Nội dung bài viết
Một khoản chi chỉ thật sự “sạch” khi đi kèm bộ chứng từ thanh toán đầy đủ: có đề nghị, có phê duyệt, có chứng từ chi tiền và có hoá đơn. Thiếu một mắt xích, chi phí có thể bị loại hoặc không truy được trách nhiệm. ACCA Consulting Vietnam tổng hợp thành phần hồ sơ cho từng loại chi và trình tự ký duyệt gợi ý.
1. Bốn thành phần của một bộ chứng từ thanh toán
Dù chi cho việc gì, bộ chứng từ thanh toán nên trả lời bốn câu hỏi: ai đề nghị chi, ai đồng ý chi, đã chi bằng cách nào và chi cho cái gì. Bốn câu hỏi tương ứng với bốn nhóm giấy tờ.
| Thành phần | Chứng từ | Trả lời câu hỏi |
|---|---|---|
| Đề nghị | Giấy đề nghị thanh toán hoặc tạm ứng | Ai cần chi, chi bao nhiêu, vì sao |
| Phê duyệt | Chữ ký người có thẩm quyền theo hạn mức | Ai đồng ý chi |
| Chi tiền | Phiếu chi hoặc UNC kèm sổ phụ | Đã chi bằng cách nào, cho ai |
| Căn cứ giao dịch | Hoá đơn, hợp đồng, báo giá, biên bản nghiệm thu | Mua gì, đã nhận đúng chưa |
Theo chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành, chứng từ là căn cứ ghi sổ. Với khoản chi có hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên (giá đã có thuế GTGT), cần thanh toán không dùng tiền mặt thì mới được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, vì vậy UNC và sổ phụ là phần không thể thiếu.
2. Bộ chứng từ thanh toán cho từng loại chi
| Loại chi | Chứng từ cần có |
|---|---|
| Mua hàng hoá, vật tư | Đề nghị thanh toán, đơn đặt hàng hoặc hợp đồng, phiếu nhập kho, hoá đơn, UNC |
| Mua dịch vụ | Hợp đồng hoặc báo giá được duyệt, biên bản nghiệm thu, hoá đơn, UNC |
| Công tác phí | Quyết định cử đi công tác, đề nghị tạm ứng, vé và hoá đơn lưu trú, bảng kê thanh toán tạm ứng |
| Tiếp khách | Đề nghị chi nêu mục đích, tên đối tác, hoá đơn nhà hàng, chứng từ thanh toán |
| Thuê cá nhân làm dịch vụ | Hợp đồng, biên bản nghiệm thu, chứng từ khấu trừ thuế TNCN nếu có, UNC hoặc phiếu chi có ký nhận |
3. Trình tự ký duyệt theo hạn mức (ví dụ minh hoạ)
Doanh nghiệp nên ban hành quy chế chi tiêu nội bộ với hạn mức duyệt rõ ràng. Dưới đây là một ma trận giả định cho công ty 20 nhân viên, bạn điều chỉnh theo quy mô thực tế.
Hạn mức giả định; khoản vượt 100 triệu cần thêm ý kiến chủ sở hữu theo điều lệ công ty.
Xem dạng bảng
| Trưởng bộ phận | 5.000.000đ |
| Kế toán trưởng | 20.000.000đ |
| Giám đốc | 100.000.000đ |
- 1Người đề nghị
Lập đề nghị, đính kèm báo giá hoặc hoá đơn.
- 2Trưởng bộ phận
Xác nhận nhu cầu và kết quả công việc.
- 3Kế toán
Kiểm tra hoá đơn, hợp đồng, ngân sách và hình thức thanh toán.
- 4Người duyệt theo hạn mức
Ký phê duyệt chi.
- 5Thủ quỹ hoặc ngân hàng
Chi tiền, lấy chữ ký nhận hoặc lưu UNC.
