Nội dung bài viết
Mỗi lần chuyển tiền phí quản lý, phí phần mềm hay lãi vay cho công ty mẹ, kế toán doanh nghiệp FDI phải trả lời câu hỏi về thuế nhà thầu nước ngoài công ty mẹ: có phải khấu trừ không, và khấu trừ theo cách nào? Bài viết đưa ra bảng tra theo từng loại khoản trả cho công ty mẹ, cách kiểm tra hiệp định thuế và bộ hồ sơ nên lưu. Đây là phần việc ACCA Consulting Vietnam thường rà lại đầu tiên khi nhận dịch vụ kế toán cho doanh nghiệp FDI.
1. Thuế nhà thầu nước ngoài công ty mẹ: hiểu thế nào cho đúng?
Khi tổ chức nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam từ hợp đồng với doanh nghiệp Việt Nam, bên Việt Nam thường là người khấu trừ và nộp thay thuế cho bên nước ngoài. Công ty mẹ ở nước ngoài cũng là một "nhà thầu" theo nghĩa này. Thuế nhà thầu thường gồm hai phần: phần thuế GTGT và phần thuế TNDN, tuỳ bản chất từng khoản.
Thuế nhà thầu là nghĩa vụ riêng, không thay thế yêu cầu về điều kiện được trừ của phí quản lý, phí bản quyền. Một khoản có thể đã nộp đủ thuế nhà thầu nhưng vẫn bị loại khỏi chi phí được trừ nếu không chứng minh được lợi ích thực tế.
2. Bảng tra nhanh theo từng khoản trả cho tập đoàn
| Khoản trả | Bản chất thường gặp | Hướng xác định nghĩa vụ | Điểm cần kiểm tra |
|---|---|---|---|
| Phí quản lý, dịch vụ hỗ trợ | Dịch vụ kế toán, nhân sự, pháp chế của tập đoàn | Thường có phần GTGT và phần TNDN theo nhóm dịch vụ | Dịch vụ thực hiện ở đâu; hiệp định thuế có miễn phần TNDN không |
| Phí IT, phần mềm dùng chung | Thuê bao hệ thống ERP, email, bảo mật | Phân biệt dịch vụ, bản quyền phần mềm hay hàng hoá | Hợp đồng mô tả quyền sử dụng hay dịch vụ vận hành |
| Phí bản quyền, nhãn hiệu | Trả cho quyền sử dụng thương hiệu, công nghệ | Thường xử lý như tiền bản quyền | Có chuyển giao công nghệ cần đăng ký không; điều khoản bản quyền của hiệp định |
| Lãi vay công ty mẹ | Khoản vay nước ngoài trung/ngắn hạn | Thường chịu phần TNDN trên tiền lãi | Khoản vay đã đăng ký đúng; hiệp định có mức giới hạn riêng |
| Phí đào tạo | Khoá học do chuyên gia tập đoàn giảng | Phụ thuộc nơi thực hiện và bản chất dịch vụ | Đào tạo tại Việt Nam hay trực tuyến từ nước ngoài |
| Chi phí recharge lương chuyên gia | Tập đoàn trả lương rồi thu lại | Xem xét có phải dịch vụ cung cấp nhân sự hay chỉ hoàn trả hộ | Hợp đồng phân công, thuế TNCN của chuyên gia đã kê khai chưa |
Bảng trên không ghi tỷ lệ cụ thể vì tỷ lệ phụ thuộc nhóm ngành nghề và có thể thay đổi theo văn bản sửa đổi. Kế toán nên tra trực tiếp bảng tỷ lệ tại thông tư hướng dẫn thuế nhà thầu hiện hành, rồi lưu bản tra cứu cùng chứng từ thanh toán.
- Phí quản lý40%
- Phí IT dùng chung25%
- Phí bản quyền20%
- Lãi vay15%
Ví dụ minh hoạ. Mỗi nhóm có thể có cách xác định thuế nhà thầu khác nhau nên cần tách sổ theo nhóm.
