Nội dung bài viết
Giai đoạn xây nhà xưởng, nhập máy móc, công ty FDI chi rất nhiều nhưng chưa có doanh thu, nên thuế GTGT đầu vào dồn lại thành một khoản tiền đáng kể. Hoàn thuế GTGT dự án đầu tư giúp thu hồi dòng tiền này, với điều kiện hồ sơ sạch ngay từ chứng từ đầu tiên. ACCA Consulting Vietnam tổng hợp quy trình chuẩn bị và những lỗi thường làm hồ sơ bị chuyển sang kiểm tra trước hoàn.
1. Khi nào dự án đầu tư mới được xem xét hoàn thuế GTGT?
Về nguyên tắc, dự án đầu tư mới đang trong giai đoạn đầu tư, chưa đi vào hoạt động, nếu có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết thì có thể được xem xét hoàn. Điều kiện cụ thể (ngưỡng số thuế, ngành nghề bị loại trừ, điều kiện vốn góp, giấy phép kinh doanh có điều kiện…) thay đổi theo từng giai đoạn, nên cần đối chiếu quy định hiện hành trước khi lập hồ sơ.
Với doanh nghiệp FDI, có ba điểm cơ quan thuế thường kiểm tra kỹ:
- Vốn góp đã thực góp đúng hạn: vốn phải chuyển qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) và góp trong 90 ngày kể từ ngày cấp ERC. Góp thiếu, góp chậm là điểm yếu lớn của hồ sơ.
- Thanh toán không dùng tiền mặt: hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên (giá đã có thuế GTGT) phải thanh toán qua ngân hàng mới được khấu trừ thuế đầu vào.
- Thuế đầu vào thực sự phục vụ dự án: hoá đơn ghi đúng tên, địa chỉ, MST doanh nghiệp; hàng hoá, dịch vụ gắn với hạng mục đầu tư.
2. Theo dõi thuế đầu vào giai đoạn xây dựng
Sai lầm phổ biến là chờ đến khi định nộp hồ sơ mới gom chứng từ. Nên mở sổ theo dõi riêng cho dự án ngay từ tháng đầu, chia theo hạng mục: xây dựng, máy móc nhập khẩu, thiết bị mua trong nước, dịch vụ tư vấn. Mỗi dòng gắn số hoá đơn, chứng từ thanh toán, hợp đồng và biên bản nghiệm thu.
Ví dụ minh hoạ, không phải số liệu thực tế. Thuế đầu vào tăng mạnh ở giai đoạn xây dựng và nhập máy móc.
Xem dạng bảng
| Quý 1 | 180 triệu đ |
| Quý 2 | 520 triệu đ |
| Quý 3 | 1.150 triệu đ |
| Quý 4 | 1.760 triệu đ |
| Quý 5 | 2.100 triệu đ |
Khi nhìn biểu đồ luỹ kế, ban giám đốc dễ thấy số tiền đang “nằm chờ” ở ngân sách và quyết định thời điểm nộp hồ sơ phù hợp với kế hoạch dòng tiền.
3. Hồ sơ hoàn thuế GTGT dự án đầu tư gồm những gì?
Mẫu biểu chính thức do cơ quan thuế quy định và có thể thay đổi. Ngoài giấy đề nghị hoàn theo mẫu, doanh nghiệp nên chuẩn bị sẵn bộ tài liệu chứng minh sau để trả lời nhanh khi được yêu cầu:
| Nhóm tài liệu | Ví dụ cụ thể | Ghi chú |
|---|---|---|
| Pháp lý dự án | IRC, ERC, quyết định đầu tư | Bản mới nhất sau điều chỉnh |
| Góp vốn | Sao kê DICA, chứng từ chuyển vốn | Khớp tiến độ góp trong 90 ngày |
| Hoá đơn đầu vào | Bảng kê hoá đơn theo kỳ | Đối chiếu tra cứu hoá đơn điện tử |
| Thanh toán | Uỷ nhiệm chi, sao kê ngân hàng | Hoá đơn từ 5 triệu phải chuyển khoản |
| Hợp đồng | Hợp đồng xây dựng, mua máy, tư vấn | Kèm biên bản nghiệm thu, bàn giao |
| Nhập khẩu | Tờ khai hải quan, chứng từ nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu | Khớp danh mục máy móc |
- 1Rà soát điều kiện
Kiểm tra dự án có thuộc diện được hoàn và không thuộc trường hợp loại trừ.