- 6Kế toán ghi sổ
Hạch toán và lưu hồ sơ theo số chứng từ.
4. Ví dụ bộ chứng từ công tác phí và bút toán
Nhân viên A đi công tác Đà Nẵng, tạm ứng 8.000.000 đ bằng chuyển khoản. Khi về, A nộp bảng kê kèm hoá đơn: vé máy bay 3.300.000 đ và khách sạn 2.200.000 đ (đều đã gồm thuế GTGT 10%, hoá đơn ghi tên công ty), cùng phụ cấp công tác 1.500.000 đ theo quy chế. A hoàn lại 1.000.000 đ.
| Nghiệp vụ | Nợ | Có | Số tiền (đ) |
|---|---|---|---|
| Chuyển tạm ứng cho nhân viên A | 141 | 112 | 8.000.000 |
| Chi phí vé máy bay và khách sạn (chưa thuế) | 642 | 141 | 5.000.000 |
| Thuế GTGT đầu vào của vé và khách sạn | 1331 | 141 | 500.000 |
| Phụ cấp công tác theo quy chế | 642 | 141 | 1.500.000 |
| Nhân viên hoàn lại tiền tạm ứng thừa | 111 | 141 | 1.000.000 |
Với hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên, cần chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ để được khấu trừ thuế GTGT; trường hợp nhân viên thanh toán thay bằng thẻ cá nhân nên kiểm tra kỹ điều kiện theo quy định hiện hành. Đọc thêm về số hoá quy trình đề nghị thanh toán.
5. Checklist kẹp hồ sơ thanh toán
- Đề nghị thanh toán ghi rõ nội dung, số tiền, người nhận
- Chữ ký duyệt đúng hạn mức trong quy chế
- Hoá đơn đúng tên, mã số thuế, địa chỉ công ty
- Hợp đồng hoặc báo giá và biên bản nghiệm thu với khoản dịch vụ
- UNC hoặc phiếu chi có chữ ký người nhận
- Thứ tự kẹp: đề nghị → duyệt → chi tiền → hoá đơn → tài liệu kèm
- Ghi số chứng từ kế toán lên bìa hoặc tên tệp
Đội ngũ ACCA Consulting Vietnam khi rà soát hồ sơ thường gặp khoản chi lớn chỉ có hoá đơn, không có đề nghị hay phê duyệt. Bổ sung quy chế chi tiêu và một biểu mẫu đề nghị thống nhất là cách khắc phục nhanh nhất.
Câu hỏi thường gặp
Khoản chi nhỏ có cần đủ bộ chứng từ thanh toán không?
Vẫn cần tối thiểu đề nghị hoặc phiếu chi có duyệt và chứng từ mua hàng. Doanh nghiệp có thể đơn giản hoá cho khoản nhỏ bằng bảng kê chi lặt vặt có phê duyệt định kỳ.
Giấy đề nghị thanh toán có bắt buộc theo mẫu nào không?
Không có mẫu bắt buộc. Doanh nghiệp tự thiết kế, miễn đủ thông tin người đề nghị, nội dung, số tiền, người nhận và chữ ký duyệt.
Thanh toán qua ví điện tử, thẻ tín dụng có được coi là không dùng tiền mặt?
Nhiều hình thức điện tử được coi là thanh toán không dùng tiền mặt nếu có chứng từ phù hợp. Nên kiểm tra theo quy định hiện hành cho từng hình thức cụ thể.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ xây quy trình thanh toán không?
Có. ACCA Consulting VN hỗ trợ soạn quy chế chi tiêu, biểu mẫu đề nghị và kiểm tra bộ chứng từ hằng tháng trong gói dịch vụ kế toán.
Chuẩn hoá chứng từ thanh toán cùng ACCA Consulting Vietnam
Dịch vụ kế toán của ACCA Consulting VN giúp mỗi khoản chi có đủ căn cứ, giá minh bạch từ 399.000đ/tháng.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp