Nội dung bài viết
Không phải nhà sáng lập nào cũng góp vốn bằng tiền. Nhiều người có sẵn xe, máy móc, hàng hoá hay mảnh đất muốn đưa vào công ty. Góp vốn bằng tài sản hoàn toàn hợp pháp nhưng cần định giá đúng, chuyển quyền sở hữu đúng thủ tục và có biên bản rõ ràng. Bài viết của ACCA Consulting Vietnam hướng dẫn từng bước, kèm bảng giấy tờ cho từng loại tài sản.
1. Những tài sản nào được dùng để góp vốn?
Theo Luật Doanh nghiệp, tài sản góp vốn có thể là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật và tài sản khác có thể định giá được bằng Đồng Việt Nam. Điều kiện chung là người góp phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp với tài sản đó.
| Loại tài sản | Giấy tờ chứng minh quyền của người góp | Thủ tục chuyển sang công ty |
|---|---|---|
| Quyền sử dụng đất, nhà ở | Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà | Hợp đồng góp vốn, đăng ký biến động tại cơ quan đất đai |
| Ô tô, phương tiện | Giấy đăng ký xe đứng tên người góp | Sang tên đăng ký xe sang công ty |
| Máy móc, thiết bị | Hoá đơn, hợp đồng mua, chứng từ nhập khẩu | Biên bản giao nhận, không phải đăng ký quyền sở hữu |
| Hàng hoá, nguyên vật liệu | Hoá đơn, chứng từ nguồn gốc | Biên bản giao nhận, phiếu nhập kho |
| Quyền sở hữu trí tuệ (nhãn hiệu, sáng chế) | Văn bằng bảo hộ | Hợp đồng chuyển nhượng, đăng ký tại cơ quan sở hữu trí tuệ |
| Phần mềm, bí quyết kỹ thuật | Tài liệu chứng minh quyền tác giả, quyền sở hữu | Hợp đồng chuyển giao, biên bản bàn giao mã nguồn, tài liệu |
2. Định giá tài sản góp vốn
Tài sản không phải tiền phải được định giá và thể hiện bằng Đồng Việt Nam. Khi thành lập doanh nghiệp, việc định giá do các thành viên, cổ đông sáng lập thực hiện theo nguyên tắc nhất trí hoặc thuê tổ chức thẩm định giá; trường hợp thuê tổ chức thẩm định giá thì giá trị góp vốn phải được đa số thành viên, cổ đông sáng lập chấp thuận theo quy định hiện hành.
Nếu tài sản bị định giá cao hơn giá trị thực tế tại thời điểm góp, những người tham gia định giá cùng liên đới góp thêm phần chênh lệch và cùng chịu trách nhiệm với thiệt hại do cố ý định giá sai. Vì vậy, định giá "cho đủ vốn" là lối tắt rủi ro.
Ví dụ minh hoạ: riêng xe tải bị định giá cao 180 triệu đồng; người tham gia định giá có thể phải liên đới góp thêm phần chênh lệch.
Xem dạng bảng
| Giá thị trường | Giá ghi nhận góp vốn | |
|---|---|---|
| Xe tải đã dùng 3 năm | 420 triệu | 600 triệu |
| Máy CNC | 900 triệu | 900 triệu |
| Hàng tồn kho | 250 triệu | 250 triệu |
3. Thủ tục góp vốn bằng tài sản từng bước
- 1Kiểm tra pháp lý tài sản
Xác nhận tài sản đứng tên người góp, không tranh chấp, không bị cầm cố hoặc đã được bên nhận thế chấp đồng ý.
- 2Định giá
Thành viên, cổ đông sáng lập thống nhất giá hoặc thuê tổ chức thẩm định giá, lập biên bản định giá.
- 3Ký hợp đồng hoặc văn bản góp vốn
Ghi rõ tài sản, giá trị, thời điểm chuyển giao, tình trạng tài sản.
