Nội dung bài viết
Chính sách giảm thuế GTGT 8% (giảm 2% từ mức 10%) được kéo dài đến hết 31/12/2026, nhưng không áp dụng cho mọi mặt hàng. Kế toán bán hàng cần biết cách tự tra cứu mặt hàng của mình có thuộc nhóm loại trừ hay không, thay vì dựa vào danh sách truyền miệng dễ lỗi thời. ACCA Consulting Vietnam hướng dẫn quy trình tra cứu và cách xử lý khi đã lập hoá đơn sai thuế suất.
1. Chính sách giảm thuế GTGT 8% hiện nay
Hiện hành, Nhà nước áp dụng chính sách giảm 2% thuế suất thuế GTGT, từ 10% xuống 8%, cho một số nhóm hàng hoá, dịch vụ. Chính sách đã được kéo dài đến hết 31/12/2026, trừ các nhóm hàng hoá, dịch vụ thuộc danh mục loại trừ ban hành kèm văn bản hướng dẫn.
Ba điểm cần nhớ: chỉ áp dụng cho hàng hoá, dịch vụ đang chịu thuế suất 10%; không áp dụng cho nhóm bị loại trừ; và có thời hạn hiệu lực. Doanh nghiệp tính thuế theo phương pháp trực tiếp được giảm theo cơ chế riêng quy định trong cùng văn bản.
Vì danh mục loại trừ có thể thay đổi giữa các lần gia hạn, bài viết này không liệt kê cứng các mặt hàng. Thay vào đó, kế toán nên tự tra cứu theo quy trình dưới đây ở mỗi đợt chính sách mới.
2. Quy trình tra cứu mặt hàng được giảm
- 1Xác định thuế suất gốc
Mặt hàng phải đang chịu thuế suất 10%; hàng 0%, 5% hoặc không chịu thuế không thuộc diện giảm.
- 2Lấy văn bản hiện hành
Tải nghị định giảm thuế GTGT đang có hiệu lực và các phụ lục loại trừ từ nguồn chính thức.
- 3Đối chiếu mã hàng
Hàng hoá: đối chiếu mã HS hoặc mô tả; dịch vụ: đối chiếu mã ngành kinh tế trong phụ lục.
- 4Xét trường hợp đặc biệt
Một số mặt hàng chỉ bị loại trừ ở một khâu nhất định; đọc kỹ chú thích trong phụ lục.
- 5Ghi nhận và lưu hồ sơ
Lưu kết luận tra cứu vào danh mục hàng hoá của phần mềm hoá đơn kèm ngày kiểm tra.
3. Bảng đối chiếu mẫu cho danh mục hàng hoá
Nên lập một bảng đối chiếu cho toàn bộ danh mục hàng bán ra, cập nhật mỗi khi có văn bản mới. Bảng dưới là ví dụ minh hoạ cách trình bày tại một doanh nghiệp thương mại giả định, không phải kết luận cho mặt hàng thực tế.
| Mã nội bộ | Thuế suất gốc | Có trong phụ lục loại trừ? | Thuế suất áp dụng | Ngày tra cứu |
|---|---|---|---|---|
| SP-A01 | 10% | Không | 8% | 05/01/2026 |
| SP-A02 | 10% | Có | 10% | 05/01/2026 |
| SP-B07 | 5% | Không xét | 5% | 05/01/2026 |
| DV-C03 | 10% | Không | 8% | 05/01/2026 |
| DV-C04 | Không chịu thuế | Không xét | Không chịu thuế | 05/01/2026 |
Mẹo thực hành: khoá trường thuế suất trong phần mềm hoá đơn theo bảng này, chỉ kế toán phụ trách được sửa. Cách làm này giảm đáng kể lỗi nhân viên bán hàng tự chọn sai thuế suất.
4. Tác động của mức 8% đến giá bán
Ví dụ minh hoạ. Mức giảm chuyển cho người mua qua giá thanh toán thấp hơn.
Xem dạng bảng
| Thuế suất 10% | Được giảm còn 8% | |
|---|---|---|
| Giá chưa thuế | 100.000.000đ | 100.000.000đ |
| Thuế GTGT | 10.000.000đ | 8.000.000đ |
| Tổng thanh toán | 110.000.000đ | 108.000.000đ |
Chênh lệch 2 triệu đồng trên mỗi 100 triệu doanh thu tưởng nhỏ, nhưng nếu áp dụng sai trong nhiều tháng, doanh nghiệp có thể phải truy nộp phần chênh lệch kèm tiền chậm nộp 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp, trong khi khó thu thêm tiền từ khách.
5. Xử lý hoá đơn lập sai thuế suất
Hoá đơn điện tử là bắt buộc với doanh nghiệp (NĐ 123/2020, sửa đổi bởi NĐ 70/2025). Khi phát hiện lập sai thuế suất, doanh nghiệp xử lý bằng hoá đơn điều chỉnh hoặc thay thế theo quy định hiện hành, có thoả thuận với người mua.
| Tình huống | Hệ quả | Hướng xử lý |
|---|---|---|
| Được giảm nhưng ghi 10% | Người mua trả thừa thuế; doanh nghiệp kê khai thừa đầu ra | Lập hoá đơn điều chỉnh hoặc thay thế, khai bổ sung nếu đã kê khai |
| Bị loại trừ nhưng ghi 8% | Kê khai thiếu thuế đầu ra, phát sinh tiền chậm nộp | Điều chỉnh hoá đơn, khai bổ sung và nộp phần thiếu sớm |
- Kiểm tra lại danh mục khi chính sách hết hạn ngày 31/12/2026 để quay về thuế suất phù hợp nếu không có văn bản gia hạn.
- Thông báo cho bộ phận bán hàng và khách hàng lớn về thay đổi thuế suất trước ngày hiệu lực.
- Xem thêm lỗi thường gặp khi lập tờ khai GTGT để tránh sai từ khâu kê khai.
Câu hỏi thường gặp
Chính sách giảm thuế GTGT 8% áp dụng đến khi nào?
Theo văn bản hiện hành, chính sách được kéo dài đến hết 31/12/2026, trừ các nhóm hàng hoá, dịch vụ thuộc danh mục loại trừ.
Hàng đang chịu thuế 5% có được giảm thêm không?
Không. Chính sách chỉ giảm cho hàng hoá, dịch vụ đang chịu thuế suất 10% và không thuộc nhóm loại trừ.
Một hoá đơn có cả hàng 8% và 10% thì lập thế nào?
Phần mềm hoá đơn điện tử cho phép ghi thuế suất theo từng dòng hàng. Cần kiểm tra cấu hình và cách thể hiện theo quy định hiện hành.
ACCA Consulting Vietnam có hỗ trợ rà thuế suất hàng bán ra không?
Có. Chúng tôi đối chiếu danh mục hàng hoá với văn bản giảm thuế hiện hành và kiểm tra hoá đơn bán ra hằng kỳ trong gói dịch vụ kế toán.
Cài đúng thuế suất ngay từ danh mục hàng hoá
ACCA Consulting Vietnam (ACCA Consulting VN) giúp kế toán bán hàng tra cứu, cập nhật thuế suất khi chính sách thay đổi.
Nhận tư vấn miễn phíZaloWhatsApp