- 2Đối chiếu tờ khai
Số đề nghị hoàn khớp tờ khai GTGT các kỳ, không trùng số đã khấu trừ.
- 3Làm sạch hoá đơn
Loại hoá đơn sai thông tin, thanh toán tiền mặt, không phục vụ dự án.
- 4Lập bộ chứng minh
Sắp xếp chứng từ theo bảng kê để tra nhanh từng dòng.
- 5Nộp và theo dõi
Nộp điện tử, theo dõi thông báo và phản hồi yêu cầu giải trình đúng hạn.
4. Lỗi khiến hồ sơ bị chuyển kiểm tra trước hoàn
- Vốn góp chưa đủ hoặc chậm: dùng tiền vay công ty mẹ thay vốn góp mà chưa làm đúng thủ tục khoản vay nước ngoài.
- Hoá đơn ghi tên giai đoạn trước thành lập: chi phí do nhà đầu tư chi trước khi có ERC nhưng hoá đơn không mang tên công ty.
- Thanh toán bù trừ, thanh toán hộ không có văn bản: công ty mẹ trả thay nhà thầu mà thiếu thoả thuận ba bên.
- Lẫn chi phí dự án với chi phí hoạt động: khi dự án đã có doanh thu một phần nhưng không tách riêng thuế đầu vào.
- Nhà cung cấp rủi ro: doanh nghiệp bán hàng đã ngừng hoạt động, bỏ địa chỉ kinh doanh.
- Số liệu lệch giữa tờ khai và sổ sách: điều chỉnh tờ khai nhiều lần mà không giải trình.
5. Mẹo thực hành cho kế toán dự án FDI
- Tải và đối chiếu hoá đơn điện tử đầu vào trên cổng tra cứu trong 5 ngày đầu tháng
- Gắn mã hạng mục dự án cho từng hoá đơn trên phần mềm kế toán
- Kiểm tra tình trạng hoạt động của nhà cung cấp mới
- Lưu hợp đồng, biên bản nghiệm thu cùng thư mục với hoá đơn
- Cập nhật bảng tiến độ góp vốn và sao kê DICA
Câu hỏi thường gặp
Dự án đã có doanh thu một phần có được hoàn thuế đầu tư không?
Cần xem dự án đã chính thức đi vào hoạt động hay chưa và cách tách thuế đầu vào. Trường hợp này dễ phát sinh tranh luận, nên rà soát kỹ với chuyên gia trước khi nộp.
Không đề nghị hoàn thì số thuế đầu vào có mất không?
Không mất. Doanh nghiệp có thể tiếp tục khấu trừ chuyển kỳ sau với thuế GTGT đầu ra khi có doanh thu. Hoàn thuế chỉ giúp thu hồi dòng tiền sớm hơn.
Hoá đơn phát sinh trước khi có ERC có được tính không?
Chi phí trước thành lập cần chứng từ hợp lệ và cơ sở pháp lý chuyển giao cho công ty. Hoá đơn không đứng tên công ty thường khó được chấp nhận để khấu trừ hoặc hoàn.
Làm sạch hồ sơ thuế đầu vào trước khi đề nghị hoàn
ACCA Consulting Vietnam cung cấp dịch vụ kế toán tại TP.HCM cho dự án FDI, theo dõi thuế GTGT đầu vào theo hạng mục từ ngày đầu. Nhận tư vấn.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