- 4Chuyển quyền sở hữu
Tài sản phải đăng ký (đất, xe, sở hữu trí tuệ) làm thủ tục sang tên công ty tại cơ quan có thẩm quyền.
- 5Giao nhận thực tế
Lập biên bản giao nhận có xác nhận của người góp và người đại diện công ty.
- 6Ghi nhận vốn
Cấp giấy chứng nhận phần vốn góp, cập nhật sổ thành viên/cổ đông và hạch toán vào sổ kế toán.
Tài sản góp vốn được coi là đã góp đủ khi quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đã chuyển sang công ty. Thời gian làm thủ tục chuyển quyền sở hữu không tính vào thời hạn góp vốn; tham khảo thêm bài góp vốn điều lệ trong 90 ngày.
4. Góp vốn bằng quyền sử dụng đất: lưu ý riêng
- Loại đất và mục đích sử dụng: kiểm tra mục đích sử dụng đất có phù hợp với hoạt động của công ty không; thủ tục chuyển mục đích (nếu có) theo pháp luật đất đai.
- Đồng sở hữu: đất là tài sản chung vợ chồng hoặc đồng sở hữu cần văn bản đồng ý của các đồng sở hữu.
- Đăng ký biến động: hợp đồng góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải công chứng, chứng thực theo quy định và đăng ký biến động để công ty đứng tên.
- Nghĩa vụ thuế, lệ phí: có thể phát sinh thuế, lệ phí khi chuyển quyền; mức cụ thể theo quy định hiện hành, nên hỏi trước cơ quan thuế hoặc đơn vị tư vấn.
5. Hạch toán và lưu hồ sơ
Tài sản nhận góp vốn được ghi tăng tài sản và tăng vốn góp của chủ sở hữu theo giá trị đã thống nhất. Máy móc, xe đủ điều kiện tài sản cố định sẽ trích khấu hao theo chế độ kế toán. Theo kinh nghiệm của ACCA Consulting Vietnam, sai sót thường gặp là chỉ có biên bản định giá mà thiếu biên bản giao nhận hoặc giấy tờ sang tên, khiến khấu hao tài sản bị xem xét khi quyết toán thuế.
Một mẹo thực hành: lập riêng một thư mục "Hồ sơ góp vốn" cho từng thành viên, gồm giấy tờ tài sản trước khi góp, biên bản định giá, hợp đồng góp vốn, giấy tờ sang tên và biên bản giao nhận. Khi công ty tăng vốn, chuyển nhượng phần vốn hoặc được ngân hàng thẩm định, bạn chỉ cần mở thư mục này thay vì đi tìm lại từng giấy tờ rời rạc.
Câu hỏi thường gặp
Góp vốn bằng xe đứng tên cá nhân có cần sang tên cho công ty không?
Có. Tài sản phải đăng ký quyền sở hữu như ô tô chỉ được coi là đã góp đủ khi đã làm thủ tục chuyển quyền sở hữu sang công ty.
Ai định giá tài sản góp vốn khi thành lập công ty?
Các thành viên, cổ đông sáng lập định giá theo nguyên tắc nhất trí, hoặc thuê tổ chức thẩm định giá và giá trị phải được chấp thuận theo quy định hiện hành.
Định giá tài sản cao hơn thực tế thì sao?
Những người tham gia định giá phải liên đới góp thêm phần chênh lệch và chịu trách nhiệm với thiệt hại do cố ý định giá sai.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ góp vốn bằng tài sản không?
Có. ACCA Consulting VN hỗ trợ hồ sơ góp vốn, biên bản và hạch toán tài sản, phối hợp với dịch vụ kế toán để khấu hao đúng quy định.
Định góp vốn bằng xe, máy móc hay đất?
Trao đổi với ACCA Consulting Vietnam để kiểm tra pháp lý tài sản và chuẩn bị bộ hồ sơ góp vốn đầy đủ trước khi ký.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
