Hỏi đáp: 15 câu giám đốc nước ngoài hay hỏi kế toán Việt Nam

Một giám đốc nước ngoài mới sang thường thấy kế toán Việt Nam có nhiều quy tắc “lạ”: hoá đơn phải đúng từng chữ, tiền không chuyển ra nước ngoài ngay được, hồ sơ cần đóng dấu. Bài hỏi đáp về chủ đề giám đốc nước ngoài kế toán Việt Nam này tổng hợp 15 câu hỏi hay gặp, trả lời ngắn để kế toán dùng giải thích cho sếp. ACCA Consulting Vietnam gợi ý cả câu nói ngắn bằng tiếng Anh để bạn dùng ngay.

1. Hoá đơn và chứng từ

Câu 1: Vì sao hoá đơn quan trọng đến vậy?

Ở Việt Nam, chi phí muốn được trừ khi tính thuế TNDN và thuế GTGT muốn được khấu trừ đều cần hoá đơn hợp lệ. Hoá đơn điện tử là bắt buộc với doanh nghiệp. Câu ngắn cho sếp: “No valid e-invoice, no tax deduction.”

Câu 2: Sao phải sửa hoá đơn chỉ vì sai một chữ trong tên công ty?

Hoá đơn sai tên, địa chỉ hoặc MST có thể bị coi là không hợp lệ khi kiểm tra. Người bán phải lập hoá đơn điều chỉnh hoặc thay thế theo quy định.

Câu 3: Trả tiền mặt cho nhà cung cấp có sao không?

Hoá đơn từ 5 triệu đồng trở lên (giá đã có thuế GTGT) phải thanh toán không dùng tiền mặt thì mới được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Vì vậy kế toán thường đề nghị chuyển khoản từ tài khoản công ty.

2. Tiền, vốn và chuyển tiền ra nước ngoài

Câu 4: Vì sao tiền vốn phải vào một tài khoản riêng?

Vốn của nhà đầu tư nước ngoài phải chuyển qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) và góp trong 90 ngày kể từ ngày cấp ERC. Chuyển sai tài khoản có thể gây khó khăn khi chuyển lợi nhuận về sau.

Câu 5: Sao không chuyển lợi nhuận về công ty mẹ ngay được?

Lợi nhuận chỉ chuyển ra sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính, có BCTC kiểm toán và quyết toán thuế, và phải đi qua DICA. Xem chi tiết tại chuyển lợi nhuận về nước.

Câu 6: Trả phí dịch vụ cho công ty mẹ có phải nộp thuế gì không?

Thường phát sinh thuế nhà thầu nước ngoài, công ty Việt Nam khấu trừ và nộp thay. Kế toán cần hợp đồng, báo cáo dịch vụ để chi phí được chấp nhận.

3. Thuế và thời hạn

Câu 7: Một năm phải nộp những gì, khi nào?

Câu 8: Thuế TNDN bao nhiêu phần trăm?

Thuế suất phổ thông là 20%. Theo Luật Thuế TNDN 2025, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng áp dụng 15%, trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ áp dụng 17%. Dự án có ưu đãi cần kiểm tra điều kiện riêng.

Câu 9: Nộp trễ một ngày có sao không?

Có. Tiền chậm nộp thuế là 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp. Nộp tờ khai trễ còn bị phạt, với tổ chức quá hạn 1–30 ngày từ 2–5 triệu đồng (NĐ 125/2020 và các văn bản sửa đổi, bổ sung).

4. Lương, bảo hiểm và nhân sự

Câu 10: Vì sao chi phí lương cao hơn số lương ghi trong hợp đồng?

Ngoài lương, doanh nghiệp đóng bảo hiểm bắt buộc 21,5% trên tiền lương đóng BHXH; người lao động đóng 10,5% (trừ vào lương).

Câu 11: Tôi là người nước ngoài, có phải quyết toán thuế TNCN không?

Tuỳ tình trạng cư trú và nguồn thu nhập. Cá nhân tự quyết toán hạn ngày 30/4 năm sau; giảm trừ gia cảnh từ kỳ tính thuế 2026 là 15,5 triệu/tháng cho bản thân, 6,2 triệu/tháng cho mỗi người phụ thuộc.

Câu 12: Tôi có cần giấy phép lao động không?

Phần lớn người nước ngoài làm việc tại Việt Nam cần giấy phép lao động hoặc xác nhận không thuộc diện cấp. Kiểm tra trước khi bắt đầu làm việc để tránh rủi ro cho cả cá nhân và công ty.

5. Con dấu, chữ ký và quản trị

Câu 13: Vì sao vẫn cần con dấu và chữ ký số?

Nhiều hồ sơ với ngân hàng, đối tác vẫn yêu cầu dấu; còn chữ ký số dùng để nộp tờ khai thuế, ký hoá đơn điện tử. Khi giám đốc ở nước ngoài, nên có ma trận uỷ quyền rõ ràng.

Câu 14: Chứng từ phải lưu bao lâu?

Chứng từ dùng trực tiếp ghi sổ, lập BCTC phải lưu tối thiểu 10 năm theo Luật Kế toán 2015.

Câu 15: Năm nay còn lệ phí môn bài không?

Không. Lệ phí môn bài đã được bãi bỏ từ 01/01/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15.

Câu hỏi thường gặp