là nhà thầu nước ngoài vì đó là thu nhập của họ. Nhưng do nhà thầu không có mặt tại Việt Nam, phổ biến nhất là bên Việt Nam khấu trừ và nộp thay khi thanh toán. Ai "gánh" thuế về kinh tế lại do hợp đồng quyết định: hợp đồng NET thì bên Việt Nam gánh, hợp đồng GROSS thì nhà thầu gánh.

Trường hợp nhà cung cấp nước ngoài kinh doanh qua nền tảng số, không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, họ có thể tự đăng ký và nộp thuế trực tiếp theo quy định hiện hành. Khi đó bên Việt Nam cần kiểm tra để tránh nộp trùng.

3. 5 giao dịch thường phát sinh thuế nhà thầu

1. Dịch vụ tư vấn, quản lý do chuyên gia hoặc công ty nước ngoài cung cấp, kể cả làm việc từ xa.
2. Phí bản quyền, license phần mềm, thương hiệu, công nghệ trả cho công ty mẹ hoặc bên thứ ba. Xem thêm bài thuế nhà thầu phần mềm.
3. Lãi vay trả cho bên cho vay nước ngoài.
4. Hàng hoá kèm dịch vụ tại Việt Nam như lắp đặt, chạy thử, bảo hành, đào tạo.
5. Quảng cáo, dịch vụ số mua từ nền tảng nước ngoài.

Không phải mọi khoản trả ra nước ngoài đều chịu thuế nhà thầu. Ví dụ hàng hoá mua thuần tuý giao tại cửa khẩu nước ngoài, hoặc một số dịch vụ thực hiện và tiêu dùng ngoài Việt Nam, có thể không thuộc diện áp dụng theo quy định hiện hành.

4. Ví dụ minh hoạ: ảnh hưởng NET và GROSS

Ví dụ minh hoạ: Công ty F thuê một công ty tư vấn nước ngoài, giá 100 triệu đồng. Giả định tổng thuế nhà thầu (GTGT + TNDN) khoảng 10 triệu đồng – con số chỉ để minh hoạ, tỷ lệ thật phải tra theo ngành nghề. Nếu hợp đồng GROSS, nhà thầu nhận 90 triệu. Nếu hợp đồng NET, nhà thầu nhận đủ 100 triệu và Công ty F phải quy đổi để nộp thêm phần thuế, tổng chi lớn hơn 110 triệu.

Chênh lệch nhỏ với một hợp đồng, nhưng sẽ đáng kể nếu doanh nghiệp trả phí dịch vụ cho công ty mẹ hằng tháng. Cách quy đổi chi tiết có trong bài tính thuế nhà thầu net gross.

5. Checklist trước khi chuyển tiền ra nước ngoài

Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, lỗi phổ biến nhất là doanh nghiệp chuyển tiền đủ cho nhà thầu rồi mới phát hiện phải nộp thuế, khiến khoản thuế phải tự gánh và còn bị tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày.

Câu hỏi thường gặp