Nội dung bài viết
Mỗi mùa quyết toán, kế toán doanh nghiệp FDI lại phải hoàn thành phụ lục giao dịch liên kết nộp kèm tờ khai quyết toán thuế TNDN. Phụ lục không dài, nhưng số liệu phải khớp với sổ sách, thuyết minh báo cáo tài chính và hồ sơ khác. Bài viết này, ACCA Consulting Vietnam hướng dẫn cách chuẩn bị theo từng nhóm thông tin.
1. Phụ lục giao dịch liên kết là gì, nộp khi nào
Phụ lục thông tin về giao dịch liên kết là phần doanh nghiệp có giao dịch liên kết kê khai kèm hồ sơ quyết toán thuế TNDN, theo mẫu ban hành tại văn bản hiện hành về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Thời hạn nộp đi cùng hồ sơ quyết toán TNDN: chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm tài chính (năm dương lịch là 31/3).
Phụ lục khác với hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết. Một doanh nghiệp có thể được miễn lập hồ sơ nhưng vẫn phải khai phụ lục; xem thêm khi nào SMEs được miễn lập hồ sơ chuyển giá.
2. Các nhóm thông tin chính và nguồn số liệu
Cấu trúc chi tiết của mẫu có thể thay đổi theo văn bản sửa đổi, nhưng phụ lục thường gồm các nhóm thông tin dưới đây. Hãy chuẩn bị nguồn số liệu cho từng nhóm trước khi điền.
| Nhóm thông tin | Nội dung | Nguồn số liệu |
|---|---|---|
| Thông tin bên liên kết | Tên, quốc gia, mã số thuế, hình thức quan hệ liên kết | Sổ đăng ký thành viên, cơ cấu tập đoàn, hồ sơ pháp lý |
| Trường hợp miễn | Đánh dấu trường hợp miễn kê khai hoặc miễn lập hồ sơ (nếu có) | Bảng tự rà điều kiện miễn của kỳ này |
| Giá trị giao dịch theo loại | Mua bán hàng, dịch vụ, bản quyền, vay, thuê tài sản… | Sổ chi tiết theo đối tượng, bảng tổng hợp giao dịch nội bộ |
| Phương pháp xác định giá | Phương pháp áp dụng cho từng nhóm giao dịch | Hồ sơ xác định giá hoặc chính sách giá nội bộ |
| Chi phí lãi vay | Tổng lãi vay, EBITDA, phần lãi vay được trừ, phần chuyển kỳ | Sổ chi tiết lãi vay, bảng tính giới hạn lãi vay |
| Kết quả kinh doanh | Doanh thu, chi phí, lợi nhuận liên quan | Báo cáo tài chính năm |
Phần chi phí lãi vay cần bảng tính riêng; ví dụ cách tính có trong bài giới hạn chi phí lãi vay 30% EBITDA.
3. Quy trình điền phụ lục 5 bước
- 1Chốt danh sách bên liên kết
Đối chiếu với năm trước và thay đổi sở hữu, nhân sự trong năm.
- 2Lọc giao dịch
Xuất sổ chi tiết theo từng bên liên kết, phân loại theo nhóm giao dịch.
- 3Tính giá trị
Cộng giá trị giao dịch theo kỳ, quy đổi ngoại tệ theo nguyên tắc nhất quán.
- 4Đối chiếu
Khớp với thuyết minh BCTC về bên liên quan và với tờ khai quyết toán.
- 5Rà soát cuối
Kiểm tra trường hợp miễn, phương pháp, bảng lãi vay trước khi nộp.
4. Đối chiếu với thuyết minh báo cáo tài chính
Thuyết minh BCTC (đặc biệt là BCTC đã kiểm toán của doanh nghiệp FDI) có phần giao dịch và số dư với bên liên quan. Khái niệm "bên liên quan" theo chuẩn mực kế toán và "bên liên kết" theo quy định thuế không hoàn toàn trùng nhau, nhưng phần lớn giao dịch sẽ xuất hiện ở cả hai nơi. Chênh lệch lớn mà không giải thích được là điểm cơ quan thuế dễ hỏi.
- Mua nguyên vật liệu55%
- Bán thành phẩm30%
- Phí dịch vụ, bản quyền10%
- Lãi vay5%
Ví dụ minh hoạ về tỷ trọng giá trị giao dịch, dùng để kiểm tra phân loại khi điền phụ lục.
Xem dạng bảng
| Mua nguyên vật liệu | 55% |
| Bán thành phẩm | 30% |
| Phí dịch vụ, bản quyền | 10% |
| Lãi vay | 5% |
Mẹo: lập một bảng đối chiếu ba cột (sổ chi tiết – thuyết minh BCTC – phụ lục) cho từng bên liên kết. Nếu lệch, ghi lý do ngay (khác kỳ ghi nhận, khác định nghĩa, tỷ giá).
5. Lỗi khai thiếu bên liên kết và các lỗi hay gặp
- Đã khai đủ bên liên kết gián tiếp (công ty chị em, công ty cùng tập đoàn ở nước thứ ba)?
- Đã gồm cá nhân liên kết (thành viên ban điều hành, người thân) có giao dịch với công ty?
- Đã gồm khoản vay, bảo lãnh, thuê tài sản chứ không chỉ mua bán hàng?
- Giá trị trên phụ lục khớp với thuyết minh BCTC hoặc có giải thích chênh lệch?
- Bảng lãi vay khớp với tờ khai quyết toán và phần chuyển kỳ của năm trước?
- Trường hợp miễn được chọn đúng theo điều kiện của kỳ này?
Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, lỗi khai thiếu thường gặp nhất là bỏ sót công ty chị em trong tập đoàn chỉ cung cấp một dịch vụ nhỏ, và các khoản vay ngắn hạn từ công ty mẹ đã trả hết trong năm. Nếu phát hiện sai sau khi nộp, doanh nghiệp nên khai bổ sung sớm.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp không có giao dịch liên kết trong năm có phải nộp phụ lục không?
Phụ lục áp dụng cho doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Nếu năm nay không phát sinh giao dịch với bên liên kết, hãy lưu lại bảng rà soát làm căn cứ.
Số liệu phụ lục khác thuyết minh BCTC có sao không?
Có thể khác do định nghĩa bên liên quan và bên liên kết không trùng hoàn toàn, nhưng nên có bảng giải thích chênh lệch để trả lời khi được hỏi.
Nộp phụ lục sai thì sửa thế nào?
Doanh nghiệp khai bổ sung hồ sơ quyết toán theo quy định hiện hành. Nếu khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp, cần nộp thêm thuế và tiền chậm nộp.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ điền phụ lục giao dịch liên kết không?
Có. ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) hỗ trợ tổng hợp số liệu, đối chiếu và điền phụ lục kèm hồ sơ quyết toán TNDN trong phạm vi dịch vụ đã thoả thuận.
Chuẩn bị phụ lục giao dịch liên kết sớm
Gửi danh sách bên liên kết và sổ chi tiết cho ACCA Consulting Vietnam để được rà sơ bộ trước kỳ quyết toán.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