Xem dạng bảng
| Phí quản lý | 40% |
| Phí IT dùng chung | 25% |
| Phí bản quyền | 20% |
| Lãi vay | 15% |
3. Cách kiểm tra hiệp định thuế với nước của công ty mẹ
Việt Nam đã ký hiệp định tránh đánh thuế hai lần với nhiều nước. Hiệp định có thể miễn hoặc giới hạn mức thuế TNDN đối với một số khoản như lợi tức từ dịch vụ không qua cơ sở thường trú, lãi vay, tiền bản quyền. Hiệp định thường không áp dụng cho phần thuế GTGT.
- 1Xác định nước cư trú
Lấy giấy chứng nhận cư trú do cơ quan thuế nước công ty mẹ cấp cho năm liên quan.
- 2Tra văn bản hiệp định
Tìm hiệp định giữa Việt Nam và nước đó trên cổng thông tin của ngành thuế.
- 3Xác định điều khoản
Khoản trả là lợi tức doanh nghiệp, lãi cổ phần, lãi vay hay tiền bản quyền.
- 4Kiểm tra cơ sở thường trú
Chuyên gia của tập đoàn có làm việc tại Việt Nam đủ dài để hình thành cơ sở thường trú không.
- 5Lập hồ sơ thông báo
Nộp hồ sơ thông báo miễn, giảm thuế theo hiệp định theo mẫu và thời điểm quy định hiện hành.
4. Hồ sơ thuế nhà thầu cần lưu cho mỗi khoản trả
- Hợp đồng hoặc thoả thuận dịch vụ ký trước khi phát sinh, mô tả rõ nội dung dịch vụ.
- Hoá đơn, giấy báo nợ (debit note) của công ty mẹ, có cơ sở tính phí.
- Tờ khai thuế nhà thầu và chứng từ nộp thuế tương ứng từng lần thanh toán.
- Bảng tra tỷ lệ áp dụng, ghi rõ văn bản đã tra.
- Giấy chứng nhận cư trú và hồ sơ thông báo miễn giảm theo hiệp định (nếu áp dụng).
- Bằng chứng dịch vụ đã thực hiện: báo cáo, email, biên bản làm việc.
- Đối chiếu số đã trả trong năm với phụ lục giao dịch liên kết khi quyết toán TNDN.
5. Thời điểm khai và hợp đồng giá gồm thuế hay không gồm thuế
Thuế nhà thầu thường khai theo từng lần phát sinh thanh toán. Doanh nghiệp FDI nên lập lịch thanh toán cho tập đoàn, gắn với lịch khai thuế để không bỏ sót.
Cần đọc kỹ hợp đồng: nếu giá thanh toán cho công ty mẹ là giá không bao gồm thuế nhà thầu (bên Việt Nam chịu thuế thay), phải quy đổi ngược để xác định doanh thu tính thuế. Phần thuế nộp thay khi đó cũng phải xem xét có được tính vào chi phí được trừ hay không theo quy định hiện hành.
Câu hỏi thường gặp
Công ty mẹ đã nộp thuế ở nước họ, Việt Nam có thu thuế nhà thầu nữa không?
Có thể vẫn phát sinh nghĩa vụ tại Việt Nam vì thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Hiệp định thuế giúp tránh đánh thuế hai lần, công ty mẹ thường được khấu trừ số đã nộp ở Việt Nam theo luật nước họ.
Phí quản lý tính bằng USD thì quy đổi theo tỷ giá nào?
Quy đổi theo tỷ giá quy định cho việc khai thuế tại thời điểm phát sinh. Hãy thống nhất một nguyên tắc và áp dụng nhất quán cho mọi lần khai.
Quên khai thuế nhà thầu các năm trước thì làm gì?
Nên rà soát toàn bộ khoản đã trả, khai bổ sung và nộp tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế phát hiện. Tự khắc phục sớm thường giảm đáng kể rủi ro bị xử phạt.
Rà soát thuế nhà thầu các khoản trả tập đoàn
Gửi danh sách thanh toán năm cho ACCA Consulting Vietnam để được kiểm tra sơ bộ miễn phí. Dịch vụ kế toán tại TP.HCM, hỗ trợ doanh nghiệp FDI toàn quốc.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
